دو ماه پس از آنکه دونالد ترامپ اعلام کرد ایالات متحده کشتی های عبوری از تنگه هرمز را بیمه خواهد کرد، برنامه بیمه دریایی دولت آمریکا هنوز حتی یک دلار پوشش بیمه ای ارائه نکرده است؛ موضوعی که نشانه ای از ناکامی واشنگتن در احیای عبور و مرور عادی از یکی از مهم ترین آبراه های انرژی جهان تلقی می شود.

به نقل از فایننشال تایمز، ترامپ در ماه مارس و پس از بسته شدن تنگه هرمز توسط تهران در پی آغاز جنگ، اعلام کرده بود که آمریکا بیمه کشتی هایی را که قصد عبور از این منطقه را دارند، با قیمتی بسیار مناسب تأمین خواهد کرد. هدف اصلی این طرح، کاهش نگرانی شرکت های کشتیرانی و کمک به تثبیت بازار جهانی نفت عنوان شده بود؛ چرا که حدود یک پنجم نفت جهان معمولاً از این مسیر عبور می کند.

پس از این اعلام، دولت آمریکا شرکت های بیمه ای چاب و ای آی جی را برای همکاری در ارائه پوشش بیمه ای به خدمت گرفت. این برنامه تحت مدیریت شرکت توسعه مالی ایالات متحده (DFC) طراحی شد و سقف آن تا 40 میلیارد دلار تعیین شده بود.

با این حال، دو منبع آگاه از روند اجرای این طرح به فایننشال تایمز گفته اند که این برنامه تاکنون اصلاً مورد استفاده قرار نگرفته است ، آن هم در شرایطی که نرخ های بیمه کشتی ها همچنان چندین برابر سطح پیش از جنگ باقی مانده است.

به گفته کارگزاران بیمه، دلیل اصلی ناکامی این طرح آن بوده که همه الزامات لازم برای عبور امن کشتی ها از تنگه هرمز را پوشش نمی داده و اجرای آن به اسکورت دریایی ایالات متحده وابسته بوده است؛ اسکورت هایی که هنوز برقرار نشده اند.

فایننشال تایمز در ادامه این گزارش نوشت: ترامپ پیش تر در شبکه های اجتماعی نوشته بود که به DFC دستور داده است با قیمتی بسیار مناسب، بیمه ریسک سیاسی و ضمانت هایی برای امنیت مالی تمام تجارت دریایی، به ویژه انرژی، که از خلیج فارس عبور می کنند، ارائه دهد.

اما سخنگوی شرکت چاب تأکید کرده است: هدف برنامه DFC بیمه کشتی ها در حین عبور تحت اسکورت دریایی است و هیچ اسکورتی وجود نداشته است.

این در حالی است که بخش عمده بیمه دریایی جهان همچنان از طریق بازار لویدز لندن انجام می شود و برخی تحلیلگران معتقد بودند ورود دولت آمریکا به این حوزه می تواند موقعیت سنتی بریتانیا را در بازار بیمه دریایی به چالش بکشد.

مارکوس بیکر، رییس بخش بیمه دریایی شرکت مارش، بزرگ ترین کارگزاری بیمه جهان، در این باره گفت: از سرگیری تجارت کاملاً منوط به این است که صاحبان کشتی احساس کنند شرایط به اندازه کافی امن است که بتوانند دارایی ها و خدمه خود را از آن عبور دهند.

الیس مورلی، کارگزار دریایی شرکت هاودن، نیز تأکید کرد که مشکل اصلی صنعت کشتیرانی صرفاً نبود بیمه نبوده است. او گفت: در دسترس بودن بیمه، مسئله کشتی هایی که از تنگه عبور می کنند، نبوده است. مورلی افزود: این تهدید فیزیکی برای خدمه، کشتی ها و محموله ها است که عامل بازدارنده برای مالکان کشتی بوده است.

طبق گزارش سازمان بین المللی دریانوردی، از زمان آغاز درگیری ها تاکنون دست کم 38 کشتی هدف حمله یا اصابت قرار گرفته اند و 11 دریانورد جان خود را از دست داده اند.

به گفته بیکر، نرخ فعلی بیمه کشتی ها برای عبور از خلیج فارس اکنون بین 3 تا 8 درصد ارزش کشتی است؛ رقمی که در مقایسه با سطح پیش از جنگ، که تنها کسری از یک درصد بود، افزایش چشمگیری نشان می دهد. برخی بیمه نامه ها حتی شامل پاداش عدم خسارت نیز شده اند.

در همین حال، بیکر معتقد است برنامه بیمه دریایی جداگانه ای که دولت هند در حال طراحی آن است، می تواند موفق تر از طرح آمریکا باشد، زیرا صرفاً بر تأمین سرمایه متمرکز است و به پشتیبانی دریایی وابسته نیست.

طبق گزارش فایننشال تایمز، در شرایط کنونی، بسیاری از کشتی ها یا از طریق توافقات دیپلماتیک دوجانبه با تهران موفق به عبور از تنگه هرمز می شوند، یا با پرداخت عوارضی که سپاه پاسداران درخواست می کند، اجازه عبور دریافت می کنند.

با وجود ناکامی عملی طرح آمریکا، شرکت توسعه مالی ایالات متحده همچنان از آماده بودن این برنامه دفاع می کند. سخنگوی DFC در بیانیه ای اعلام کرد: DFC در هماهنگی نزدیک با کاخ سفید و شرکای بین سازمانی است. در صورت نیاز، تأسیسات بیمه اتکایی دریایی DFC، چهل میلیارد دلار پوشش بیمه ای برای اجرای دستورالعمل رییس جمهور ترامپ برای کمک به احیای تجارت دریایی از طریق تنگه هرمز ارائه خواهد داد.

منبع: فرارو