به نقل از ایسنا، آخرین آمار از وضعیت پروژه های نهضت ملی مسکن نشان می دهد 757 هزار واحد به مرحله ساخت رسیده که 219 هزار واحد آن در دولت چهاردهم بوده است؛ پیشرفت پروژه های انبوه سازی هم از 21 درصد به بیش از 52 درصد رسیده است؛ وزیر راه و شهرسازی همواره تاکید دارد که تحویل خانه ها حتما باید با خدمات زیربنایی و روبنایی باشد.

از حدود یک ماه قبل سقف تسهیلات واحد های پروژه مسکن ملی از 650 به 850 میلیون تومان افزایش یافته است؛ با این حال برآورد ها نشان می دهد که این رقم برای تکمیل واحد ها کافی نیست و به گفته کارشناسان باید منابع پایدار با لحاظ این واقعیت که توان مالی خریداران، محدود است در نظر گرفته شود.

مدیرکل راه و شهرسازی استان تهران اخیرا هزینه ساخت واحد های 100 متری نهضت ملی مسکن را حدود 2.5 میلیارد تومان برآورد کرده است.

مدیرکل راه و شهرسازی استان تهران اخیرا هزینه ساخت واحد های 100 متری نهضت ملی مسکن را حدود 2.5 میلیارد تومان برآورد کرده است.

در این شرایط مسکن حمایتی در دولت چهاردهم از مرحله تأمین زمین و تعریف پروژه به سمت تکمیل و تحویل واحد ها حرکت کرده است؛ به طوری که براساس تازه ترین آمار وزارت راه و شهرسازی، از ابتدای اجرای طرح های ملی و حمایتی مسکن برای 831 هزار متقاضی واجد شرایط پروژه روی اراضی دولتی تعریف شده، عملیات ساخت بیش از 757 هزار واحد آغاز شده و 80 هزار واحد نیز در دولت چهاردهم به مرحله تکمیل رسیده است؛ با این حال، رشد هزینه ساخت که در برخی برآورد های بخش خصوصی به حدود متری 40 میلیون تومان رسیده، همچنان یکی از جدی ترین چالش های پیش روی این طرح است.

مسکن حمایتی برای دولت چهاردهم تنها به معنای ثبت یک عدد در سامانه نیست؛ بلکه زنجیره ای از اقدامات از تأمین زمین، صدور پروانه و تأمین مالی تا ساخت، ایجاد زیرساخت و در نهایت تحویل واحد مسکونی را دربرمی گیرد.

براساس آخرین اطلاعات منتشرشده از سوی وزارت راه و شهرسازی، از سال 1398 تاکنون برای 831 هزار متقاضی واجد شرایط در اراضی دولتی، عمدتاً با الگوی واگذاری زمین به صورت اجاره 99 ساله، پروژه تعریف شده است.

از مجموع پروژه های تعریف شده نیز عملیات ساخت بیش از 757 هزار واحد آغاز شده که 219 هزار واحد آن مربوط به دوره فعالیت دولت چهاردهم است. همچنین تاکنون حدود 312 هزار پروانه ساختمانی برای واحد های حمایتی صادر شده است.

این در حالی است که آمار دیگری که در روز های اخیر از سوی وزارت راه و شهرسازی منتشر شده، تعداد پروانه های صادرشده برای پروژه های نهضت ملی مسکن را 763 هزار و 703 واحد اعلام می کند؛ تفاوت این دو رقم به تفاوت دامنه آماری واحد های حمایتی با کل پروژه های نهضت ملی مسکن بازمی گردد.

مطابق آخرین آمار منتشرشده، پروژه های انبوه سازی نهضت ملی مسکن در اراضی 99 ساله به پیشرفت فیزیکی 52.1 درصد رسیده اند. این رقم در ابتدای آغاز به کار دولت چهاردهم حدود 21.3 درصد بود؛ بنابراین طی دو سال فعالیت این دولت، بیش از 30 واحد درصد به پیشرفت فیزیکی پروژه های انبوه سازی افزوده شده است.

پیش از این نیز وزارت راه و شهرسازی اعلام کرده بود که از مجموع حدود 920 هزار واحد در حال ساخت، 528 هزار واحد در قالب پروژه های انبوه سازی قرار دارد که میزان پیشرفت آنها حدود 51 درصد بوده است.

در شهر های جدید نیز که یکی از کانون های اصلی اجرای نهضت ملی مسکن محسوب می شوند، پیشرفت فیزیکی پروژه ها در پایان خردادماه به 40.8 درصد رسیده بود. در این بخش حدود 140 هزار واحد دارای پروانه ساختمانی گزارش شده و بیش از 120 هزار واحد نیز از تسهیلات بانکی بهره مند شده اند.

با وجود انتقاد ها نسبت به سرعت اجرای طرح، یکی از ارقام قابل توجه کارنامه دولت چهاردهم، افزایش تعداد واحد های تکمیل شده است.

براساس آمار وزارت راه و شهرسازی، از سال 1398 تاکنون مجموعاً 101 هزار واحد مسکن حمایتی تکمیل شده که حدود 80 هزار واحد آن در دولت چهاردهم به مرحله تکمیل و تحویل رسیده است. به بیان دیگر، بخش عمده واحد های تکمیل شده این طرح طی دو سال فعالیت دولت چهاردهم به سرانجام رسیده اند.

همچنین وزارت راه و شهرسازی برای پایان شهریورماه امسال، افتتاح 134 هزار واحد مسکونی در قالب های مختلف را در برنامه قرار داده است که از این تعداد، 32 هزار و 350 واحد مربوط به نهضت ملی مسکن است. در کنار آن، افتتاح واحد های مسکن مهر، بافت های فرسوده، خودمالکی شهری و روستایی نیز پیش بینی شده است.

