به نقل از فرادید، از نیمه دوم قرن بیستم، قدرت های بزرگ جهان برای ساخت سلاح های هسته ای و نیروگاه های اتمی با یکدیگر رقابت کردند. اما اشتباهات اجتناب ناپذیر در این مسیر، ردپایی مرگبار از آلودگی رادیواکتیو بر سیاره زمین بر جای گذاشت.

از فجایع اتمی گرفته تا دفع بی احتیاط زباله های هسته ای، باعث شکل گیری مناطقی شدند که پرتوهای رادیواکتیو در آن ها به میزانی بسیار خطرناک و کشنده رسیده است. در اینجا با هشت مورد از این مناطق آلوده به رادیواکتیو آشنا می شوید.

بدترین حادثه هسته ای تاریخ در 26 آوریل 1986 رخ داد؛ زمانی که یکی از راکتورهای نیروگاه هسته ای چرنوبیل در جمهوری سوسیالیستی اوکراین شوروی منفجر شد. انفجار، حجم عظیمی از مواد رادیواکتیو را وارد جو کرد و باعث آلودگی بخش های وسیعی از اروپای شرقی، بلاروس، روسیه و اوکراین شد.

پس از انفجار راکتور شماره 4، میزان تشعشعات آزادشده معادل حدود صد بمب هیروشیما بود. در نتیجه، شهرها و روستاهای زیادی، از جمله شهر پریپیات، برای همیشه تخلیه شدند و اتحاد جماهیر شوروی منطقه ای ممنوعه در اطراف نیروگاه ایجاد کرد.

بیشتر آلودگی رادیواکتیو این منطقه ناشی از ایزوتوپ های ناپایدار سزیم-137 و استرانسیوم-90 است که نیمه عمری بیش از 30 سال دارند. این مواد هنوز هم در خاک و آب منطقه وجود دارند و تهدیدی جدی برای سلامت انسان به شمار می روند.

میزان مواد رادیواکتیو باقی مانده در راکتور آسیب دیده آن قدر خطرناک بود که جامعه جهانی صدها میلیون دلار هزینه کرد تا اوکراین بتواند سازه ای محافظ بر روی پوشش فرسوده احداث کند.

نیروگاه هسته ای فوکوشیما در شرق ژاپن در مارس 2011 به مرکز توجه جهانی تبدیل شد. یک زلزله عظیم و سونامی پس از آن، زنجیره ای از حوادث را رقم زد که در نهایت باعث ذوب شدن سه راکتور هسته ای شد.

در حالی که متخصصان ژاپنی تلاش می کردند بحران را مهار کنند، راکتورهای آسیب دیده مقادیر زیادی ید رادیواکتیو، سزیم و استرانسیوم را وارد هوا و محیط اطراف کردند.

پس از این حادثه، دولت ژاپن دستور تخلیه گسترده ای صادر کرد که صدها هزار نفر را تحت تأثیر قرار داد. با وجود عملیات پاکسازی گسترده، هنوز بخش بزرگی از اطراف نیروگاه آلوده باقی مانده است. همچنین آب آلوده ای که برای خنک کردن راکتورها استفاده می شود، همچنان یک مشکل جدی است. تصمیم ژاپن برای تخلیه بخشی از این آب به اقیانوس آرام نیز جنجال های فراوانی به همراه داشت. فوکوشیما، پس از چرنوبیل، یکی از آلوده ترین مناطق رادیواکتیو جهان محسوب می شود.

دریاچه کاراچای در کوه های اورال روسیه یکی از آلوده ترین نقاط زمین است. این دریاچه سال ها به عنوان محل روباز دفع زباله های رادیواکتیو مجتمع مایاک استفاده می شد؛ مرکزی که در دوران شوروی پلوتونیوم مورد نیاز سلاح های هسته ای را تولید می کرد.

تا اواخر دهه 1950، میزان آلودگی این دریاچه به سزیم-137 و استرانسیوم-90 تقریباً برابر با کل آلودگی آزادشده در منطقه چرنوبیل شده بود.

در 29 سپتامبر 1957 نیز انفجار بزرگی در یک مرکز فرآوری زباله هسته ای نزدیک دریاچه رخ داد. نقص در سیستم خنک کننده باعث انفجاری شیمیایی معادل 70 تن TNT شد و حجم عظیمی از مواد رادیواکتیو را آزاد کرد.

