سید صادق غفوریان در روزنامه خراسان نوشت: باید بپذیریم که اینترنت، اکنون همچون کالاهای اساسی نیازی برای زندگی امروزی است و از همین روست که نحوه مواجهه حکمران با آن، باید بسان مواجهه با نیازهای اساسی مردم باشد. البته این را هم باید تاکید کرد که کشور در شرایط ویژه جنگ و آتش بس قرار دارد و طبیعتا هرگونه تصمیم درباره اینترنت و موضوعاتی مشابه آن در شمار تصمیمات ویژه جنگی تلقی می شود.

با این حال دلیلی نمی شود که در همین شرایط و با اطلاع از ملاحظات کشور، با حکمران اینترنت هم سخن نشد. از این رو، بر این باوریم که اینترنت اکنون با چالش های جدیدی مواجه است که شاید دو مورد آن مهم تر به نظر می رسد:

در طلیعه این نوشتار آوردیم که هرگونه تدبیر درخصوص مسائل کلان در دوران جنگ، تصمیمات امنیتی است و عقل و عرف، نه تنها در ایران، بلکه در تمامی جهان می پسندد و می پذیرد، آن جا که هر موضوع و مسئله ای، همچون یک تهدید برای امنیت کشور به شمار آید، مشمول تصمیمات و راهبرد ویژه می شود.

اما در این باره یک نکته اساسی وجود داد، این که چرا در چنین مواقعی تلاش چندانی برای اقناع و آگاه سازی جامعه صورت نمی گیرد؟

نمی توان دلیل ناگفته محدودیت های کنونی اینترنت را مسائل امنیتی دانست اما در همین شرایط، معاون علمی و فناوری رییس جمهور به عنوان بالاترین مرجع اجرایی در حوزه فناوری کشور اعلام کند: حتی در شرایط جنگی بستن اینترنت راهکار درستی نیست؛ چراکه دیدیم وقتی اینترنت کامل بسته بود هم ترورها ادامه داشت. (همشهری آنلاین/دوشنبه 21 اردیبهشت1405)

از سوی دیگر، دامنه وسیعی از مشاغل و فعالیت های مختلف در حوزه اقتصاد دیجیتال، کسب و کارها و مجموعه تعاملات و نیازمندی های خرد و کلان امروز به اینترنت گره خورده که با استناد به اظهارنظر معاون علمی رییس جمهور، قطع آن در زمان بحران، احتمالا اولین و شاید ساده ترین انتخاب است نه الزاما اتخاذ یک حکمرانی دقیق.

از سال 1397 و همزمان با فیلترینگ تلگرام در کشور، طبقه ای سودجو که برخی از نمایندگان مجلس آن ها را مافیای فیلترینگ نامیدند، متولد شد که از محل فروش فیلترشکن ها سالانه ده ها میلیارد پول به جیب زدند.

سیاست فیلترینگ و جولان این مافیا تا قبل از جنگ 12روزه، در شرایطی پای کار اینترنت بود که گزارش های رسمی از استفاده 85 درصدی کاربران از فیلترشکن ها حکایت می کرد؛ یعنی این سیاست، از نظر فنی و منطق حکمرانی، هیچ گاه یک تدبیر و روش درست تعریف نشد.

حالا اما، این طبقه سودجو به گونه ای دیگر پا به عرصه گذاشته و این بار در پوششی جدید فاز سودجویی را با فروش محتوا آغاز کرده است.

تا قبل از قطع اینترنت بین الملل، کاربران امکان دسترسی رایگان به انواع و اقسام محصولات رسانه ای همچون بسته های آموزشی، صوت ها و ویدئوها را داشتند. اما حالا بابت همان محتوا باید پول پرداخت کنند. یعنی قطع اینترنت بین الملل، بازار و درآمد جدیدی برای طبقه ای که با اینترنت پرو یا سایر دسترسی ها، اینترنت بین الملل در اختیار دارد، فراهم کرده است.

باری؛ سال هاست که از ضرورت حکمرانی فضای مجازی سخن گفته می شود اما بروز شرایط ویژه و حوادثی همچون جنگ و ناآرامی های دی ماه و به دنبال آن تصمیمات اینترنتی، نشان می دهد که احتمالا فاصله ما تا حکمرانی مطلوب سایبری زیاد است.