کاظم جلالی، سفیر ایران در روسیه و یکی از همکاران قدیمی شهید لاریجانی، به بیان نکاتی درباره ماجرای سوال از رییس جمهور توسط مجلس در زمان دولت احمدی نژاد، تصویب برجام و انتقادات تندورها از آن و ... پرداخت. در ادامه بخشی از این گفت و گو را می خوانید؛

اما فارغ از نقش ایشان در هدفمند کردن مرکز پژوهش ها، اخیراً آقای علی مطهری نکته ای را درباره طرح سؤال از رییس جمهور در دولت آقای احمدی نژاد مطرح کردند. ایشان گفتند زمانی که قرار بود طرح سؤال اعلام وصول شود، فشارهای زیادی از سوی نهادهای امنیتی و حاکمیتی بر آقای لاریجانی وجود داشت که این اقدام انجام نشود. ماجرا چه بود؟

من خود از امضاکنندگان طرح سؤال بودم و در نهایت، جمعی از ما تا پایان بر عزم خود ایستادگی کردیم. همان طور که می دانید، نمایندگان بسیاری این طرح را امضا کرده بودند، اما تحت فشارهای سنگین، امضای خود را پس گرفتند. اتفاقاً یکی از دلایل رنجش و دلخوری برخی دوستان از آقای دکتر لاریجانی، که حتی به طرد و نفی ایشان در جریان های اصول گرایی انجامید، همین نوع برخوردها بود.

برخی تصور می کردند چون ایشان رییس مجلس است، حاکم مطلق است و می تواند آیین نامه را به میل خود تفسیر کند؛ اما واقعاً آقای لاریجانی چنین رویکردی نداشت. نمی خواهم بگویم لزوماً با طرح سؤال موافق یا مخالف بود، اما معتقد بود وقتی نمایندگان اراده می کنند کاری را انجام دهند، ما وظیفه داریم مسیر قانونی آن را هموار کنیم.

من این نگاه را در استیضاح ها، سؤال ها و دیگر امور مجلس به وضوح می دیدم. ایشان تلاش های خود را داشت، اما نه در حدی که مجلس را منفعل کند و از وظایف اصلی اش بازدارد. آن روزها را به خوبی به یاد دارم؛ فشارها بسیار سنگین بود. البته اکنون که کشور در فضای خوب و وحدت آمیزی قرار دارد، نیازی به ورود به جزییات نیست؛ اما اگر روزی زمان بازگو کردنش برسد، می توان به تفصیل توضیح داد که آن فشارها چگونه اعمال می شد.

یک موضوع دیگر هم وجود دارد که بعضی ها آن را جزو دلایل رد صلاحیت آقای لاریجانی می دانند و آن مسئله برجام است. منتقدان آقای لاریجانی می گویند برجام در 20 دقیقه تصویب شد. ماجرا چه بود؟ آن جلسه غیرعلنی پیش از تشکیل جلسه علنی چگونه برگزار شد؟ خود آقای لاریجانی دستور داده بودند که جلسه غیرعلنی برگزار شود.

ببینید، من درباره ایام برجام خیلی دست نوشته هایی دارم که در تهران است و چون چند سال هم گذشته است، طبیعی است آنچه در ذهن دارم را می گویم. اولاً اینکه گفته می شود برجام در مجلس تصویب شد، به نظر می رسد این برداشت اشتباه است. شرایط اجرای برجام در مجلس تصویب شد. متن برجام را در مجلس جمله به جمله نخواندند و بگویند برجام مورد تأیید است.

نه اینکه یک نفر از نمایندگان منتقد و غیرمنتقد بیاید و بگوید ما متن برجام را خواندیم و گفتیم این متن مورد تأیید مجلس شورای اسلامی است. خیر، دولت با توجه به مذاکراتی که انجام داد درباره برجام به جمع بندی رسید. نهادهای مسئول کشور مثل شورای عالی امنیت ملی هم در جریان مذاکرات قرار داشتند. اما مجلس گفت با چه شرایطی برجام اجرا شود. این همان شرایطی بود که متن مطولی هم نبود.

آقای لاریجانی متن اولیه را نوشتند و دیگران هم آن را دیدند و نظراتشان را بیان کردند و بعد به دبیر شورای عالی امنیت ملی، شهید شمخانی، ارسال شد. شهید شمخانی یک سری جلساتی برای هماهنگی کار مجلس گذاشتند. لذا از فراکسیون های اصلی دعوت کرد؛ از فراکسیون ما من و آقای بروجردی بودیم و از فراکسیون دیگر آقای زاکانی و مرحوم زارعی. آقای شمخانی و آقای ایروانی هم در جلسات حضور داشتند و نقطه نظرات مطرح شد.

در مجلس هم عده ای از دوستان نقدهای جدی داشتند. ابتدا شهید لاریجانی به ما مأموریت دادند که با این دوستان جلساتی بگذاریم. یک سری جلسات گذاشتیم؛ ابتدا افراد منتقد و غیرمنتقد هم حضور داشتند و در نهایت شهید لاریجانی و آقای دکتر حدادعادل هر دو آمدند و در آن جلسات شرکت کردند. کسی موضعش تغییر نکرد و نقدها وجود داشت، اما آنچه به عنوان 20 دقیقه مطرح شده، باید پشت صحنه آن را دید که چقدر جلسه وقت گذاشته شد.

در آن جلسه غیرعلنی چه گذشت؟ گفته می شود که رهبری پیامی برای تصویب برجام ارسال کرده بودند؟ پیامی آمده بود؟

خیر، من اصلاً چنین چیزی نشنیده ام که رهبری شهیدمان در این موضوع دخالت مستقیم کرده باشند. در جلسه صبح همان روز مجلس، ما یک نشست فراکسیونی داشتیم و در آنجا موضوعی درباره یکی از اعضای شاخص دفتر رهبری شهیدمان مطرح شد؛ مبنی بر اینکه ایشان متن را به دبیرخانه ارجاع داده اند. اما اینکه مقام معظم رهبری پیامی مبنی بر تصویب یا عدم تصویب ارسال کرده باشند را کاملاً تکذیب می کنم. من چنین چیزی را اصلاً نشنیده ام و مطمئنم که چنین موضوعی صحت ندارد؛ چرا که ما خودمان جزو عناصر فعال و درگیر در آن روزها بودیم.