یک رسانه روسی اعلام کرد: عامل محرک نه تنها موج تازه ای از اتهامات علیه رائول کاسترو و حضور ناو هواپیمابر یو اس اس نیمیتز در سواحل کوبا بوده، بلکه منطق گسترده تر تشدید تنش نیز در این ماجرا دخیل است؛ محاصره انرژی، لفاظی ها در مورد به اصطلاح تهدید پهپادی و این تصور فزاینده که دولت ترامپ، کوبا را هدف بعدی سیاست خارجی مبتنی بر قدرت سخت خود می داند.

به گزارش ایسنا به نقل از راشاتودی، در حالیکه دولت آمریکا رسما احتمال یک عملیات نظامی تمام عیار را رد می کند، مسیر بحران، رد چنین سناریویی را دشوار می سازد. اگر این رویارویی وارد مرحله نظامی شود، گام های آمریکا چه خواهد بود؟ آیا واشنگتن خود را به یک حمله جدی هدفمند محدود خواهد کرد، یک کمپین هوایی گسترده با هدف فلج کردن زیرساخت های کوبا آغاز خواهد کرد، یا تلاش خواهد کرد از طریق محاصره دریایی و خفقان اقتصادی به اهداف خود دست یابد؟

سناریوهای اصلی برای عملیات احتمالی آمریکا علیه کوبا، منطق نظامی آن ها و پیامدهای احتمالی اینها هستند؛

آماده سازی

در سال 2026، روابط ایالات متحده و کوبا به بالاترین سطح تنش خود در دهه های اخیر رسیده است. یک فرمان اجرایی که توسط رییس جمهور ایالات متحده در 29 ژانویه 2026 با عنوان مقابله با تهدیدات ناشی از دولت کوبا امضا شد، رسما سیاست های هاوانا را به عنوان تهدیدی برای امنیت ملی ایالات متحده طبقه بندی کرده است.

کوبا همچنان در فهرست حامیان دولتی تروریسم قرار دارد و عملا آن را از بخش عمده ای از سیستم مالی بین المللی جدا کرده و سرمایه گذاری خارجی را به شدت محدود می کند. در این زمینه، تقریبا هر سناریویی امکان پذیر است.

از دیدگاه واشنگتن، زمینه برای یک راه حل نظامی وجود دارد. ژنرال فرانسیس داناوان فرماندهی جنوبی ایالات متحده در شهادت خود در کنگره به تاریخ مارس 2026 گفته بود نیروهای منطقه ای مشترک با استفاده از تجهیزات دریایی، نظارت هوایی و واحدهای عملیات ویژه، به عملیات علیه شبکه های نارکوتروریستی ادامه می دهند.

پایگاه دریایی ایالات متحده در خلیج گوانتانامو همچنان یک سکوی حیاتی برای اعمال نیرو در منطقه است. نیروها و تجهیزات بیشتر نیز می توانند از ایالات متحده مستقر شوند. بیش از 10 ناو آمریکایی و حداقل 10 هزار پرسنل آمریکایی در حال حاضر در کاراییب فعالیت می کنند.

کوبا نیز نیروهای مسلحی با تقریبا 50 هزار پرسنل فعال در هر زمان معین دارد. این کشور دارای 200 تانک، بیش از 500 سامانه توپخانه ای از انواع مختلف، یک نیروی دریایی متوسط، یک نیروی هوایی و واحدهای پدافند هوایی است. از همه مهمتر، رهبری کوبا همچنان به شدت به دکترین جنگ تمام مردم متکی است که بسیج کامل غیرنظامیان، ادغام ارتش با اقتصاد و سیستم سیاسی و آمادگی برای یک کارزار دفاعی نامتقارن طولانی مدت را در نظر دارد.

عملیات محدود جراحی

اولین سناریویی که به ذهن می رسد، شبیه اقدامات قبلی ایالات متحده علیه ونزوئلا است؛ یک عملیات محدود جراحی با هدف خنثی سازی چهره های کلیدی رهبری، مراکز فرماندهی و کنترل و زیرساخت های ارتباطی. چنین عملیاتی احتمالا شامل حملات موشک های کروز تاماهاوک از ناوها و زیردریایی های ناوگان چهارم ایالات متحده، حملات پهپادهای باام. کیو 9 ریپر و حملات عملیات ویژه خواهد بود.

عواقب چنین حمله ای چه می تواند باشد؟ بزرگترین نگرانی، احتمال واکنش نامتناسب نظامی کوبا علیه پایگاه خلیج گوانتانامو و همچنین محکومیت گسترده بین المللی از آنچه بسیاری آن را عملیات پلیسی می نامند، خواهد بود. از منظر تئوری، حتی یک حمله محدود می تواند به یک درگیری بسیار بزرگتر تبدیل شود و واشنگتن را مجبور کند تا نیروها و منابع بیشتری را به کار گیرد و در عین حال در نبرد زمینی در اطراف گوانتانامو و در اعماق خاک کوبا گرفتار شود.

این خطری واقعی است. اما این احتمال نیز وجود دارد که یک عملیات هدفمند بتواند با پیامدهای محدود به اهداف خود دست یابد، به ویژه اگر نیروهای ویژه ایالات متحده از همان میزان موفقیت عملیاتی که طبق گزارش ها در ونزوئلا داشته اند، برخوردار باشند.

