دانشمندان سیگنال عصبی پنهانی را کشف کرده اند که به بدن می گوید چه زمانی خاراندن کافی است. این کشف می تواند توضیح دهد که چرا این فرآیند در افراد مبتلا به خارش مزمن مختل می شود و راه را برای درمان های جدید هموار کند.

به گزارش ایرنا، وبگاه سایِنس دِیلی در گزارشی آورده است:

حتماً برای شما هم پیش آمده که جایی از بدنتان دچار خارش شده و پس از چند لحظه خاراندن، آن حس آزاردهنده فروکش کرده است. حالا دانشمندان بخشی از یک سامانه زیستی را کشف کرده اند که به مغز فرمان می دهد: بس است، خاراندن کافی است.

این یافته می تواند توضیح دهد چرا در افراد مبتلا به خارش مزمن، این فرآیند طبیعی مختل می شود و خارش، پایان ناپذیر به نظر می رسد.

پژوهشگران دانشگاه لوون در بروکسل نقش غیرمنتظره ای برای مولکولی به نام TRPV4 در خارش و نحوه توقف آن یافته اند. روبرتا گوالدانی (Roberta Gualdani)، سرپرست این پژوهش، می گوید: در ابتدا داشتیم نقش این مولکول را در درد بررسی می کردیم. اما چیزی که توجه ما را جلب کرد، نقش آن در خارش بود؛ به طور خاص، اینکه بدن چطور تصمیم می گیرد دست از خاراندن بردارد.

TRPV4 را مثل یک دروازه کوچک در سلول های عصبی تصور کنید. این دروازه ها به سیستم عصبی کمک می کنند تا دما، فشار و آسیب بافت را حس کند. سال ها بود که دانشمندان حدس می زدند TRPV4 در حس تحریکات فیزیکی نقش دارد، اما نقش آن در خارش، به ویژه خارش مزمن، همیشه یک معمای حل نشده بود.

پژوهشگران برای فهمیدن آنچه رخ می دهد، موش های آزمایشگاهی را بررسی کردند. آن ها وضعیتی شبیه خارش مزمن (مانند آنچه در مبتلایان به اگزما دیده می شود) در موش ها ایجاد کردند. نتیجه جالب بود: موش هایی که مولکول TRPV4 در آن ها حذف شده بود، در کل کمتر دچار خارش می شدند، اما هر بار که خارش شروع می شد، مدت بسیار بیشتری به خاراندن ادامه می دادند.

گوالدانی توضیح می دهد: در نگاه اول، این یافته متناقض به نظر می رسد. اما دقیقاً همین نکته، راز اصلی را آشکار می کند.

این مطالعه نشان می دهد که TRPV4 فقط ایجادکننده حس خارش نیست. بلکه کمک می کند یک سیگنال بازخورد منفی در بدن فعال شود؛ یعنی بعد از چند لحظه خاراندن، این پیام به مغز ارسال می شود: خارش برطرف شده، دیگر بس است.

وقتی این سامانه از کار بیفتد، فرد آن احساس رضایت پس از خاراندن را تجربه نمی کند؛ در نتیجه، بی وقفه به خاراندن ادامه می دهد. این دقیقاً همان وضعیتی است که در موش های آزمایشگاهی و بیماران مبتلا به خارش مزمن دیده می شود.

گوالدانی می گوید: وقتی قسمتی از بدنتان می خارد و آن را می خارانید، بعد از چند لحظه مغز شما احساس رضایت را دریافت می کند. موش هایی که این مولکول را نداشتند، آن احساس رضایت را دریافت نمی کردند؛ بنابراین خاراندن را تا چند برابر بیشتر از حالت عادی ادامه می دادند.

میلیون ها نفر در سراسر جهان از جمله افراد مبتلا به بیماری هایی مثل اگزما، پسوریازیس و برخی مشکلات کلیوی از خارش مزمن رنج می برند؛ اما هنوز درمان قطعی برای آن ها وجود ندارد. پژوهشگران امیدوارند با درک بهتر این سازوکار، بتوانند روزی درمان های مؤثرتری برای این بیماران ارائه دهند.

گوالدانی در پایان تأکید می کند: یافته های ما نشان می دهد که مسدودکردن کامل این مولکول راه حل مناسبی نیست. درمان های آینده باید بسیار دقیق تر و هوشمندانه تر طراحی شوند.

جزییات این مطالعه در هفتادمین نشست سالانه انجمن بیوفیزیک ارائه شده است.