به نقل از اقتصادنیوز، در ماه های اخیر موج تازه ای از تحلیل ها، گزارش ها و حتی توصیه های مدیریتی با محوریت نسل Z در محیط کار دوباره به جریان افتاده است؛ از عادت های رفتاری و سبک زندگی گرفته تا نگرش این نسل به کار، فناوری و آینده شغلی. اما در پس این موج پرسر و صدا، یک پرسش اساسی کمتر مورد توجه قرار گرفته است: آیا اساسا نگاه نسل محور به نیروی کار هنوز یک ابزار تحلیلی معتبر است یا تنها یک برچسب ساده ساز و گمراه کننده که واقعیت پیچیده بازار کار را پنهان می کند؟

فایننشیال تایمز نوشت؛ برچسب های نسلیِ بی معنا کمکی نمی کنند؛ آن هم در دورانی که محیط کار یکی از معدود جاهایی است که جوان ترها و مسن ترها هنوز در کنار هم قرار می گیرند.

آیا می دانستید نسل Z کمتر الکل مصرف می کند، شبکه های اجتماعی را کنار می گذارد و رابطه ای کاملا متفاوت با مفهوم حقیقت پیدا کرده است؟، آیا خبر داشتید همین نسل معتقد است هوش مصنوعی آنها را کم هوش تر می کند، برای مشاوره شغلی بیشتر به تیک تاک اعتماد دارد تا استخدام کنندگان، و فکر می کند مدرک چهارساله دانشگاهی شاید دیگر ارزشش را نداشته باشد؟

تمام این موارد تنها قطره ای از سیل مطالب مربوط به نسل Z است که این ماه وارد صندوق ایمیل من شده اند.

دلیل دارد که از واژه سیل مهملات استفاده می کنم. سه شنبه آینده دقیقا پنج سال از زمانی می گذرد که یک جامعه شناس آمریکایی به نام Philip Cohen موضعی کم سابقه و تند علیه اصطلاحاتی مانند نسل Z، هزاره ای ها و دیگر برچسب های نسلی اتخاذ کرد.

او در نامه ای سرگشاده به Pew Research Center که توسط ده ها پژوهشگر دیگر نیز امضا شد، نوشت استفاده از این برچسب ها شبه علم را ترویج می کند، درک عمومی را تضعیف می کند و مانع پژوهش های علوم اجتماعی می شود.

کوهن بی دلیل سراغ این اندیشکده معتبر آمریکایی نرفته بود.

مرکز پژوهشی پیو نقش بزرگی در مشروعیت بخشی به این ایده داشت که متولدین سال های 1946 تا 1964 بیبی بومرها هستند، پس از آنها نسل X قرار دارد که بین 1965 تا 1980 متولد شده اند، سپس هزاره ای ها یا Millennials متولد 1981 تا 1996 و در نهایت نسل Z که بین 1997 تا 2012 به دنیا آمده اند.

اما همان طور که کوهن اشاره کرد، هیچ پایه علمی محکمی برای بیشتر این تقسیم بندی ها وجود ندارد؛ تقسیم بندی هایی که باعث تقویت کلیشه های خام و تضعیف درک عمومی می شوند.

چند ماه پس از نامه کوهن، پژوهشگر اجتماعی بریتانیایی Bobby Duffy کتابی با عنوان Generations منتشر کرد که نشان می داد اگرچه تفاوت های واقعی محدودی میان نسل ها وجود دارد، اما بخش بزرگی از تصورات ما درباره تفاوت های نسلی هیچ تطابقی با واقعیت ندارد.

افراد مسن به اندازه جوانان درباره تغییرات اقلیمی نگران هستند. شاید جوان ترها بیشتر درباره فضاهای امن و فرهنگ حذف صحبت کنند، اما نسل های جوان همیشه سریع تر از بزرگ ترها با هنجارهای اجتماعی جدید سازگار شده اند.

