به گژارش خبرگزاری مهر، بر اساس نتایج طرح آمارگیری هزینه و درآمد خانوار که از سوی مرکز آمار ایران منتشر شده، در سال 1404 متوسط هزینه خالص سالانه یک خانوار شهری 392 میلیون تومان و یک خانوار روستایی 220 میلیون تومان بوده است.

استان تهران با 7 میلیارد و 210 میلیون و 15 هزار ریال، بیشترین و استان سیستان و بلوچستان با 2 میلیارد و 834 میلیون و 612 هزار ریال، کمترین متوسط درآمد سالانه یک خانوار شهری را در سال 1404 به خود اختصاص داده‌اند.

طرح آمارگیری هزینه و درآمد خانوار با قدمتی بیش از 50 سال، یکی از مهم‌ترین طرح‌های آماری مرکز آمار ایران است که با هدف برآورد متوسط هزینه‌ها و درآمد یک خانوار شهری و روستایی در سطح کشور و استان‌ها اجرا می‌شود. در سال 1404، در مجموع 18 هزار و 768 خانوار نمونه در نقاط شهری و 17 هزار و 856 خانوار نمونه در نقاط روستایی کشور در این طرح مورد آمارگیری قرار گرفتند.

افزایش 45.4 درصدی هزینه خانوار شهری

نگاهی به اهم نتایج طرح در سال 1404 در مناطق شهری و روستایی نشان می‌دهد متوسط هزینه کل خالص سالانه یک خانوار شهری 3 میلیارد و 919 میلیون و 427 هزار ریال بوده که نسبت به رقم مشابه در سال قبل، 45.4 درصد افزایش داشته است.

از کل هزینه سالانه خانوار شهری، یک میلیارد و 108 میلیون و 165 هزار ریال معادل 28.3 درصد مربوط به هزینه‌های خوراکی و دخانی و 2 میلیارد و 811 میلیون و 262 هزار ریال معادل 71.7 درصد مربوط به هزینه‌های غیرخوراکی بوده است.

در میان هزینه‌های خوراکی و دخانی، بیشترین سهم با 22.9 درصد مربوط به هزینه گوشت بوده و در میان هزینه‌های غیرخوراکی نیز مسکن، سوخت و روشنایی با سهم 58.1 درصد بیشترین سهم را به خود اختصاص داده است.

متوسط درآمد اظهارشده سالانه یک خانوار شهری نیز 4 میلیارد و 846 میلیون و 105 هزار ریال بوده که نسبت به سال قبل 41.2 درصد افزایش داشته است. بر این اساس، در سال 1404 رشد متوسط درآمد سالانه خانوارهای شهری کمتر از رشد متوسط هزینه کل سالانه بوده است.

بررسی منابع تأمین درآمد خانوارهای شهری نشان می‌دهد 30.2 درصد درآمد از مشاغل مزد و حقوق‌بگیری، 15.9 درصد از مشاغل آزاد کشاورزی و غیرکشاورزی و 53.9 درصد از محل درآمدهای غیرشغلی خانوار تأمین شده است.

تغییر در استفاده از لوازم عمده زندگی

مقایسه درصد خانوارهای شهری استفاده‌کننده از لوازم عمده زندگی در سال‌های 1403 و 1404 نشان می‌دهد سهم خانوارهای استفاده‌کننده از تلویزیون رنگی از 97.3 به 97.4 درصد، جاروبرقی از 92.6 به 93.7 درصد، ماشین لباسشویی از 89.6 به 91.2 درصد، یخچال‌فریزر از 69.3 به 71.5 درصد و اتومبیل شخصی از 54.9 به 57 درصد افزایش یافته است.

در مقابل، سهم خانوارهای استفاده‌کننده از مایکروویو و فرهای هالوژن‌دار از 16.1 به 15.2 درصد کاهش یافته است. سهم خانوارهای دارای ماشین ظرفشویی نیز در سال 1404 نسبت به سال 1403 تغییری نداشته و 9.6 درصد بوده است.

در سال 1404، عمده‌ترین نوع سوخت مصرفی برای گرمایش در 95.8 درصد از خانوارهای شهری، گاز طبیعی (شبکه عمومی) بوده است.

هزینه و درآمد خانوارهای روستایی

متوسط هزینه کل خالص سالانه یک خانوار روستایی در سال 1404، 2 میلیارد و 203 میلیون و 738 هزار ریال بوده که نسبت به سال قبل 52.3 درصد افزایش داشته است.

