به نقل از همشهری آنلاین: با اعلام نتایج کنکور سراسری و مشخص شدن نفرات برتر، موسسات کنکور بدون معطلی دست به کار شدند و همزمان با انتشار تصاویر ذوق وشوق صاحبان رتبه های برتر در شبکه های اجتماعی، ویدئوهای مصاحبه این صدرنشینان ماراتن کنکور را روانه فضای مجازی کردند تا موفقیت شیرین آنها را تمام وکمال به نام خود ثبت کنند. با آن که این به نام زدن و مصادره موفقیت رتبه های برتر برای تبلیغ و جذب مشتری موسسات آمادگی کنکور قصه تازه ای نیست، خطاها و تناقض های قابل توجهی که در این ویدئوها به چشم می خورد، نگاه ها را به پشت پرده استفاده ابزاری از نخبه های کنکور جلب کرد. سوء استفاده ای که نام این پرچمداران رقابت کنکور را به گردش مالی عجیب وغریب مافیای کنکور گره می زند و از پیشنهادهای کلان میلیونی و میلیاردی به این برنده های پرخواهان حکایت می کند.

از همه موسسات راضی هستم!

در میان ویدئوهایی که از تعریف و تمجید رتبه داران ممتاز از برنامه های موسسات آمادگی کنکور منتشر شده، حضور یک داوطلب رتبه برتر در ویدئوهای تبلیغاتی چند موسسه، توجه ها را به خود جلب کرده است. در این ویدئوها، او موفقیت خود را به خدمات آموزشی چند موسسه مختلف نسبت می دهد و داوطلبان کنکور را به استفاده از برنامه های این موسسات ترغیب می کند. این تناقض و خطای عجیب باعث شد تا تعدادی از کاربران فضای مجازی برش هایی از این ویدئوها را کنار هم منتشر کنند و نتیجه بگیرند که افشاگری آترینا فرهمند، رتبه اول کنکور علوم تجربی در سال گذشته از پشت پرده پیشنهادهای قابل توجه موسسات کنکور، چندان دور از واقعیت نبود. فرهمند در آن ویدئو معروف به پیشنهاد 300 میلیونی یک موسسه برای استفاده از نام و تصویر خود اشاره کرده بود: در این یکی دوماه اخیر که موسسات آموزشی حدس می زدند من و بعضی از دوستانم رتبه برتر شویم، سراغ مان می آمدند و به بهانه های مشاوره، بورسیه و... ما را به سمت خودشان می کشاندند. همین روزهای اخیر هم یک موسسه آموزشی پیشنهاد هدیه 300 میلیونی داد تا در برنامه ای بگویم از استادان و کلاس های آن استفاده می کردم. من هم ابتدا وسوسه شدم اما بعدا تماس گرفتم و گفتم راضی نیستیم چنین کاری کنم.

سرعت عجیب موسسات کنکور در انتشار ویدئوهای تبلیغاتی و قبضه کردن فضای مجازی در اولین لحظات اعلام رتبه های برتر، دسترسی سهل و ساده آنها به اطلاعات شخصی داوطلبان کنکور را گواهی می دهند اما در جستجوی ما برای پیدا کردن مسیر دسترسی و منابع خبری این موسسات، سازمان سنجش و وزارت آموزش وپرورش وجود ارتباط و همکاری خود با آنها را رد کردند.

اما تجربه الهه آجرلو که از مشاوران باسابقه کنکور است، نشان می دهد شبکه ارتباطی گسترده این موسسات با نهادها و مراکز آموزشی مختلف امکان دریافت اطلاعات داوطلبان را برای آنها مهیا می کند. او می گوید: بسیاری از همکاران ما که با مدارس هم همکاری دارند، به شناسایی دانش آموزان برتر کمک می کنند. به گفته آجرلو مراحل مکاتبات موسسات کنکور با این دانش آموزان از ماه ها پیش از اعلام نتایج کنکور آغاز می شود: یکی از فعالیت های موسسات کنکور، رصد مداوم نتایج آزمون های فراگیر و سراسری آمادگی کنکور است و وقتی نام دانش آموزی در میان رتبه های برتر آزمون های آزمایشی تکرار می شود، از طریق برگزارکنندگان این آزمون ها به آسانی می توانند اطلاعات دانش آموز را دریافت و رایزنی خود برای شرکت در تبلیغات را آغاز کنند.

خریدوفروش اسرار نخبه ها

سرعت عجیب موسسات کنکور در انتشار ویدئوهای تبلیغاتی و قبضه کردن فضای مجازی در اولین لحظات اعلام رتبه های برتر، دسترسی سهل و ساده آنها به اطلاعات شخصی داوطلبان کنکور را گواهی می دهند اما در جستجوی ما برای پیدا کردن مسیر دسترسی و منابع خبری این موسسات، سازمان سنجش و وزارت آموزش وپرورش وجود ارتباط و همکاری خود با آنها را رد کردند.

