دونالد ترامپ ، رییس جمهور آمریکا در روزهای اخیر و همزمان با تلاش برای حصول توافق با ایران برای پایان دادن به جنگ که خود آغازگر آن بوده، شرط جدیدی را مطرح کرد: اینکه کشورهای عربی، پاکستان و ترکیه باید به عنوان بخشی از این توافق، روابط خود با اسراییل را ذیل پیمان ابراهیم عادی سازی کنند.

به گزارش ایسنا، وال استریت ژورنال ، نوشت: اما در بخش بزرگی از کشورهای خلیج فارس، این پیشنهاد نه تنها جذابیتی نداشت، بلکه نمک پاشیدن بر زخم های کهنه تلقی شد. روابط آمریکا با کشورهای منطقه در نتیجه جنگ اخیر آسیب دیده است؛ جنگی که هزینه های سنگینی به همراه داشت و نگرانی های امنیتی متحدان واشنگتن را تشدید کرد.

جنگ آمریکا و اسراییل به ویژه علیه ایران در غرب آسیا هزینه های سنگینی برای متحدان آمریکا در منطقه داشته و نگرانی های امنیتی آن ها را به شدت افزایش داده است. تحلیلگران می گویند رهبران عرب اکنون نسبت به آمریکا و اسراییل اعتماد خود را از دست داده اند و بیم آن دارند که عادی سازی روابط، ایران را بیش از پیش علیه آنها تحریک کند. این در حالی است که ایران در ماه های قبل به کشورهای حاشیه خلیج فارس ثابت کرد تحریکات آنها و همکاری هایشان با دشمنان را با حملات تلافی جویانه از طریق شلیک هزاران فروند پهپاد و موشک پاسخ می دهد.

از سوی دیگر، افکار عمومی کشورهای عربی پس از مشاهده جنگ اسراییل علیه غزه، حتی نسبت به چند سال پیش نیز کمتر پذیرای روابط عادی با اسراییل هستند. به نوشته رسانه آمریکایی بسیاری از مردم منطقه، بیشتر از آنکه ایران را خودسر بدانند اسراییل که ثبات منطقه را بر هم زده خودسر می دانند.

جان آلترمن ، کارشناس ارشد اندیشکده مرکز مطالعات استراتژیک و بین المللی واشنگتن می گوید: احساس حاکم در حاشیه خلیج فارس این نیست که چقدر به آمریکا مدیون هستند، بلکه این است که چقدر سرخورده شده اند. اگرچه با احتیاط حرف خود را صریح نمی زنند، اما معتقدند آمریکا انگیزه بسیار بالایی برای حفاظت از اسراییل داشت، اما برای حفاظت از آن ها نه.

به نوشته وال استریت ژورنال، ترامپ در تاریخ 2 خرداد (23 مه) طی تماس تلفنی با رهبران عربستان، قطر، پاکستان و ترکیه، اعلام کرد که پیوستن به پیمان ابراهیم باید الزامی باشد. او بعدا در شبکه اجتماعی خود تاکید کرد که عربستان و قطر فورا امضا کنند و بقیه هم دنباله رو باشند .

اگرچه امارات متحده عربی که در جنگ اخیر هدف بیش از 2800 پهپاد و موشک ایران قرار گرفت، روابط امنیتی خود با آمریکا و اسراییل را بازتایید کرده، اما عربستان، قطر و کویت نشان داده اند که قصدی برای همراهی با این فشار ندارند.

ریاض همواره اعلام کرده است که تنها در صورت وجود مسیری روشن برای تشکیل کشور فلسطین، با عادی سازی روابط با اسراییل موافقت می کند. قطر که میانجی گر آتش بس در غزه بود، هیچ برنامه ای برای پیوستن به پیمان ابراهیم ندارد و یک مقام قطری تاکید کرده هرگونه تعامل با اسراییل باید حول محور حل مساله فلسطین باشد. کویت نیز که از مدتها پیش عادی سازی روابط با اسراییل را رد کرده و تحریم اعراب علیه آن را ادامه داده است، تاکنون پاسخی به اظهارات ترامپ نداده است.

وال استریت ژورنال در ادامه این مطلب به تفاوت شرایط کنونی در غرب آسیا با شراط پس از جنگ اول خلیج فارس در سال 1991 اشاره می کند: آن زمان آمریکا با بهره گیری از حسن نیت کشورهای عربی، کنفرانس صلح مادرید را برگزار کرد که نهایتا به توافق های اسراییل با اردن و سازمان آزادیبخش فلسطین انجامید. اما اکنون، کشورهای عربی خلیج فارس که خود خسارت های سنگینی در نتیجه حملات تلافی جویانه ایران علیه پایگاه های آمریکایی و زیرساخت های غیرنظامی خود دیده اند، تمایلی به پرداخت بهای سیاسی بیشتر از طریق تحریک ایران ندارند.

درحالی که از سال 2024 عربستان و دیگر دولت های عربی در سطح امنیتی با اسراییل و آمریکا برای رهگیری پهپادها و موشک های ایران همکاری کرده اند (از جمله به اشتراک گذاری اطلاعات راداری و گشودن حریم هوایی) اما به نوشته این روزنامه، روابط سیاسی با اسراییل در کل منطقه پس از تخریب غزه و جنگ های اخیر به شدت تیره شده است. اکنون بسیاری در منطقه اسراییل را نیرویی برهم زننده و اشغالگر می دانند که چندین کشور عربی را در اشغال خود دارد و فعالانه تلاش برای تشکیل کشور فلسطین را خنثی می کند.

مایکل رتنی، سفیر سابق آمریکا در عربستان و سرکنسول پیشین در بیت المقدس، معتقد است کشورهای عربی خلیج فارس و پاکستان زیر فشار تن به عادی سازی نخواهند داد. او می گوید: آنها فقط دندان روی جگر می گذارند و تمام تلاش خود را می کنند تا رابطه با آمریکا را بدون انفجار حفظ کنند. همه منتظر خواهند ماند تا غبار ماجرا بنشیند، پیش از آنکه قدم جنجالی یا بی ثبات کننده دیگری بردارند.

به نوشته وال استریت ژورنال، با وجود اصرار ترامپ بر گنجاندن عادی سازی روابط اعراب با اسراییل در توافق نهایی با ایران، شرایط فعلی منطقه از تجربه جنگ ویرانگر علیه غزه و بی اعتمادی به آمریکا گرفته تا افزایش قدرت چانه زنی ایران و حساسیت افکار عمومی عربی نشان می دهد که شرایط چنین رویدادی وجود ندارد. کشورهای حاشیه خلیج فارس در شرایط کنونی بیش از آنکه به دنبال امتیازدهی به واشنگتن باشند، به فکر حفظ ثبات داخلی و مهار تنش با ایران هستند.