صعود تیم ملی فوتبال ایران به جام جهانی 2026، از همان روز نخست، خوراکی برای رسانه های مختلف در سراسر دنیا بوده؛ یک روز از این نوشته شده که آمریکا، ایران را به این جام راه نخواهد داد، فردایش از این گفته شده که ایران به آمریکا نمی رود؛ روزهای دیگرش هم بی خبری نبوده؛ از داستان ویزا گرفته تا سکوها و پرچم ها. این سوژه هنوز هم برای بسیاری داغ است. با این حال، ورای گمانه زنی های رسانه ای، فدراسیون فوتبال که تمامی اعضای هیئت رییسه آن، بنا بر اظهارات یکی از همین اعضا، چمدان را بسته و درخواست ویزای آمریکا داده اند، در تلاش برای رفتن به جام جهانی، به هر قیمتی شده اند.

البته که تصمیم حضور تیم ملی در جام جهانی قابل توجیه است ولی در مواجهه با مخالفانی که حضور در جام جهانی را در این برهه بی غیرتی توصیف کرده اند، فدراسیون در منگنه قرار گرفته. اتفاقا به همین دلیل است که چندصباحی است ادبیات مسئولان آن تغییر کرده و با استفاده مکرر از واژگانی نظیر عزت ایران و غیرت و امثالهم، سعی کرده اند دل جریان مخالفِ سفر به آمریکا را به دست بیاورند.

از در نشد، پنجره می شود!

تیم ملی فوتبال ایران به جام جهانی راه پیدا کرده؛ این بدان معنی است که در محیطی ورزش، مجوزش را کسب کرده است. با این وجود، تمایل به سفر و حضور در برنامه های مختلف، به ویژه وقتی قرار باشد به میزبانی آمریکا برگزار شود، گویی قند را با شیرینی بیشتری در دل برخی اعضای فدراسیون آب می کند! نمونه اش همین ماجرای قرعه کشی جام جهانی. آن روزها تازه اوضاع به وخامت این روزها هم نبود؛ ولی دولت آمریکا وقتی دید که عطش هیئت اعزامی ایران برای سفر به آمریکا فراوان است، ویزای دوسوم آن ها را رد کرد تا نشان دهد حتی اگر جام جهانی زیرنظر فیفا هم برگزار شود، باز مانع از سختگیری برای ایرانی ها نخواهد شد.

عجیب است تعدادی از مسئولان فدراسیون فوتبال که نتوانسته بودند در اولین تلاش، ویزای آمریکا را دریافت کنند، در یک بازه زمانی بسیار کوتاه، برای حضور در کارگاه فیفا، دوباره درخواست ویزای آمریکا را دادند که این بار هم درخواست آن ها رد شد تا مجبور شوند برای سومین مرتبه دست به کار شود. اصرار این دوستان به اینکه اگر ورود از طریق در نشد، حتما از پنجره شدنی است، از آن دست موضوعاتی است که حرف با عمل را یکی نمی کند؛ یعنی نمی شود در ظاهرا از کشور متخاصم بودن آمریکا سخن گفت و در عمل به هر دری زد تا به این کشور سفر کنند. حالا هم که طبیعتا مطابق با ادوار گذشته، تقریبا، از صدر تا ذیل فدارسیون برای سفر به آمریکا و البته کسب تجربه در جام جهانی، درخواست ویزا می دهند تا ببینند، قرعه به نام شان می افتد یا خیر.

فقط آمریکا نیست

اگر تصور بر این است که این مجموعه فقط تمایل به حضور در آمریکا دارند، باطل است؛ چراکه تعدادی از مسئولان رده بالای همین فدراسیون، با وجود امکان شرکت از طریق آنلاین در کنگره فیفا که قرار بود به میزبانی کانادا برگزار شود، دوباره چمدان بسته و راهی این کشور شدند. از اینجا به بعد هم که همگان در جریان هستند؛ در فرودگاه مانع از ورود شدند و پس از چند ساعت پرسش و پاسخ، نهایتا مجموعه اعزامی به ایران برگشت و نتوانست در کنگره فیفا شرکت کند.