در دهه 1960 خشکسالی شدیدی در سیبری باعث شد بستر دریاچه خشک شود و بادها گردوغبار رادیواکتیو را در مناطق وسیعی پخش کنند. بعدها این دریاچه با بتن پر شد، اما اطراف آن همچنان بسیار خطرناک است.

این منطقه که با نام پلیگون نیز شناخته می شود، بین سال های 1949 تا 1989 محل اصلی آزمایش سلاح های هسته ای شوروی در دشت های قزاقستان بود.

در این مکان 456 انفجار هسته ای، هم در سطح زمین و هم زیر زمین، انجام شد. این آزمایش ها منطقه وسیعی را آلوده کرد و تشعشعات رادیواکتیو بر زندگی مردم محلی اثر گذاشت.

ساکنان روستاهای اطراف سال ها از افزایش موارد سرطان، نقص های مادرزادی و بیماری های مرتبط با تشعشعات خبر داده اند. با وجود تلاش های پاکسازی، هنوز نقاط بسیار آلوده ای در این منطقه وجود دارد.

سایت هنفورد در ایالت واشنگتن آمریکا یکی از مراکز اصلی پروژه منهتن بود و بعدها نقش مهمی در رقابت تسلیحات هسته ای دوران جنگ سرد داشت.

در این مرکز، پلوتونیوم مورد نیاز بمب های اتمی هیروشیما و ناگازاکی تولید می شد. طی چند دهه فعالیت، حجم عظیمی از زباله های رادیواکتیو در این محل انباشته شد که بخش زیادی از آن به شکل نامناسب ذخیره شده بود.

نشت مخازن زباله های مایع رادیواکتیو به خاک و آب های زیرزمینی، آلودگی گسترده ای ایجاد کرد. پاکسازی این منطقه هنوز ادامه دارد و بسیار پرهزینه و دشوار است.

سلافیلد در ساحل کامبریا در انگلستان از دهه 1940 یکی از مراکز مهم فعالیت هسته ای بریتانیا بوده است. این مرکز در تولید مواد اولیه بمب هیدروژنی بریتانیا نقش کلیدی داشت.

سلافیلد همچنین مرکز بازفرآوری سوخت هسته ای بود؛ جایی که زباله های رادیواکتیو پردازش و دفع می شدند. اما طی دهه ها، نشت ها و حوادث مختلف باعث ورود مواد رادیواکتیو به محیط اطراف شد.

در نتیجه، دریای ایرلند به شدت آلوده شد و لقب رادیواکتیوترین دریای جهان را گرفت. با وجود تلاش های دولت بریتانیا برای کاهش آلودگی، این مرکز هنوز یکی از بزرگ ترین محل های نگهداری زباله هسته ای در جهان است.

یکی از عجیب ترین حوادث هسته ای مدرن در سال 1987 در ایالت گویاس برزیل رخ داد. ماجرا زمانی آغاز شد که دستگاه پرتودرمانی یک بیمارستان متروکه توسط چند نفر سرقت و باز شد. داخل دستگاه کپسولی حاوی 93 گرم سزیم-137 قرار داشت. دو مردی که به دنبال ضایعات فلزی بودند، با پودری آبی و درخشان روبه رو شدند و آن را میان خانواده و اطرافیان خود پخش کردند.

این آلودگی باعث مرگ چهار نفر شد. مقامات زمانی متوجه فاجعه شدند که کودکی پس از بازی با این پودر درخشان جان باخت و افراد مختلف دچار مسمومیت شدید شدند.

برای پاکسازی منطقه، خانه های آلوده تخریب و دفن شدند، لایه های خاک برداشته شد و وسایل شخصی افراد آلوده نابود گردید. این حادثه باعث شد بحث گسترده ای درباره کنترل مواد هسته ای در برزیل شکل بگیرد.

شهر کوچک مایلی سو در قرقیزستان یکی از آلوده ترین مناطق ناشی از استخراج اورانیوم است. در دوران شوروی، پسماندهای استخراج اورانیوم به شکل غیراصولی در توده های روباز انباشته می شدند. با گذشت زمان، این محل ها فرسوده شدند و مواد رادیواکتیو وارد رودخانه ها و مناطق اطراف شد.

علاوه بر این، منطقه مایلی سو مستعد زمین لغزه و زلزله است و همین مسئله باعث گسترش بیشتر آلودگی در محیط اطراف شده است.