قرار دادن همه افراد در گروه های سنی فقط یک بحث دانشگاهی نیست. این کار مرزهای واقعی نژاد، جنسیت و طبقه اجتماعی را مخدوش می کند.

مرکز پیو در پاسخ به منتقدانش، در سال 2023 اعلام کرد که در آینده از زاویه نگاه نسلی کمتر استفاده خواهد کرد؛ مگر در مواردی که واقعا به بحث ها معنا بدهد و به فهم روندهای اجتماعی کمک کند.

اما همان طور که صندوق ایمیل من نشان می دهد، صنعت رسانه و بازاریابی تقریبا هیچ توجهی به این هشدار نکرده است؛ به ویژه وقتی صحبت از نسل Z باشد.

این موضوع اصلا عجیب نیست. روزنامه نگارها، از جمله خود من، بیش از آنچه باید از برچسب های نسلی به عنوان میانبر استفاده می کنیم؛ حتی وقتی بهتر می دانیم.

شرکت ها نیز روی جوان ها تمرکز می کنند به این امید که آنها به مشتریان دائمی تبدیل شوند و همچنین کارکنان جوانی جذب کنند که بتوانند مشتریان مشابهی را به سمت شرکت بیاورند.

به همین دلیل استادانی مانند بابی دافی مرتب به جلسات استراتژی شرکت ها دعوت می شوند؛ شرکت هایی که می خواهند بدانند چگونه باید استراتژی محیط کار نسل Z طراحی کنند.

اما پروفسور بابی دافی پاسخ صریحی به آنها می دهد.

او به من گفت: سعی می کنم به مردم بفهمانم که این دقیقا سوال اشتباهی است و اگر مسئله را این گونه مطرح می کنید، خودتان بخشی از مشکل هستید نه راه حل.

دافی به کارفرمایان توضیح می دهد که نسل Z در برخی جنبه ها واقعا با نسل های قبلی تفاوت دارد. آنها با فشار اقتصادی شدیدتر، نرخ بالاتر مشکلات روانی و مهم تر از همه، ورود دیرتر به بزرگسالی و تجربه کاری مواجه هستند.

در بریتانیا، سهم دانش آموزان 16 و 17 ساله ای که شغل دارند از 42 درصد در سال 1997 به تنها 20 درصد در سال 2024 سقوط کرده است.

اما بسیاری از افراد نسل های مسن تر نیز با مشکلات مشابهی روبه رو هستند و سیاست هایی که صرفا روی مشکل نسل Z متمرکز می شوند، در دورانی که انسان ها بیش از هر زمان دیگری جدا از هم زندگی می کنند، عمیقا غیرمفید هستند.

چهار دهه پیش، تفاوت چندانی میان ترکیب سنی شهرها و روستاهای بریتانیا وجود نداشت، اما از آن زمان روستاها پیرتر و شهرها جوان تر شده اند. ما حتی در فضای آنلاین و آفلاین نیز زندگی های جداگانه تری داریم و فعالیت هایی که نسل ها را کنار هم جمع کند کمتر انجام می دهیم.

همان طور که دافی اشاره می کند، محیط کار یکی از معدود جاهایی است که افراد در تمام سنین مجبورند در کنار هم قرار بگیرند.

استراتژی هایی که فقط بر جوانان تمرکز دارند، کلیشه های آزاردهنده را تقویت می کنند و مزایای متعدد برنامه های mentorship، شبکه سازی و استخدام هایی را که افراد در همه سنین را کنار هم جمع می کند، نادیده می گیرند.

من فکر می کنم او کاملا درست می گوید.

دیدن تحقیقاتی که نشان می دهد از هر پنج کارمند نسل Z، یک نفر در یک سال گذشته حتی با همکار بالای 50 سال خود صحبت نکرده، نگران کننده است؛ اما تعجب آور نیست.

خوش به حال کارفرمایی که بتواند این شکاف نسلی را در محیط کار از بین ببرد، و بدا به حال آنهایی که آن را عمیق تر می کنند.