وقتی چنین رفتاری با مسئولان رده بالای فدراسیون فوتبال ایران، در یکی دیگر از کشورهایی که قرار است میزبان جام جهانی باشد، صورت بگیرد، بدیهی است که دیگر نمی توان به این راحتی ها جریان افکار عمومی را مدیریت کرد. دقیقا در چنین فضایی است که قهرمان سازی و دستاوردسازی از هیچ در دستور کار قرار می گیرد؛ به این امید که جریان مخالف حضور در جام جهانی بر خواسته شان پافشاری نکنند و مخاطبان هم چنین دستاورد بیهوده ای را به روی شان نیاورد. از اینجا به بعد هم داستان عوض شده و فدراسیون فوتبال خبر داده 10 شرط برای حضور تیم ملی در جام جهانی دارد. این شروط به طور مبسوط توسط مسئولان فدراسیون بیان شده و حالا بسیاری منتظر هستند تا ببینند خواسته طرف ایرانی برای حضور در جام جهانی محقق می شود یا خیر؟

چرا خبری از رییس فیفا نشد؟

قبل از طرح رسمی شروط 10 گانه فیفا، مجموعه فدراسیون فوتبال مکرر روی این داستان مشغول مانور بود که جانی اینفانتینو، رییس، و ماتیاس گرافستروم، دبیرکل فیفا، مقابل هیئت اعزامی ایران در جلسه ای خواهند نشست و ضمانت می دهند که مشکلات تیم ملی را برطرف کنند. اگرچه صحبت از تشکیل چنین جلسه ای در زوریخ بود، اما این جلسه به ترکیه منتقل شد تا فدراسیون فوتبال این کشور، میزبان چنین نشستی باشد. اتفاق اصلی ولی جایی رخ داد که خبری از آقای رییس نبود؛ جانی اینفانتینو که پیش از این فدراسیون فوتبال روی رفاقتش حساب کرده بود، دوباره در حساس ترین مقطع تصمیم گرفت، با رفقای ایرانی اش روبرو نشود. نتیجه شد آنکه فقط ماتیاس گرافستروم آمد، حرف های فدراسیون فوتبال را شنید و بدون آنکه ضمانت 100 درصدی بدهد، رفت.

جالب آنکه اینفانتینو نه زمانی که آمریکا به تعداد زیادی از هیئت اعزامی ویزا نداد، حاضر به صحبت با نفر اول فدراسیون شد و نه زمانی که کانادا چنین کاری را تکرار کرد. این بار هم که قرار بود فدراسیون فوتبال با شروطش خط و نشان بکشد، باز هم خبری از جانی نبود.

در ایران ولی فدراسیون فوتبال از این نشست به عنوان دستاورد تازه ای یاد کرد و در وصف آن همان کلمات عامه پسند را به کار برد؛ مثلا در بخشی از گزارش فدراسیون چنین نوشته شد که تلاش های بی وقفه مسئولان فدراسیون در پافشاری از حقانیت تیم ملی جهت حضور بی قید و شرط در جام جهانی از یک سو و موضع گیری صریح و شفاف هیئت اعزامی فدراسیون به کانادا در مواجهه با رفتار ناشایست میزبان و گزارش سفت و سخت اتفاقات به فیفا؛ همه و همه نشان از یک سلسله اتفاقات مشخصی دارند که مدیریت آن توسط ایرانی ها رخ داده و خبری از پازل چینی همیشگی طرف مقابل نیست. عزت و اقتدار فوتبال ایران اصلا قابل مذاکره و معامله نیست...

مشخص است در همین چند خط هم به اندازه کافی تملق به کار برده شده و روی واژه های مشخصی همچون موضع گیری صریح و شفاف ، بدون قید و شرط ، گزارش سفت و سخت ، مدیریت ایرانی و عزت و اقتدار فوتبال ایران تاکید شده.

مشکل اما اینجاست که حتی رییس فیفا قابل ندانسته که در چنین جلسه ای حاضر شود! در چنین شرایطی این سفر و جلسه نمی تواند چندان هم عزتمند تلقی شود؛ چراکه اگر قرار به حفظ شان بود، بهتر بود فدراسیون فوتبال هم همان دبیرکل را به این جلسه می فرستاد تا شروط را مطرح کند. ضمن اینکه به قدری از این جلسه دستاوردسازی شده که بعید است تیم مذاکره کننده ایران به ریاست عباس عراقچی، در عرصه بین الملل و سیاسی، چنین کرده باشد.

حال اما چنین موردی فرع داستان است؛ در واقع هرکسی بتواند از عزت ایران و ایرانی دفاع کند، شایسته تحسین است اما پرسشی که در این میان مطرح می شود این است که اگر فیفا نتواند بدون قید و شرط به خواسته های فدراسیون جامه عمل بپوشاند، آیا چمدان هایی که برای سفر به آمریکا بسته شده، باز می شود؟