وام جدید دو میلیارد تومانی که اخیرا به تصویب بانک مرکزی رسیده، با توجه به گرانی‌های اخیر مسکن، هزینه‌های خرید برگه‌های اوراق و نرخ سود بعید است اثر چندانی بر افزایش توان خانه اولی‌ها و رونق بازار مسکن داشته باشد؛ با توجه به گرانی‌های اخیر مسکن، سقف این وام تنها کفاف خرید حدود 10 متر خانه در پایتخت را می‌دهد.

به گزارش ایسنا، وام جدید خرید مسکن از محل اوراق گواهی حق تقدم (تسه) با رشد 100 درصد نسبت به قبل به سقف دو میلیارد تومان (زوجین) و یک میلیارد تومان (انفرادی) افزایش پیدا کرد. روز گذشته هیات عالی بانک مرکزی با افزایش سقف تسهیلات پرداختی از محل اوراق گواهی حق تقدم برای ساخت و خرید واحد مسکونی،  ودیعه و جعاله موافقت کرد.

بر این اساس تسهیلات خرید و ساخت مسکن از محل اوراق گواهی حق تقدم (تسه) در شهر تهران در حالت انفرادی یک میلیارد تومان و برای زوجین دو میلیارد تومان شد.

در مراکز استان و شهرهای بیش از 200 هزار نفر نیز سقف این تسهیلات در حالت انفرادی 800 میلیون و برای زوجین 1.6 میلیارد تومان شد. در سایر مناطق نیز این وام به ترتیب 600 میلیون و 1.2 میلیارد تومان تعیین شده است.

هم‌چنین سقف تسهیلات تعمیر (جعاله) واحد مسکونی از محل اوراق گواهی حق تقدم از 280 میلیون تومان به 400 میلیون تومان افزایش یافت.

سقف تسهیلات ودیعه مسکن نیز از محل اوراق گواهی حق تقدم از 300 میلیون تومان به 400 میلیون  تومان در شهر تهران، از 225 میلیون تومان به 300 میلیون تومان در مراکز استان‌ها و شهرهای بالای 200 هزار نفر جمعیت و از 150 میلیون تومان به 200 میلیون تومان در سایر مناطق افزایش پیدا کرد.

این در حالی است که با افزایش ناگهانی قیمت مسکن در سال جاری قدرت پوشش‌دهی وام اوراق به پایین‌ترین سطح خود رسیده است. بر اساس برخی برآوردها در حال حاضر میانگین قیمت هر متر مسکن در تهران به حدود 200 میلیون تومان رسیده که نشان می‌دهد سقف تسهیلات مسکن از محل خرید  اوراق در شهر تهران، تنها تکافوی خرید حدود 10 متر خانه را می‌دهد؛ اگرچه تا پیش از گرانی‌های اخیر مسکن نیز وام اوراق تاثیر چندانی در افزایش قدرت خرید متقاضیان نداشت.

نکته اصلی اینجاست که خریدار نهایی، برای دریافت این مبلغ باید بخش قابل‌توجهی از آن را صرف خرید «اوراق حق تقدم» کند؛ اوراقی که قیمت آن‌ها همواره دستخوش نوسانات بازار بوده و عملاً بخشی از مبلغ اسمی وام را پیش از رسیدن به دست متقاضی، از بین می‌برد. این مسئله در کنار نرخ سود بالای بازپرداخت و اقساط سنگین ماهانه، باعث شده تا استقبال از این تسهیلات در میان دهک‌های هدف که بیشترین نیاز را به مسکن دارند، به حداقل برسد.

متقاضیان برای دریافت وام باید برگه‌های اوراق تهیه کنند که هر برگ آن امتیاز دریافت 500 هزار تومان وام است. یعنی متقاضی برای دریافت وام یک میلیارد تومانی باید 2000 برگه اوراق تهیه کند که در حال حاضر قیمت آن حدود 90 هزار تومان است. در واقع هزینه دریافت وام یک میلیارد تومانی 180 میلیون تومان است.

در واقع، افزایش سقف وام بدون در نظر گرفتن «توان بازپرداخت خانوار» و «شکاف عمیق قیمت مسکن و قدرت خرید»، تنها به افزایش فشار بر دوش وام‌گیرنده می‌انجامد و نمی‌تواند رونق واقعی در بازار مسکن ایجاد کند؛ رونقی که در نبود تولید انبوه و کاهش هزینه‌های ساخت، همچنان در هاله‌ای از ابهام قرار دارد.

در همین رابطه، حسن محتشم ـ کارشناس بازار مسکن ـ به ایسنا گفت: افزایش سقف وام مسکن بدون کاهش نرخ سود و کنترل تورم بخش مصالح، عملاً نتیجه‌ی چندانی در تقویت توان متقاضیان مصرفی ندارد.

وی افزود: وام دو میلیاردی با نرخ بهره کنونی که حدود 22.5 درصد است فشار اقساطی سنگینی بر خانوار وارد می‌کند که برای دهک‌های پایین و متوسط غیرقابل‌تحمل است. ما با سیاستی روبرو هستیم که به‌جای حل مسئله تولید یا ساماندهی مسکن استیجاری، صرفاً با اعداد بازی می‌کند. این وام، نه قدرت خرید ایجاد می‌کند و نه تقاضای موثری به بازار تزریق می‌کند؛ تنها خروجی آن، افزایش درآمدهای کارمزدی برای شبکه بانکی و بازار اوراق است.

بنابراین گزارش، کارشناسان معتقدند تا زمانی که شرایط کلان اقتصادی و سیاست‌های عرضه مسکن از جمله فعال‌سازی بافت‌های فرسوده و طرح‌های حمایتی نظیر نهضت ملی مسکن به ثبات نرسد، این‌گونه تسهیلات تنها به مُسکن‌های موقت می‌مانند که اثرات تورمی آن‌ها بر بازار، بیش از انتفاع مردم عادی خواهد بود. بازار مسکن امروز بیش از آنکه به وام‌های گران‌قیمت نیاز داشته باشد، به تولید ارزان و کاهش ریسک‌های سرمایه‌گذاری محتاج است.