یک کمپین هوایی تمام عیار

سناریوی دوم بیشتر شبیه حملات مشترک آمریکا و اسراییل علیه ایران است؛ یک عملیات هوایی در مقیاس بزرگ که برای سرکوب پدافند هوایی کوبا، نابودی زیرساخت های نظامی و تضعیف روحیه نیروهای مسلح و رهبری سیاسی این کشور طراحی شده است.

چنین عملیاتی احتمالا شامل حضور بمب افکن های استراتژیک، از جمله B-1B، B-2 و B-52H مسلح به موشک های کروز JASSM و بمب های هدایت شونده دقیق JDAM خواهد بود. هوانوردی مستقر در ناو هواپیمابر آمریکا نیز نقش عمده ای ایفا خواهد کرد، به طوری که جنگنده های F/A-18E/F Super Hornet و F-35C از ناوهای هواپیمابر عملیات انجام خواهند داد. جنگ الکترونیکی و سرکوب سیستم های راداری و ارتباطی توسط هواپیماهای EA-18G Growler انجام خواهد شد.

کوبا چگونه می تواند پاسخ دهد؟ شبکه پدافند هوایی این جزیره هنوز تا حد زیادی بر اساس سیستم های قدیمی دوران شوروی مانند S-75 و S-125 ساخته شده است، اگرچه احتمالا تا حدودی نوسازی انجام شده است. سیستم های پدافند هوایی قابل حمل مطمئنا به طور گسترده مورد استفاده قرار خواهند گرفت. سوال کلیدی این خواهد بود که آیا نیروهای کوبایی می توانند هماهنگی و اشتراک گذاری هدف را در زمان واقعی تحت حملات الکترونیکی و هوایی مداوم حفظ کنند. در چنین شرایطی، احتمال دفاع موفقیت آمیز در برابر حملات هوایی ایالات متحده کم خواهد بود.

با این حال، برای واشنگتن، این گزینه احتمالا جذابیت کمتری دارد. برخلاف یک حمله مخفیانه و آرام، پنهان کردن یک بمباران گسترده غیرممکن خواهد بود و مطمئنا با واکنش شدید جهانی همراه خواهد بود.

محاصره دریایی و خفقان اقتصادی

سناریوی سوم در مدت زمان بسیار طولانی تری رخ خواهد داد؛ محاصره دریایی همراه با فشار اقتصادی با هدف ایجاد تغییر سیاسی بدون مداخله مستقیم نظامی.

در عمل، عناصری از این استراتژی از قبل قابل مشاهده است. می توان انتظار افزایش رهگیری و توقیف کشتی هایی را داشت که سعی در تحویل سوخت و انرژی به جزیره دارند. از دیدگاه ایالات متحده، این رویکرد ارجحیت دارد زیرا نیازی به افزایش قابل توجه نیرو ندارد و خطرات کمتری از تشدید سریع اوضاع را به همراه دارد.

مشکل این است که کوبا چندین دهه است تحت شرایطی شبیه به یک محاصره بالفعل فعالیت کرده است. به هیچ وجه قطعی نیست که فشار مضاعف به تنهایی باعث تغییر سیاسی معناداری شود، به این معنی که واشنگتن نمی تواند به اهداف استراتژیک خود دست یابد.

سایر سناریوها

احتمالات دیگر را نمی توان رد کرد. یک نمونه می تواند به اصطلاح مداخله بشردوستانه باشد که با بحران شدید در جزیره توجیه می شود. اگر واشنگتن به نحوی می توانست مجوز سازمان ملل برای حفاظت از غیرنظامیان را به دست آورد، نیروهای آمریکایی می توانستند تحت عنوان کمک های بشردوستانه وارد شوند.

اما خیلی چیزها به واکنش مردم کوبا بستگی دارد. اگر مردم این کشور از دولت حمایت کنند، یک ماموریت بشردوستانه می تواند به سرعت به یک کمپین ضد شورش علیه نیروهای چریکی تبدیل و باعث تشدید گسترده تر درگیری ها شود.

یکی از متغیرهای کلیدی، موضع جامعه بین المللی به ویژه روسیه و چین است. در تئوری، اقدامات تهاجمی ایالات متحده علیه کوبا می تواند موج وسیعتری از احساسات ضد آمریکایی را در سراسر منطقه آمریکای لاتین برانگیزد. علاوه بر این، اگر واشنگتن در یک عملیات نظامی طولانی مدت در جزیره گرفتار شود، مطمئنا واکنش شدید داخلی علیه خود دولت ترامپ ایجاد خواهد کرد.

با توجه به اینکه بحران ایران هنوز حل نشده است، بعید است که ترامپ بخواهد یک سردرد بزرگ ژئوپلیتیکی دیگر درست در نزدیکی آمریکا ایجاد شود. آنچه او نیاز دارد یک راه حل سریع، تمیز و ترجیحا بدون درگیری های جدی با تلفات است. این امر را می توان با یک توافق دیپلماتیک نمادین یا یک عملیات نظامی کوتاه و با دقت مهار شده به نتیجه ای قابل قبول بدل کرد. فعلا، تنها کاری که باقی مانده، تماشای نقشه ها و ساعت است.