به نقل از خبرآنلاین چند روز پیش، انتشار آمار تورم مهرماه نشان داد تورم نقطه به نقطه پوشاک و کفش به 103.7 درصد رسیده است؛ به این معنا که خانوارها برای خرید این گروه نسبت به مهر سال گذشته بیش از دو برابر هزینه می کنند.

این آمار در روزهایی منتشر شد که هوا رو به سردی می رود و خرید کاپشن، پالتو و لباس گرم به یکی از نیازهای فصلی خانواده ها تبدیل شده است.

همین موضوع بهانه ای شد تا عصر جمعه راهی بازار شوم و از نزدیک ببینم افزایش قیمت ها چه تغییری در رفتار خریداران ایجاد کرده و مردم برای خرید لباس زمستانی چقدر دست به جیب می شوند.

از مقابل مغازه ها که عبور می کنی، کاپشن ها، پالتوها، پلیورها و لباس های بافت بیش از هر چیز دیگری به چشم می آیند. بعضی مغازه ها مشتری دارند. یکی کاپشنی را از رگال بیرون می کشد، دیگری جنس پارچه پالتو را لمس می کند و چند نفر هم مشغول پرسیدن قیمت اند. اما در بسیاری از موارد، ماجرا به همین جا ختم می شود؛ مشتری قیمت را می شنود، چند لحظه به لباس نگاه می کند و بعد راهش را به سمت مغازه بعدی ادامه می دهد.

در یکی از مغازه ها، مشتری بعد از پرسیدن قیمت یک کاپشن، رو به همراهش می کند و می گوید: فعلاً بگردیم، شاید جای دیگر ارزان تر پیدا کنیم. چند مغازه آن طرف تر، زنی که برای خرید لباس زمستانی آمده، چند مدل را نگاه می کند، اما خرید را به بعد موکول می کند. در این بازار، قیمت پرسیدن و مقایسه کردن بخش مهمی از خرید شده است؛ خریدی که برای بعضی ها به یک قلم ضروری محدود می شود و برای عده ای دیگر اصلاً به مرحله پرداخت نمی رسد.

قیمت کاپشن و پالتو چند میلیون تومان است؟

برای اینکه روشن تر شود خرید لباس گرم با چه هزینه ای همراه است، قیمت تعدادی از لباس های پاییزه و زمستانی در چند مغازه بررسی شد. یک کت پاییزه مردانه مدل پرکشی چهار میلیون و 500 هزار تومان قیمت داشت. کاپشن مردانه مدل دوجیب خزدار با قیمت پنج میلیون و 400 هزار تومان عرضه می شد و قیمت کت پاییزه مردانه برند باینت به پنج میلیون و 980 هزار تومان می رسید.

در بخش پوشاک زنانه نیز قیمت ها کم نبود. یک پالتو فوتر زنانه با قیمت 13 میلیون و 689 هزار تومان عرضه می شد؛ ژاکت بافت زنانه دو میلیون و 857 هزار تومان قیمت داشت و برای یک هودی زنانه مدل سلانیگ نیز چهار میلیون و 395 هزار تومان اعلام شده بود. این قیمت ها مربوط به مدل های مشاهده شده در مغازه های مورد بررسی است و نمی توان آن ها را میانگین قیمت تمام پوشاک زمستانی بازار دانست.

با همین چند قیمت می توان فهمید که خرید لباس گرم برای یک نفر هم ممکن است چند میلیون تومان هزینه داشته باشد. حالا اگر قرار باشد یک خانواده برای دو یا سه نفر لباس زمستانی بخرد، رقم نهایی به مراتب بیشتر می شود. برای همین است که بعضی خریداران پیش از انتخاب لباس، بیشتر از گذشته به قیمت آن توجه می کنند و گاهی از خرید مدلی که پسندیده اند، صرف نظر می کنند.

یکی از خریداران می گوید: وقتی قیمت یک کاپشن چند میلیون تومان است، دیگر نمی شود مثل قبل برای همه اعضای خانواده لباس خرید. اول باید ببینیم چه کسی بیشتر نیاز دارد. اگر بچه ها لباس لازم داشته باشند، خرید خودمان را عقب می اندازیم.

اول بچه ها، بعد پدر و مادرها

در میان صحبت های خریداران، یک موضوع بیشتر از بقیه تکرار می شود؛ اولویت خرید با بچه هاست. برای کودکان نمی توان همیشه به لباس سال گذشته تکیه کرد. ممکن است کاپشنی که زمستان قبل اندازه شان بوده، امسال دیگر به تنشان نخورد. اما بزرگ ترها معمولاً می توانند یک فصل دیگر هم از لباس های قبلی استفاده کنند.

