به نقل از ایلنا با نزدیک شدن به اواسط آبان سال آبی 1405-1406، آمار های منتشر شده از وضعیت ذخایر سد ها و میزان بارش ها، تصویری ترکیبی از ناشی از بارش های بهتر و هشدار جدی درباره کمبود منابع در مناطق استراتژیک را ترسیم می کند. اگرچه میزان ورودی آب به مخازن نسبت به سال گذشته رشد قابل توجهی داشته، اما توزیع نامتوازن منابع و وضعیت نامناسب برخی سد های کلیدی، مدیریت مصرف را به یک ضرورت حیاتی تبدیل کرده است.

بر اساس آخرین داده های آماری تا تاریخ 17 آبان سال آبی 1405-1406، ورودی آب به مخازن سد ها کشور، 2 میلیارد و 320 میلیون متر مکعب ثبت شده است. این رقم نشان دهنده یک جهش مثبت در مقایسه با سال گذشته است؛ به طوری که نسبت به مدت مشابه سال جاری، 80 درصد افزایش و نسبت به میانگین 10 ساله، 11 درصد رشد را نشان می دهد.

با این حال، این افزایش ورودی نتوانسته است مانع از کاهش سطح کلی ذخایر شود. حجم موجودی مخازن کشور از سطح 47 درصد در ابتدای پاییز جاری، به 43 درصد کاهش یافته است که نشان دهنده تسلط پیامد های تنش آبی بر روند پرشدگی سدهاست.

گزارش ها حاکی از آن است که وضعیت پرشدگی سد ها در سطح کشور به صورت یکپارچه نیست. در حالی که برخی مناطق وضعیت بهتری دارند، در بسیاری از حوزه های آبریز، کمبود منابع بسیار محسوس و نگران کننده است. بطوریکه استان های تهران، مرکزی، خراسان رضوی، قم، اصفهان، زنجان و همدان در وضعیت نامطلوبی قرار دارند. این وضعیت مستقیماً امنیت آبی شهر های بزرگ و پرجمعیت از جمله تهران، کرج، مشهد، اراک، قم، اصفهان، یزد و همدان را با محدودیت های جدی در تأمین آب شرب مواجه کرده است.

رصد دقیق سد های حیاتی منطقه تهران و البرز، تضاد شدید میان وضعیت مخازن را آشکار می کند به طوریکه سد امیرکبیر با 67 درصد پرشدگی، عملکرد مثبتی داشته و نسبت به سال گذشته 968 درصد و نسبت به میانگین 10 ساله 31 درصد بهبود یافته است.

سد لار، اما با تنها 2 درصد پرشدگی، وضعیت بسیار نگران کننده ای دارد. اگرچه نسبت به سال گذشته 64 درصد بهبود داشته، اما در مقایسه با میانگین 10 ساله، با 54 درصد کاهش مواجه است.

سد طالقان با 36 درصد موجودی، همچنان با 34 درصد کاهش نسبت به میانگین 10 ساله دست وپنجه نرم می کند.

سد لتیان تنها 26 درصد پرشدگی دارد که نشان دهنده 38 درصد کاهش ذخیره نسبت به میانگین 10 ساله است.

سد ماملو با 88 درصد حجم خالی، نسبت به میانگین 10 ساله دچار 72 درصد کمبود ذخیره شده است.

از منظر بارش های جوی، سال جاری نسبت به سال گذشته بهبود یافته است. بارش کشور از ابتدای سال آبی جاری تا 16 آبان، 20.3، میلی متر بوده است. این میزان در مقایسه با بارش 3.4 میلی متری در دوره مشابه سال گذشته و میانگین بلندمدت 17.5 میلی متری، نشان دهنده وضعیت مطلوب کلی است.

با این وجود، این بهبود کلی پوشاننده کم آبی در برخی مناطق نیست. طبق داده های ایستگاه های بارشی، 9 استان یزد، خراسان رضوی، بوشهر، گیلان، فارس، خراسان جنوبی، مازندران، سیستان و بلوچستان و سمنان همچنان در وضعیت زیر نرمال قرار دارند.

در نهایت، با توجه به عدم توازن در توزیع بارش ها و وضعیت ذخایر، مدیریت آب کشور نباید بر اساس یک الگوی واحد عمل کند. برنامه ریزی های ویژه باید بر اساس ویژگی های هر حوضه آبریز، وضعیت موجودی مخازن، میزان بهره برداری از آب های زیرزمینی و شرایط بارش های منطقه ای انجام شود. مدیریت مصرف، نه یک توصیه، بلکه یک ضرورت جدی برای جلوگیری از بحران های اجتماعی و اقتصادی در شهر های پرجمعیت کشور است.