اما در سوی دیگر این معادله، هزینه ساخت قرار دارد؛ متغیری که می تواند سرعت تکمیل پروژه ها و میزان آورده مورد نیاز متقاضیان را تحت تأثیر قرار دهد.

براساس برآوردی که حمیدرضا فربودمنش، خزانه دار انجمن انبوه سازان مسکن و ساختمان استان تهران در ماه های اخیر ارائه کرده، هزینه واقعی ساخت پروژه های مسکن اجتماعی و طرح هایی مانند نهضت ملی مسکن با اسکلت بتنی و بر مبنای قیمت های اردیبهشت 1405، بدون احتساب برخی تجهیزات مانند کابینت، شیرآلات، پکیج و تجهیزات سرمایشی، به حداقل 40 میلیون تومان به ازای هر مترمربع مفید رسیده است. این رقم در محاسبه براساس کل زیربنا حدود 32 میلیون تومان در هر مترمربع برآورد شده است.

این ارقام در شرایطی مطرح می شود که پیش تر هزینه ساخت این واحد ها با ارقام به مراتب پایین تری قرارداد می شد و افزایش قیمت مصالح، دستمزد و سایر نهاده های ساختمانی، فاصله میان قیمت قرارداد های اولیه و هزینه واقعی ساخت را افزایش داده است.

از سوی دیگر، رضا خالقی، مدیرکل راه و شهرسازی استان تهران نیز پیش تر هزینه تمام شده برخی واحد های نهضت ملی مسکن را با احتساب تسهیلات بانکی به طور متوسط حدود 2.5 میلیارد تومان برای یک واحد حدود 100 متری اعلام کرده بود.

در چنین شرایطی، افزایش سقف تسهیلات ساخت یکی از ابزار های دولت برای کاهش فشار مالی بر متقاضیان بوده است.

سقف تسهیلات ساخت نهضت ملی مسکن در دولت چهاردهم ابتدا از 550 میلیون تومان به 650 میلیون تومان افزایش یافت و در ادامه به 850 میلیون تومان رسید. رییس بنیاد مسکن نیز اعلام کرده است که براساس مصوبات شورای عالی مسکن، سقف تسهیلات واحد های دارای پیشرفت فیزیکی بالا به 850 میلیون تومان افزایش یافته است.

در کنار افزایش سقف وام، دوره مشارکت مدنی تسهیلات نیز تا 60 ماه تمدید شده و برای کاهش فشار پرداختی بر خانوارها، سقف اقساط دو سال نخست حدود 5 میلیون و 900 هزار تومان تعیین شده است.

البته افزایش وام به معنای حل کامل مسئله تأمین مالی نیست؛ چراکه با هزینه ساختی که در برخی برآورد های جدید به متری 40 میلیون تومان رسیده، حتی تسهیلات 850 میلیون تومانی نیز تنها بخشی از هزینه ساخت یک واحد مسکونی را پوشش می دهد.

یکی از تغییرات مورد تأکید فرزانه صادق - وزیر راه و شهرسازی دولت چهاردهم - توجه همزمان به زیرساخت های مورد نیاز سکونت است؛ چراکه ساخت ساختمان بدون تأمین آب، برق، فاضلاب، مدرسه، درمانگاه و سایر خدمات شهری نمی تواند به معنای واقعی تأمین مسکن باشد.

در همین چارچوب، دست کم 22 هزار میلیارد تومان برای تأمین خدمات زیربنایی و روبنایی پروژه های مسکن اختصاص یافته و بیش از 200 مدرسه در محدوده طرح های مسکن احداث شده است.

این رویکرد از این منظر اهمیت دارد که تجربه برخی پروژه های مسکن حمایتی در سال های گذشته نشان داده است که فاصله میان زمان تکمیل ساختمان و آماده شدن زیرساخت های شهری می تواند به یکی از موانع اصلی سکونت متقاضیان تبدیل شود.

در حال حاضر کارنامه دولت چهاردهم در حوزه مسکن حمایتی نشان می دهد831 هزار متقاضی واجد شرایط هستند که بیش از 757 هزار واحد آغاز شده است. از این تعداد 219 هزار واحد در دولت چهاردهم بوده و برای 321 هزار واحد پروانه ساختمانی صادر شده است. در این دولت پروژه های انبوه سازی از 21 درصد به پیشرفت 52.1 درصد رسیده و حدود 80 هزار واحد در دولت چهاردهم تکمیل شده است.

اما در مقابل، افزایش شدید هزینه ساخت و فاصله میان توان مالی خانوار ها و قیمت تمام شده واحدها، همچنان پرسش اصلی درباره آینده این طرح است. اگرچه افزایش تسهیلات تا 850 میلیون تومان و تأمین اعتبارات زیربنایی می تواند بخشی از این فشار را کاهش دهد، اما با توجه به رشد هزینه های ساخت، استمرار پروژه ها نیازمند منابع مالی پایدار، تعدیل متناسب قیمت قرارداد ها و کاهش سهم آورده نقدی متقاضیان است.

به این ترتیب، آزمون اصلی سیاست مسکن حمایتی دولت چهاردهم دیگر صرفاً تعداد واحد های تعریف شده یا حتی واحد های در حال ساخت نیست؛ بلکه موفقیت نهایی زمانی رقم می خورد که واحد های ساخته شده با هزینه قابل تحمل برای خانوار های هدف، همراه با مدرسه، آب، برق، حمل ونقل و سایر خدمات شهری، به خانه ای قابل سکونت تبدیل شوند؛ یعنی مسیری که از زمین و فونداسیون آغاز می شود و باید به روشن شدن چراغ یک خانه ختم شود.