تنش های اخیر بین ایران و آمریکا در آب های خلیج فارس و حمله آمریکا به قشم و پاسخ متقابل ایران به پایگاه های آمریکا در کویت و بحرین، بار دیگر این پرسش را ایجاد کرده که آیا مسیر توافق یا انعقاد تفاهم نامه تمدید آتش بس بین ایران و آمریکا همچنان باز است؟

به گزارش فرارو، ساعاتی پس از این اتفاقات، دونالد ترامپ مدعی شد ایران در مسیر پذیرش عدم دستیابی به سلاح هسته ای قرار دارد و احتمال رسیدن به یک نقطه مشترک پررنگ است؛ وی حتی ادعای احتمال گفتگو با رهبری ایران را نیز مطرح کرده است.

دکتر احسان موحدیان، مدرس دانشگاه علامه طباطبایی و تحلیلگر مسائل بین الملل در گفتگو با فرارو به تحلیل شرایط موجود پرداخته است:

احسان موحدیان درباره جدیدترین تقابل ها بین ایران و ایالات متحده گفت: از دید من با اتفاقات اخیر، عملاً آتش بس به پایان خود رسیده است. شاید به طور رسمی اعلام نشود که ما در حال جنگ هستیم، اما تنش محدود و تشدید کنترل شده درگیری وجود دارد. طرفین می خواهند بحران را کنترل کنند اما عملاً وارد چرخه اقدام و کنش شده اند.

او افزود: با توجه به این که آمریکا به بازسازی زرادخانه خود نیاز دارد و بر اساس اطلاعاتی که رسانه های داخلی آمریکا منتشر کردند، طی جنگ 40 روزه در حد دو سال ظرفیت جنگی خود را مصرف کرده، بنابراین به زمان نسبتاً طولانی برای جایگزین کردن ادوات نظامی خود نیاز دارد. در شرایطی که ایالات متحده به زودی میزبان جام جهانی می شود، بعید است به دنبال تشدید تنش ها باشد. ایالات متحده باید در شرایط موجود روی تأمین امنیت فضای داخلی کشور متمرکز باشد و جلوه خوبی هم ندارد که به سمت تشدید تنش حرکت کند.

این کارشناس ادامه داد: انتخابات میان دوره ای کنگره آمریکا هم مزید بر علت است که در وضعیتی که حتی تحلیلگران دست راستی آمریکا، تاکنون آمریکا را بازنده درگیری اخیر اعلام کرده اند، تنش را تشدید کند.

وی درخصوص سناریوی احتمالی آمریکا گفت: آمریکا فضای درگیری محدود را حفظ می کند و تلاش خواهد کرد جنوب ایران را به یک جنوب لبنان دیگر تبدیل کند و ایران را درگیر نگه دارد. هدف اصلی این است که ایران در سایه محاصره دریایی، دچار فشار اقتصادی شود، چرا که کریدورهای زمینی که از سمت چین به سمت آسیای مرکزی و ایران کشیده شده، فعلاً ظرفیت جایگزینی وارداتی را ندارد که از جنوب کشور و از مسیر دریایی داشتیم.

موحدیان تأکید کرد: بنابراین آمریکا تلاش می کند از طریق فشار بر ظرفیت صادرات نفت و واردات کالاهای ایران، کشور را به لحاظ اقتصادی تحت فشار، تنش و ناآرامی داخلی قرار دهند. سپس متناسب با ناآرامی های داخلی، گروهک های تجزیه طلب را فعال کنند و از مرزهای شمال غربی و غربی، به ایران فشار وارد کنند تا ایران در شرایط فشار از داخل و فشار بیرونی آمریکا و متحدانش، شروط مدنظر آنان را بپذیرد.

او در پایان این بخش افزود: همه این تحولات هم زمان است با فشارهای اقتصادی که کل جهان به علت جنگ تحمیل شده آمریکا تحمل می کند. ذخایر سوخت و انرژی بسیاری از کشورها، ظرف 2 الی 3 ماه آینده به یک نقطه بحرانی می رسد و بنابراین، بحران مذکور باید نهایتاً تا اوایل پاییز تعیین تکلیف شود.

این استاد دانشگاه در خصوص احتمال وقوع جنگی جدید بین ایران و ایالات متحده تأکید کرد: از دید من درگیری تحت عنوان جنگ در پاییز دوباره از سر گرفته خواهد شد. فعلاً به شکل محدود درگیری وجود دارد و سپس در فصل پاییز و پس از برگزاری انتخابات کنگره و بازسازی زرادخانه آمریکا و البته با بهبود وضعیت آب و هوایی و در شرایطی که ذخایر سوخت و انرژی به سطح بحرانی می رسد، دقیقاً همان زمانی است که آمریکا و اسراییل تصمیم خواهند گرفت درگیری نظامی با ایران را آغاز کنند.

وی درخصوص مسئله هسته ای ایران و ادعاهای پیرامون احتمال حمله اتمی علیه کشور در صورت تحویل ذخایر اورانیوم غنی شده بالای 60 درصد گفت: یکی از دلایلی که آمریکا اکنون در برابر ایران تا حدودی دست به عصا حرکت می کند، همین است که ایران این 400 کیلوگرم اورانیوم غنی شده را داخل کشور دارد. همین موضوع نیز تا حدی به عنوان ابزار بازدارندگی عمل می کند.

او توضیح داد: آمریکا نگران است که ایران ممکن است این اورانیوم غنی سازی شده و دست نخورده را در آینده در فضای نظامی استفاده کند. نگرانی آمریکا این است که ایران بر اساس اقتضائات و شرایط، سیاست های هسته ای خود را تغییر دهد و به این جمع بندی برسد که عدم تکمیل بازدارندگی هسته ای، باعث می شود کشور در موضع حمله قرار گیرد.

موحدیان با صراحت افزود: اگر ایران تصمیم بگیرد این ذخایر را رقیق کند، از کشور خارج کند یا به هر شکلی به عنوان یک ابزار بازدارندگی تضعیف کند، از دید من حکم مرگ خود را امضا کرده است. اتفاقاً من معتقدم این ذخایر باید دست نخورده داخل کشور بماند و هر نوع مصالحه در این زمینه یک اشتباه خطرناک است و ایران به هیچ عنوان نباید این ابزار مذاکره را از دست دهد.

این کارشناس مسائل بین الملل در یک اظهارنظر جنجالی گفت: نظر صریح من این است که ایران باید به سمت ساخت سلاح هسته ای حرکت کند و عدم انجام این کار ما را در معرض تشدید خسارات اقتصادی قرار خواهد داد. اگر ما تاکنون سلاح هسته ای ساخته بودیم، اصلاً آمریکا و اسراییل جرئت حمله به کشور ما را نداشتند. اگر راهبرد هسته ای را تغییر ندهیم باز هم در معرض تعرض خواهیم بود.

وی در پایان هشدار داد: اگر جمع بندی اسراییل به این سمت برود که نمی تواند در برابر ایران پیروز شود، با توجه به تنگنای ژئوپلیتیکی که دارد و جغرافیای محدود خود و همچنین با توجه به منفور شدن در عرصه جهانی، ممکن است علیه کشور ما سلاح هسته ای استفاده کند و این یک گمانه زنی جدی است و ما نباید تعارف کنیم و خود را گول بزنیم. بنابراین اگر ما سریع تر بازدارندگی هسته ای ایجاد نکنیم، موجودیت کشورمان در خطر قرار خواهد گرفت.

منبع: فرارو