یکی از فروشندگان بازار در همین باره می گوید: خیلی از پدر و مادرها اول برای بچه هایشان خرید می کنند. اگر قرار باشد بین کاپشن خودشان و لباس گرم فرزندشان یکی را انتخاب کنند، معمولاً بچه ها در اولویت اند. بزرگ ترها لباس های قبلی شان را می پوشند و خرید خودشان را عقب می اندازند.

این تغییر را می توان در سبد خرید خانواده ها هم دید. خریدی که زمانی ممکن بود شامل چند دست لباس برای اعضای مختلف خانه باشد، حالا به چند قلم ضروری محدود شده است. بعضی ها فقط برای کودکی که لباسش کوچک شده خرید می کنند و بعضی دیگر، خرید لباس تازه برای خودشان را تا زمانی نامعلوم به تعویق می اندازند.

بازار شلوغ است، اما همه برای خرید نیامده اند

در نگاه اول، رفت وآمد مشتریان ممکن است از رونق بازار حکایت کند. اما چند دقیقه ایستادن مقابل مغازه ها تصویر دیگری نشان می دهد. همه کسانی که وارد مغازه می شوند، خریدار نیستند. عده ای فقط قیمت می پرسند، برخی لباس ها را با هم مقایسه می کنند و گروهی هم پس از چند دقیقه گشتن، بدون خرید بیرون می روند.

یکی از مغازه داران درباره وضعیت فروش می گوید: مشتری داریم، اما اینکه هر کسی وارد مغازه می شود خرید کند، نه. خیلی ها چند مدل را می بینند، قیمت می گیرند و می روند. بعضی ها هم به جای دو یا سه دست لباس، فقط همان چیزی را می خرند که واقعاً لازم دارند.

یکی از خریداران هم از تغییر عادت خریدش می گوید: قبلاً برای شروع فصل چند دست لباس می خریدیم، اما حالا باید چند جا را بگردیم و قیمت ها را مقایسه کنیم. گاهی لباسی را می پسندیم، ولی وقتی قیمتش را می بینیم، از خرید منصرف می شویم.

این حرف ها را می توان در رفت وآمد داخل بازار هم دید. مشتریانی که چند بار از مقابل یک ویترین عبور می کنند، قیمت ها را می پرسند و به مغازه های دیگر سر می زنند. در چنین شرایطی، شلوغی بازار لزوماً به معنای افزایش فروش نیست؛ ممکن است تعداد مراجعه کنندگان زیاد باشد، اما تعداد کسانی که خریدشان را نهایی می کنند، به همان نسبت افزایش پیدا نکرده باشد.

کاپشن پارسال هنوز به کار می آید

در صحبت با فروشندگان، یک نکته دیگر هم به چشم می آید: بسیاری از مشتریان تا زمانی که لباس سال گذشته قابل استفاده باشد، برای خرید لباس جدید عجله نمی کنند.

یکی از فروشندگان می گوید: خیلی از مردم امسال با لباس های سال گذشته سر می کنند. تا وقتی لباس قبلی شان قابل استفاده باشد، برای خرید لباس جدید هزینه نمی کنند. بیشتر کسانی که به مغازه می آیند، قیمت ها را می پرسند و اگر واقعاً نیاز داشته باشند، خرید می کنند.

برای بخشی از خانوارها، پوشیدن دوباره لباس های سال گذشته دیگر صرفاً یک انتخاب سلیقه ای نیست؛ راهی برای نگه داشتن پول در حساب و تأمین هزینه های دیگر خانه است. وقتی هزینه های مختلف زندگی هم زمان افزایش پیدا می کند، خرید لباسی که هنوز نمونه قابل استفاده آن در کمد وجود دارد، به راحتی از فهرست مخارج کنار گذاشته می شود.

قیمت هایی که در این گزارش آمده، تنها مربوط به چند مدل لباس در مغازه های مورد بررسی است و نمی توان آن ها را به تمام بازار تعمیم داد. با این حال، آنچه در بازار دیده شد و خریداران و فروشندگان از آن گفتند، تصویری از تغییر رفتار خرید خانوارها ارائه می دهد؛ خانواده هایی که بیشتر از گذشته قیمت می پرسند، کمتر خرید می کنند و پیش از انتخاب لباس، حساب هزینه های دیگر خانه را هم در نظر می گیرند.

در آستانه زمستان، کاپشن ها و پالتوها به ویترین ها آمده اند و هوا هم هر روز سردتر می شود. اما برای بعضی از خانواده ها، خرید لباس گرم دیگر در ابتدای فهرست هزینه های فصل نیست. شاید پالتویی که در ویترین نظرشان را جلب کرده، تا چند هفته دیگر هم همان جا بماند؛ چون در خانه، هزینه ای ضروری تر از خرید یک لباس تازه انتظارشان را می کشد.