پس از هفته ها وقفه ی حساس در جنگ میان ایالات متحده و ایران که فرصت محدودی برای دیپلماسی ایجاد کرد، اکنون به نظر می رسد آتش بس موجود در آستانه فروپاشی قرار گرفته است.

به نقل از نیوزویک، دونالد ترامپ، رییس جمهور آمریکا، در گفت وگو با اکسیوس اظهار کرده است که زمان برای ایران در حال گذر است و هشدار داده اگر تهران پیشنهاد بهتری برای توافق ارائه ندهد، با ضربه سخت تری روبه رو خواهد شد.

همچنین دو مقام آمریکایی به این نشریه گفته اند که انتظار می رود ترامپ روز سه شنبه با تیم امنیت ملی خود برای بررسی گزینه های نظامی دیدار کند.

این پرسش مطرح است که آیا ایران نهایتاً به موضعی خواهد رسید که ترامپ آن را قابل قبول بداند، یا اینکه تهران با این محاسبه که زمان به نفعش است، مسیر ادامه جنگ را انتخاب خواهد کرد.

در همین چارچوب، پنج سناریوی محتمل برای مسیر آینده بحران ایران و آمریکا ارائه شده است:

نیوزویک در ادامه این گزارش آورده است: در این سناریو، گزینه های نظامی دوباره روی میز قرار می گیرند، زیرا به گفته مقامات آمریکایی، ایران از ارائه امتیازات هسته ای معنادار خودداری کرده است.

بر این اساس، کاخ سفید ممکن است حملات مجددی را برای فشار بر ایران و بازگرداندن آن به میز مذاکره انتخاب کند؛ اقدامی که هدف آن تحمیل امتیازات هسته ای و ارائه تصویری از موفقیت دیپلماسی قهری توسط ترامپ خواهد بود.

با این حال، خطر این رویکرد آن است که تهدید ضربه سخت تر به یک آزمون دائمی تبدیل شود. در مقابل، ایران همچنان مواضع حداکثری خود را حفظ کرده و خواستار غرامت جنگی، لغو تحریم ها، آزادسازی دارایی ها و حاکمیت بر تنگه هرمز است.

در چنین حالتی، یک کمپین بمباران مجدد ممکن است تنها چانه زنی محدودی در زمینه بازرسی ها و دسترسی ایجاد کند، نه عقب نشینی کامل هسته ای مورد نظر واشنگتن.

در این سناریو، کاهش تنش متقابل از طریق میانجی گری کشورهایی مانند پاکستان و قطر مطرح می شود؛ به گونه ای که ایران نوعی زبان توافق هسته ای یا حمل ونقل را بپذیرد که برای واشنگتن قابل قبول باشد و در مقابل، فشارهای آمریکا کاهش یابد.

ترامپ نیز انگیزه دارد چنین توافقی را بپذیرد، زیرا افزایش قیمت نفت پس از آخرین بن بست، قیمت نفت خام برنت را به بیش از 111 دلار رسانده و این امر فشار اقتصادی و سیاسی داخلی ایجاد کرده است.

ادامه جنگ همچنین تمرکز دولت آمریکا را از دیگر اولویت ها مانند چین، روسیه-اوکراین و کوبا منحرف می کند.

طبق این گزارش، در این حالت، جنگ به یک چرخه پایدار از حملات آمریکا، پاسخ های ایران، اختلال در کشتیرانی و میانجی گری های جدید تبدیل می شود.

در این وضعیت، هر دو طرف ادعای کنترل اوضاع را دارند، اما اهداف اصلی هیچ یک محقق نمی شود. ترامپ مدعی ادامه فشار خواهد بود و ایران نیز حفظ اهرم هسته ای خود را اعلام می کند.

با این حال، با طولانی شدن این وضعیت، بحران از یک درگیری نظامی به یک مسئله فرسایشی اقتصادی تبدیل خواهد شد.

خطرناک ترین سناریو زمانی رخ می دهد که کشورهای خلیج فارس از وضعیت غیرمستقیم خارج شده و آشکارا در کنار آمریکا وارد جنگ شوند.

در این صورت، جنگ منطقه ای گسترده ای شکل خواهد گرفت که پیامدهای انسانی و اقتصادی سنگینی خواهد داشت.

گزارش هایی از حملات پهپادی و موشکی در منطقه، از جمله حادثه در تأسیسات براکه، نگرانی ها را افزایش داده است.

در این شرایط، نقش کشورهای خلیج فارس می تواند از میانجی به بازیگر فعال نظامی تغییر کند و فضای تصمیم گیری ترامپ نیز محدودتر شود.

در ادامه این گزارش آمده است: کم تنش ترین سناریو این است که آتش بس به طور رسمی ادامه یابد، اما در عمل تنش ها، محاصره ها، تحریم ها و حملات پراکنده ادامه پیدا کند.

در این وضعیت، ترامپ می تواند همچنان از اهرم فشار استفاده کند بدون آنکه وارد تصمیم گیری نهایی درباره جنگ یا صلح شود.

با این حال، این وضعیت می تواند مرزهای قانونی را نیز تحت فشار قرار دهد، زیرا قوانین اختیارات جنگی ایالات متحده محدودیت هایی برای ادامه عملیات نظامی بدون مجوز کنگره ایجاد می کند.

در این سناریو، آتش بس ظاهری ممکن است به پایدارترین شکل مدیریت بحران تبدیل شود.

این تحلیل تأکید می کند که چهار سناریوی نخست بیشتر جنبه بحرانی و دراماتیک دارند، در حالی که سناریوی پنجم همان وضعیتی است که هم اکنون نیز در حال شکل گیری است.

در نهایت، اگر توافق جدید نتواند به طور مشخص به پایان جنگ، بازگشایی کشتیرانی و محدودسازی برنامه هسته ای ایران منجر شود، ممکن است نتیجه ای عجیب شکل بگیرد: جنگی که ادامه دارد، اما همه آن را آتش بس می نامند.

منبع: فرارو