به نقل از تابناک مقایسه کارنامه گزینه های احتمالی پرسش مهم را پیش می کشد: آیا دولت به دنبال مدیر متخصصی است که مسئله نفت را بشناسد یا بار دیگر به چهره هایی تکیه می کند که سال ها در چرخه مدیریت کشور حضور داشته اند؟

حمید بورد مدیری باسابقه در صنعت نفت به حساب می آید. او مناصب مختلفی را در وزارت نفت تجربه کرده است. بورد، مدیریت شرکت های نفت و گاز مارون، مناطق نفت خیز جنوب، عملیات اکتشاف و نفت فلات قاره را در کارنامه دارد و در سال 1403 مدیرعامل شرکت ملی نفت ایران شده و اکنون سرپرستی وزارت نفت را بر عهده دارد. این سابقه عملیاتی، او را از نظر شناخت صنعت و آشنایی با ساختار وزارتخانه در موقعیتی ممتاز قرار می دهد.

بورد از منظر تجربه نفتی، گزینه اصلی این فهرست است، اما تجربه طولانی نباید به چک سفید امضا تبدیل شود. آیا او می تواند از مدیریت روزمره فراتر برود و برای افزایش پایدار تولید، جذب سرمایه، توسعه میادین و ناترازی انرژی برنامه ای قابل سنجش ارائه کند؟ اگر قرار است همان مسیر گذشته ادامه یابد، تغییر عنوان از مدیرعامل شرکت ملی نفت به وزیر نفت به خودی خود دستاوردی نیست. ولی بهرحال او اکنون جدی ترین گزینه دولت برای معرفی به عنوان وزیر پیشنهادی نفت و جایگزین محسن پاک نژاد به شمار می رود.

عظیمی فر؛ آزمون جوانی و تخصص

محمدصادق عظیمی فر دیگر گزینه دولت برای وزارت نفت است. او دانش آموخته مهندسی نفت از دانشگاه صنعتی امیرکبیر و دانشگاه تهران بوده و سابقه دستیاری ویژه وزیر نفت، مدیریت هلدینگ انرژی سینا، ریاست هیئت مدیره پتروپارس و مدیریت برنامه ریزی شرکت نفت مناطق مرکزی را در کارنامه دارد. او سال 1403 معاون وزیر و مدیرعامل شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده های نفتی شد.

سالاری؛ از تامین اجتماعی به وزارت نفت

مصطفی سالاری را می توان مشتاق ترین گزینه در شرایط فعلی برای بازگشت مجدد به دولت آنهم با عنوان گزینه پیشنهادی وزارت نفت دانست؛ اتفاقی که به شدت توسط اطرافیان او و گروهی در دولت در حال پیگیری است.

او تجربیاتی همچون استانداری بوشهر و گیلان در دولت روحانی، مدیریت منطقه ویژه اقتصادی انرژی پارس و دو دوره مدیریت سازمان تأمین اجتماعی را در کارنامه دارد. او مرداد 1405 از مدیریت این سازمان کنار رفت. در دوره مسئولیتش، مسائل مالی تأمین اجتماعی و مطالبات بازنشستگان همچنان بحث جدی این سازمان بود؛ هم زمان، برخی ذی نفعان از عملکرد سازمان انتقاد می کردند. البته نقد جدی تر، متوجه سازوکار انتخاب مدیران است؛ اگر مدیری از یک مسئولیت کنار می رود، آیا پیش از مطرح شدن برای جایگاهی تازه، کارنامه اش با شاخص های روشن ارزیابی می شود؟ یا صندلی های مدیریتی آن قدر در گردش اند که پایان یک دوره، فقط آغاز تلاش برای رسیدن به صندلی بعدی است؟

اگرچه سابقه سالاری در منطقه ویژه پارس مرتبط با انرژی است و در بررسی قراردادهای نفت ایران در اوایل کارش دستی داشته، اما این سابقه به تنهایی صلاحیت او برای اداره کل وزارت نفت را ثابت نمی کند. با این حال نزدیکانش برای رساندن او به این جایگاه تلاش زیادی دارند.

شریعتمداری؛ دوراهی وزارتخانه یا هلدینگ؟!

محمد شریعتمداری از حیث تجربه کلان مدیریتی در بین گزینه های مطرح برای وزارت نفت، با سابقه ترین فرد به شمار می رود. سکانداری سه وزارتخانه بازرگانی، صمت و رفاه را تجربه کرده و اکنون مدیرعامل گروه صنایع پتروشیمی خلیج فارس است. او از مدیران آشنا با ساختار دولت و تصمیم گیری در سطوح بالاست؛ مزیتی که در هماهنگی های کلان اقتصادی به کار می آید، اما همین سابقه ممکن است پاشنه آشیل او هم باشد! آیا مدیریت چند وزارتخانه و یک هلدینگ بزرگ، جای تجربه مستقیم در اداره بخش های بالادستی نفت را می گیرد؟

در صنعت نفت، اعتبار سیاسی بدون تسلط بر مسائل فنی، قراردادها، تولید و سرمایه گذاری، شرط لازم هست اما کافی نیست. افزون بر این، شریعتمداری اکنون مسئولیت مهمی در هلدینگ خلیج فارس دارد؛ بنابراین، احتمال ترک این جایگاه برای وزارت نفت روشن نیست. مطرح بودن نام او را نباید با تناسب قطعی اش با این مسئولیت اشتباه گرفت. آیا او عطای ماندن در هلدینگ را به لقای وزراتخانه می بخشد؟!

شافعی؛ مدیر صنعتی...

غلامرضا شافعی نیز دیگر گزینه ای ست که برخی در دولت خواهان حضور او در وزارت نفت هستند. عمده تجربیات او صنعتی است، اما عضویت او در هیئت تطبیق قراردادهای نفتی با حکم حسن روحانی در سال 1395 ارتباط او با صنعت نفت را برقرار کرده است. البته او ردای وزارت تحت عنوان وزیر صنایع و تعاون را در دهه 60 و 70 بر تن کرده است. همچنین در قامت معاونت نظارت راهبردی رییس سازمان مدیریت و برنامه ریزی، ریاست ایدرو و ریاست هیات مدیره شرکت ملی مس نیز فعالیت داشته است.

در رزومه شافعی سابقه جدی و هم سنگ مدیریت مستقیم شرکت ملی نفت دیده نمی شود. اگر او گزینه ای جدی است، باید توضیح داده شود که چه برنامه ای برای چالش های خاص نفت دارد و کدام تجربه اش می تواند خلأ تخصص عملیاتی را جبران کند. سابقه طولانی به تنهایی پاسخ این پرسش نیست.