شبکه المیادین متن مکاتبات ایران و مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی را منتشر کرد که در آن تهران با اشاره به تهدیدهای آمریکا علیه تأسیسات هسته‌ای ایران، ملاحظات امنیتی خود درباره بازرسی‌ها را تشریح کرده و رافائل گروسی نیز بر تداوم اجرای توافق پادمان و ضرورت همکاری فنی تاکید کرده است.

به گزارش ایسنا، شبکه المیادین سندی را منتشر کرده است که آژانس بین‌المللی انرژی اتمی طی ساعات گذشته در اختیار کشورهای عضو قرار داده و شامل مجموعه‌ای از نامه‌ها و پاسخ‌های متقابل میان ایران و رافائل گروسی، مدیرکل آژانس، در فاصله سوم تا دوازدهم نوامبر 2026 است.

این مکاتبات موضع اصولی ایران درباره ورود بازرسان آژانس به تأسیسات هسته‌ای آسیب‌دیده در حملات آمریکا و رژیم صهیونیستی را تشریح می‌کند. تهران در این نامه‌ها، وضعیت امنیتی این تأسیسات را با توجه به تهدیدهای مستمر رییس‌جمهور آمریکا برای انجام حملات بیشتر علیه ایران و مراکز هسته‌ای آن، مورد توجه قرار داده است.

در مقابل، پاسخ‌های گروسی نشان‌دهنده استقبال او از موضع اعلام‌شده ایران درباره تعلیق نکردن توافق پادمان در چارچوب پیمان منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای است؛ وی این موضع را «مهم و تشویق‌کننده» توصیف کرده است.

در نخستین نامه، مورخ سوم نوامبر 2026، ایران توجه آژانس را به تهدیدهای مستمر، صریح و علنی رییس‌جمهور آمریکا برای انجام اقدامات تجاوزکارانه مسلحانه بیشتر علیه ایران، به‌ویژه تأسیسات هسته‌ای کشور، جلب کرد.

ایران در این نامه تاکید کرده است که این تهدیدها شرایط حقوقی، فنی، عملیاتی و امنیتی ضروری برای اجرای ایمن، مؤثر و کامل اقدامات پادمانی را به‌طور اساسی تضعیف کرده است. بر همین اساس، ایران اعلام کرد الزامات عینی لازم برای اجرای معمول اقدامات پادمانی در شرایط کنونی فراهم نیست و اجرای این اقدامات عملاً با دشواری روبه‌رو شده است.

گروسی در پاسخ مورخ چهارم نوامبر، یادآور شد که پیش‌تر در بیانیه‌ها و گزارش‌های خود به شورای حکام و همچنین اظهاراتش در شورای امنیت سازمان ملل، حمله مسلحانه یا تهدید به حمله علیه تأسیسات هسته‌ای اختصاص‌یافته به اهداف صلح‌آمیز را مغایر با اصول منشور سازمان ملل، حقوق بین‌الملل و اساسنامه آژانس دانسته است.

وی بار دیگر تاکید کرد که تأسیسات هسته‌ای، صرف‌نظر از شرایط و زمینه‌های موجود، نباید هدف حمله قرار بگیرند؛ زیرا چنین حملاتی پیامدهای جدی برای ایمنی و امنیت هسته‌ای، نظام پادمان و صلح و امنیت منطقه‌ای و بین‌المللی دارند.

با این حال، گروسی تصریح کرده است  که توافق پادمان در چارچوب پیمان منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای همچنان معتبر است و هیچ‌یک از طرفین نمی‌تواند اجرای آن را به حالت تعلیق دربیاورد.

وی توضیح داده است که سازوکارهای نظارتی باید در درجه نخست بر ارائه گزارش‌ها و فراهم کردن امکان دسترسی به تأسیسات هسته‌ای تحت پادمان و مواد هسته‌ای مرتبط با آنها متمرکز باشند. گروسی همچنین هشدار داده است که در صورت دریافت نکردن گزارش‌های لازم و فراهم نشدن دسترسی به مراکز مربوط، آژانس قادر نخواهد بود درباره اجرای تعهدات پادمانی برنامه هسته‌ای ایران نتیجه‌گیری کند.

ایران در نامه مورخ ششم نوامبر تاکید کرده است که با وجود اختلاف‌نظرهای مطرح‌شده، تعهد راسخ خود را به ازسرگیری اجرای کامل تعهدات پادمانی، به‌محض فراهم شدن شرایط حقوقی و واقعی مرتبط، تجدید می‌کند.

ایران همچنین حفاظت از اطلاعات محرمانه مرتبط با پادمان، از جمله اطلاعات مربوط به تأسیسات و مواد هسته‌ای و کارکنان این حوزه را مسئله‌ای حیاتی برای امنیت ملی دانست و هشدار داد که هرگونه افشای غیرمجاز یا اظهارنظر علنی درباره این اطلاعات حساس می‌تواند پیامدهای امنیتی جبران‌ناپذیری برای ایران داشته باشد.