از کل هزینه سالانه خانوار روستایی، 918 میلیون و 468 هزار ریال معادل 41.7 درصد مربوط به هزینه‌های خوراکی و دخانی و یک میلیارد و 285 میلیون و 270 هزار ریال معادل 58.3 درصد مربوط به هزینه‌های غیرخوراکی بوده است.

در میان هزینه‌های خوراکی و دخانی، گوشت با سهم 21.3 درصد بیشترین سهم را داشته و در میان هزینه‌های غیرخوراکی نیز مسکن، سوخت و روشنایی با سهم 38.4 درصد در رتبه نخست قرار داشته است.

متوسط درآمد اظهارشده سالانه یک خانوار روستایی نیز 2 میلیارد و 971 میلیون و 74 هزار ریال بوده که نسبت به سال قبل 47.5 درصد افزایش داشته است. بر این اساس، در سال 1404 رشد متوسط درآمد سالانه خانوارهای روستایی نیز کمتر از رشد متوسط هزینه کل سالانه بوده است.

منابع تأمین درآمد خانوارهای روستایی نشان می‌دهد 30.7 درصد درآمد از مشاغل مزد و حقوق‌بگیری، 29.1 درصد از مشاغل آزاد کشاورزی و غیرکشاورزی و 40.2 درصد از محل درآمدهای غیرشغلی خانوار تأمین شده است.

وضعیت لوازم عمده زندگی در خانوارهای روستایی

مقایسه درصد خانوارهای روستایی استفاده‌کننده از لوازم عمده زندگی در سال‌های 1403 و 1404 نشان می‌دهد سهم خانوارهای استفاده‌کننده از اجاق گاز از 98.6 به 98 درصد کاهش یافته است.

در مقابل، سهم خانوارهای دارای جاروبرقی از 74.5 به 75.1 درصد، ماشین لباسشویی از 65.8 به 67.4 درصد، یخچال‌فریزر از 59.8 به 61.6 درصد و اتومبیل شخصی از 38.8 به 41 درصد افزایش یافته است.

سهم خانوارهای استفاده‌کننده از مایکروویو و فرهای هالوژن‌دار از 3.1 به 2.7 درصد کاهش یافته و سهم خانوارهای دارای ماشین ظرفشویی از 0.7 به 0.9 درصد رسیده است. سهم خانوارهای دارای تلویزیون رنگی نیز در سال 1404 نسبت به سال 1403 تغییری نداشته و 95.3 درصد بوده است.

در سال 1404، عمده‌ترین نوع سوخت مصرفی برای گرمایش در 83.2 درصد از خانوارهای روستایی، گاز طبیعی (شبکه عمومی) بوده و 6.4 درصد خانوارها نیز از نفت سفید استفاده کرده‌اند.

هزینه و درآمد خانوارها به تفکیک استان

بررسی متوسط هزینه کل سالانه یک خانوار شهری نشان می‌دهد استان تهران با 5 میلیارد و 775 میلیون و 913 هزار ریال، بیشترین و استان سمنان با 2 میلیارد و 229 میلیون و 670 هزار ریال، کمترین هزینه را در سال 1404 داشته‌اند.

همچنین استان تهران با 7 میلیارد و 210 میلیون و 15 هزار ریال، بیشترین و استان سیستان و بلوچستان با 2 میلیارد و 834 میلیون و 612 هزار ریال، کمترین متوسط درآمد سالانه یک خانوار شهری را در سال 1404 به خود اختصاص داده‌اند.

در بخش روستایی، استان بوشهر با 3 میلیارد و 395 میلیون و 882 هزار ریال، بیشترین و استان سیستان و بلوچستان با یک میلیارد و 220 میلیون و 811 هزار ریال، کمترین متوسط هزینه کل سالانه یک خانوار روستایی را داشته‌اند.

از نظر متوسط درآمد سالانه نیز استان مازندران با 4 میلیارد و 692 میلیون و 625 هزار ریال، بیشترین و استان سیستان و بلوچستان با یک میلیارد و 438 میلیون و 305 هزار ریال، کمترین متوسط درآمد سالانه یک خانوار روستایی را در سال 1404 به خود اختصاص داده‌اند.

گفتنی است نشریه نتایج این طرح به‌زودی در درگاه ملی آمار به نشانی www.amar.org.ir منتشر خواهد شد.