به نقل از ایسنا
سبک زندگی
شناسهٔ خبر: 1405061107840
شنبه 14 شهریور 1405 | 00:10
https://isna.ir/xdWYyT
تاثیر نشخوار فکری و بیدارشدن های زودهنگام بر خواب
تاثیر نشخوار فکری و بیدارشدن های زودهنگام بر خواب
یک روانشناس گفت: نشخوار فکری و اضطراب با فعال سازی سیستم سمپاتیک و محور HPA، بدن را در وضعیت آماده باش دائمی قرار داده و فرد را در چرخه ای معیوب گرفتار می کند که می تواند به عنوان عاملی مستقل، زمینه ساز یا تشدیدکننده اختلالات روانی نظیر افسردگی باشد.

زهره نظام آبادی در گفت وگو با ایسنا، در پاسخ به این پرسش که مرز بین یک بدخوابی ساده و مقطعی با اختلال خواب بالینی کجاست و چه زمانی زنگ خطر به صدا درمی آید؟ گفت: بدخوابی مقطعی، همان طور که از نامش پیداست، کوتاه مدت است، اگرچه این وضعیت ممکن است برای مدتی کوتاه باعث احساس ناراحتی یا ایجاد اختلال در برخی فعالیت های فرد شود، اما دوره آن محدود است.

وی ادامه داد: اما زمانی که مشکل خواب به طور مداوم تکرار شود و فرد به صورت مکرر از سختی در به خواب رفتن، تداوم خواب یا بیداری زودهنگام شکایت داشته باشد، بحث متفاوت است. این مشکلات حتی در شرایط محیطی مناسب (نور و سکوت کافی) نیز رخ می دهد و عملکرد روزانه، خلق وخو و تمرکز فرد را مختل می کند؛ در این صورت احتمال اختلال خواب بالینی مطرح می شود.

این روانشناس تاکید کرد: برای اینکه بتوانیم بی خوابی را مزمن بدانیم، علائم باید حداقل سه شب در هفته و به مدت سه ماه یا بیشتر وجود باشند.

نظام آبادی در پاسخ به این پرسش که اضطراب، نشخوار فکری و استرس روزمره چگونه چرخه بیولوژیک خواب را مختل می کنند، بیان کرد: اضطراب و نشخوار فکری تاثیر بسیار زیادی بر کیفیت خواب دارند؛ به طوری که نشخوار فکری بیشترین میزان شکایت را در میان مراجعات دچار اختلال خواب دارد. اضطراب با فعال نگه داشتن سیستم عصبی سمپاتیک، بدن را در وضعیت آماده باش دائمی قرار می دهد.

تاثیر نشخوار فکری بر خواب و افزایش استرس


این روانشناس افزود: با فعال شدن سیستم سمپاتیک، محور HPA نیز فعال شده و سطح کورتیزول در بدن افزایش می یابد. در این حالت، مغز به جای ورود به وضعیت آرامش در زمان خواب، همچنان درگیر حل مساله و پیش بینی خطرات می شود. این نشخوار فکری مداوم، هم در به خواب رفتن و هم در تداوم خواب مشکل ایجاد می کند و در نهایت این چرخه معیوب باعث افزایش استرس و اضطراب بیشتر فرد می شود.

وی در خصوص رابطه بی خوابی با اختلالات روانی اظهار کرد: بی خوابی می تواند با اختلالاتی نظیر افسردگی و اضطراب همراه باشد، اما الزاما همیشه معلول آن ها نیست. حتی شواهد پژوهشی نشان داده اند که بی خوابی مداوم می تواند به عنوان یک عامل مستقل، خطر بروز یا تشدید افسردگی و برخی مشکلات اضطرابی را افزایش دهد؛ یعنی خود بی خوابی می تواند باعث شروع یا تشدید این حالت ها شود. همچنین عواملی مانند بالا رفتن سن، ورود به دوره های جدید زندگی یا تجربه PTSD ناشی از تروما، می توانند از دلایل بی خوابی باشند. اگر این بی خوابی های مقطعی به درستی کنترل نشوند، ممکن است به بی خوابی مزمن تبدیل گردند.

پیام های بیدار شدن های مکرر شبانه و بیداری زودهنگام در صبح


این روانشناس با اشاره به اینکه بیداری های مکرر شبانه و بیدار شدن زودهنگام صبحگاهی، هر کدام پیام های بالینی متفاوتی درباره وضعیت روانی فرد دارند، توضیح داد: بیداری های مکرر در طول شب می تواند ناشی از عوامل متعددی همچون استرس، محیط نامناسب خواب، دردهای جسمانی یا اختلالات تنفسی مانند آپنه خواب باشد که این مساله به تنهایی لزوماً به معنای یک اختلال روانی خاص نیست.

نظام آبادی اضافه کرد: بیدار شدن زودهنگام در صبح، در میان افراد مبتلا به افسردگی نیز مشاهده می شود؛ اما این نشانه به تنهایی نمی تواند نشانه ای قطعی برای تشخیص افسردگی باشد که این موضوع باید همواره در کنار سایر علائم بالینی افسردگی مورد بررسی قرار گیرد.