گروسی در پاسخ مورخ دهم نوامبر، از اظهارات ایران، به‌ویژه تاکید مقامات کشور بر ادامه اجرای توافق پادمان و خودداری از تعلیق آن با وجود شرایط استثنایی ناشی از حملات مسلحانه به تأسیسات هسته‌ای تحت پادمان، استقبال کرد و این موضع را «مهم و تشویق‌کننده» خواند.

مدیرکل آژانس ابراز امیدواری کرد که این تعهدات زمینه گفت‌وگوهای تهران و آژانس درباره اقدامات عملی و مشخص برای اجرای کامل و مؤثر توافق پادمان را فراهم کند. وی از ایران خواست سازوکارهای فنی لازم برای بازگشت به اجرای عادی تعهدات پادمانی را بررسی کند تا فضای اعتمادسازی برای دستیابی به توافقی دیپلماتیک در سطح گسترده‌تر ایجاد شود.

گروسی همچنین اعلام کرد که ایران باید در چارچوب تعهدات حقوقی خود، گزارش‌هایی درباره وضعیت کنونی مواد و تأسیسات هسته‌ای که از حملات نظامی آسیب ندیده‌اند، به آژانس ارائه دهد و امکان بازرسی از این مراکز را برای راستی‌آزمایی گزارش‌ها فراهم کند.

وی در ادامه آمادگی خود را برای آغاز فوری گفت‌وگو درباره سازوکارهای فنی دستیابی به ترتیبات دیپلماتیک قابل راستی‌آزمایی اعلام کرد.

ایران در نامه دیگری به تاریخ دهم نوامبر، توجه گروسی را به پیشنهاد اخیر دولت آمریکا برای پرداخت پاداشی تا سقف 20 میلیون دلار در ازای دریافت اطلاعات درباره برنامه هسته‌ای ایران، از جمله اطلاعات مربوط به افراد مرتبط با این برنامه، جلب کرد.

تهران از مدیرکل آژانس خواست بر ضرورت حفظ محرمانگی فعالیت‌های پادمانی، بی‌طرفی و استقلال نهادی آژانس تاکید کند و مانع افشا، سوءاستفاده یا بهره‌برداری از اطلاعات مرتبط با پادمان شود. ایران همچنین خواستار توجه ویژه به حفظ سلامت و امنیت دانشمندان و کارکنان صنعت هسته‌ای و طرح این موضوع در شورای حکام شد.

گروسی در پاسخ مورخ دوازدهم نوامبر اعلام کرد که آژانس همچنان به تعهدات خود در زمینه محرمانگی پایبند خواهد بود و از تمامی اطلاعات محرمانه پادمانی که در جریان اجرای توافق به دست می‌آورد، حفاظت خواهد کرد.

وی در عین حال مدعی شد که گزارش‌های آژانس به شورای حکام بر اساس واقعیت‌ها و به‌صورت عینی تهیه خواهد شد و این نهاد به انجام مأموریت مستقل خود در زمینه راستی‌آزمایی، با بی‌طرفی و ثبات، ادامه می‌دهد.

ایران در نامه‌ای به تاریخ یازدهم نوامبر نیز اعلام کرده است تا زمانی که دلایل ریشه‌ای وضعیت کنونی برطرف و الزامات اساسی برای اجرای عادی فعالیت‌های پادمانی احیا نشود، امکان پیشبرد گفت‌وگو درباره سازوکارهای فنی و راستی‌آزمایی وجود ندارد.

ایران توضیح داد که محدودیت‌های عینی ناشی از شرایط امنیتی حاکم باید هنگام تعیین امکان‌پذیری و زمان‌بندی هرگونه گفت‌وگوی فنی مورد توجه قرار بگیرد. ایران در عین حال تأکید کرده است که این موضع نباید به‌معنای رد همکاری با آژانس یا خودداری از تعاملات احتمالی در آینده تفسیر شود.

گروسی در پاسخ به این نامه، به تاکید ایران مبنی بر اینکه موضع کنونی به‌معنای رد همکاری در آینده نیست، اشاره کرد و گفت بررسی دلایل ریشه‌ای وضعیت موجود و اجرای اقدامات پادمانی در ایران نباید دو موضوع متعارض یا متوالی تلقی شوند، بلکه می‌توان در هر دو مسیر به‌طور هم‌زمان پیشرفت کرد.

مدیرکل آژانس بار دیگر آمادگی این نهاد را برای آغاز فوری گفت‌وگو با ایران درباره اقدامات عملی و مشخص با هدف حرکت به سمت اجرای کامل و مؤثر توافق پادمان، با در نظر گرفتن شرایط موجود و نگرانی‌های تهران درباره ایمنی و امنیت، اعلام کرد.