اما تجربه الهه آجرلو که از مشاوران باسابقه کنکور است، نشان می دهد شبکه ارتباطی گسترده این موسسات با نهادها و مراکز آموزشی مختلف امکان دریافت اطلاعات داوطلبان را برای آنها مهیا می کند. او می گوید: بسیاری از همکاران ما که با مدارس هم همکاری دارند، به شناسایی دانش آموزان برتر کمک می کنند. به گفته آجرلو مراحل مکاتبات موسسات کنکور با این دانش آموزان از ماه ها پیش از اعلام نتایج کنکور آغاز می شود: یکی از فعالیت های موسسات کنکور، رصد مداوم نتایج آزمون های فراگیر و سراسری آمادگی کنکور است و وقتی نام دانش آموزی در میان رتبه های برتر آزمون های آزمایشی تکرار می شود، از طریق برگزارکنندگان این آزمون ها به آسانی می توانند اطلاعات دانش آموز را دریافت و رایزنی خود برای شرکت در تبلیغات را آغاز کنند.

پیشنهادهای میلیونی و میلیاردی

بزرگتر شدن هرساله رقم های پیشنهادی موسسات کنکور به رتبه های برتر، پرشاخ و برگ شدن و ریشه دوانیدن مافیای کنکور در سیستم آموزشی کشور را هشدار می دهند. این رقم ها که هر سال متناسب با تورم به روز می شوند، امسال به مبالغ درشت چند ده میلیاردی رسیده اند.

یکی از مشاوران کنکور در صفحه مجازی خود درباره رقم های پیشنهادی به رتبه های برتر کنکور نوشته است: لیست قیمت! قیمت ماشین نیست، قیمت زمین نیست، قیمت رتبه های برتر کنکور 1405 هست. مبالغی که بعضی همکاران برای استفاده تبلیغاتی از رتبه ها پرداخت می کنن تا درنهایت بگن این رتبه از خدمات ما استفاده کرده! رتبه 20 تا 30 منطقه: 250 میلیون؛ رتبه 10 تا 20 منطقه: 300 میلیون تومان؛ رتبه 1 تا 10 منطقه: 500 میلیون تومان... وقتی هم به رتبه های تک رقمی می رسد، مبالغ میلیاردی می شود وادعا می کند فعلا بالاترین نرخ 20 میلیارد تومان است که به رتبه یک احتمالی رشته تجربی پیشنهاد شده است.

اول چانه زنی، بعد قرارداد

صحبت های مریم سعدی برنامه ریز آموزشی و مشاور کنکور دبیرستان نمونه دولتی البرز نشان می دهد دانش آموزان برتر شرکت کننده در ویدئوهای تبلیغاتی، برای دریافت این مبالغ باید مراحل چانه زنی را هم بگذرانند. او می گوید: به یکی از دانش آموزان ما که رتبه تک رقمی کشوری رشته علوم تجربی را به دست آورده بود، پیشنهاد داده بودند در ازای ضبط 20 ثانیه ویدئوی تبلیغاتی که در آن ادعا کند فقط با برنامه های آموزشی موسسه ای به این رتبه رسیده، 700 میلیون تومان دریافت کند و اگر در کنار آوردن نام موسسه به تحصیل خود در دبیرستان البرز هم اشاره کند، این مبلغ به 300 میلیون تومان کاهش پیدا می کند.

سعدی به کذب بودن محتوای بسیاری از این ویدئوهای آموزشی اشاره می کند و می گوید: سال گذشته یکی از دانش آموزان البرز که سال گذشته در رشته علوم تجربی رتبه تک رقمی کسب کرده بود در مصاحبه با سایت خبری تسنیم که در همان دقایق اولیه اعلام نتایج انجام شد، عنوان کرد که فقط با برنامه های مدرسه پیش رفته است، ولی چند روز بعد ویدئوهای تبلیغاتی او برای موسسات مختلف یکی یکی منتشر شدند که در آنها این موسسات را در رتبه برتر شدن خود موثر می دانست.

آفتی به نام مدرک گرایی

علی عبدالعالی پژوهشگر و کارشناس مسائل آموزشی، این ترفندهای تبلیغاتی موسسات کنکور را محصول گردش مالی سرسام آور مافیای کنکور می داند و می گوید: وقتی پای حدود 100 هزار میلیارد تومان گردش مالی به میان می آید، مسیر چنین کاسبی هایی هم باز می شود و این موسسات هم سعی می کنند به روش های مختلف از این گردش مالی سهم قابل توجهی داشته باشند. این استاد دانشگاه تغییر شیوه ورود به دانشگاه را هم در کوتاه کردن دست سوداگران کنکور بی تاثیر عنوان می کند و می گوید: این تغییر شیوه گزینش دانشجو فقط حواشی کنکور را منبسط کرده و دانش آموز به جای این که یک بار و در مرحله شرکت در کنکور با این حواشی روبرو شود، در مقطع متوسطه این چالش ها را تجربه می کند. عبدالعالی معتقد است کاهش مدرک گرایی و هدایت صحیح دانش آموزان در مسیر شکوفایی استعدادشان باعث کوتاه شدن دست سوداگران کنکور و کاهش سوء استفاده موسسات از ولع دانش آموزان برای ورود به دانشگاه می شود. او می گوید: در بسیاری از کشورهایی که تخصص گرایی جای مدرک گرایی را گرفته، شرایط اقتصادی و منزلت اجتماعی یک صنعتگر کمتر از یک استاد دانشگاه نیست. مسیرهای کسب دانش و مهارتش هم متنوع است و آنقدر مسیرهای مختلف برای تامین آینده شغلی فرد مقابل نوجوان قرار می گیرد که برای ورود به رقابت هایی مانند کنکور انگیزه ای ندارد.