به نقل از هم میهن، اهالی میناب می گویند این شهر پنج ماه است که فضایی مثل بم بعد از زلزله سال 1382 دارد؛ مثل آنجا غمگین، با ابرهایی ضخیم از درد و هاله ای اندوه که مثل چادر بر سر شهر کشیده اند. شهرجو، علی و یکی از امدادرسانانی که آن روز در مدرسه بود می گویند فکر نمی کنند این ماجرا به راحتی دست از سر مردم میناب بردارد.
آقا جواد روزها می نشیند زیر آفتاب و به یاد می آورد. زیر آفتاب داغ تابستان. در منتهی الیه جنوبی نقشه ایران. میناب. از روزی که خبر آوردند بدن علیرضا شهرجو ، دانش آموز اول دبستان مدرسه شجره طیبه میناب که درس خواندنش در این مدرسه، مزد نقاشی دیوارهای آن توسط پدرش جواد بود، یک بار دیگر پیدا شده و باید حالا به جای آن یک تکه ابرو و شورت راه راه و کفشی که پنج ماه پیش در گودال قبر، خاک و همان خاک را تا روزها مشت کردند و بر سر کردند، یک بدن دیگر را، این بار تمام سوخته تحویل بگیرند و یک بار دیگر بشورندش و یک بار دیگر روی دست هایشان ببرند و یک بار دیگر دفن کنند و یک بار دیگر ترمه روی آن بکشند و قرآن و گلاب بگذارند، آقا جواد و فوزیه خانم می نشینند توی آفتاب و همه آن ساعت ها و روزها را به یاد می آورند و بعد از حال می روند.

یکشنبه 28 تیر بود که با خانواده شهرجو تماس گرفتند و گفتند به جلسه ای بروند تا همراه بقیه خانواده ها درباره تعیین تکلیف قطعه های تازه پیدا شده در مدرسه حرف بزنند. همین هم شد که فوزیه رنجبری و جواد شهرجو به کسی خبر ندادند و خودشان رفتند؛ جلسه را پزشکی قانونی، دادستانی و فرمانداری ترتیب داده بودند و نمایندگانشان را هم فرستاده بودند. جلسه از اولش متشنج بود؛ خانواده ها می خواستند بدانند چرا حالا؟ چرا قطعه بدن عزیزانشان را حالا پیدا کرده اند؟ چرا زودتر به آنها خبر نداده اند و چرا باید در یک جلسه تصمیم بگیرند با دست ها و پاها و ران ها و سرهای تازه پیدا شده بچه هایشان چه کنند و چرا وقت بیشتری ندارند؟ میان آن همهمه های عصبانی اما جواد و فوزیه، کنار هم نشسته بودند و به رسم همیشگی حرف نمی زدند؛ جواد شهرجو که از بچگی مشکل تکلم داشت، فقط چشم هایش را دور اتاق می گرداند و فوزیه، زن کم حرف جواد و مادر سوگوار علیرضا، برگشته بود به صبح 9 اسفند، به روزی که 9 موشک تاماهاوک آمریکایی که نامش به گوشش هم نخورده بود، از آسمان آمدند و علیرضا و 119 دانش آموز دیگر و 26 معلم، هفت نفر از اولیای دانش آموزان، یک راننده سرویس مدرسه، یک تکنسین داروخانه درمانگاه مجاور مدرسه و یک جنین شش ماهه را با خودشان تبدیل به تلی از آوار استخوان در گودال هایی پنج متری کردند.

آن روز خانواده ها با یک تماس، در یک سالن جمع شدند تا تصمیم بگیرند تکه های دست، ناخن های کوچک و قطعه های نامنظمی را که قبلا بدنی منسجم بوده اند، در قبرهای جدا به خاک سپرده شوند یا در یک گور دسته جمعی. هرچه دقیقه ها جلو می رفتند، عصبانیت و صدای اعتراض هم بالا می رفت و اوج همهمه آنجا بود که بعد از یک ساعت، گفتند در میان این تکه ها، دو بدن کامل اما سوخته هم هست؛ علیرضا شهرجو و امیرعلی کمالی. اسم علیرضا که به گوش بسیار کم شنوای جواد خورد، بدون لحظه ای مکث، از حال رفت و روی زمین افتاد. انگار علیرضا یک بار دیگر مرده بود. یک بار دیگر شده بود نهم اسفند. یک بار دیگر او با موتور، سراسیمه میدان 22 بهمن را دور زده بود تا برود و علیرضای هفت ساله را از مدرسه بردارد و یک بار دیگر صدای موشک پشت موشک بود که آسمان را به زمین می دوخت. آن روز، انگار یک بار دیگر آمریکا و اسراییل به ایران حمله کرده بودند و جنگ قرار بود تا چهل روز دیگر طول بکشد.

علیرضا پیدا نمی شد. جستجوی جواد از همان لحظه ای که موشک های اول و دوم را به مدرسه زدند شروع شد. از همان موقعی که میدان 22 بهمن میناب را دور زد و صدای اولین انفجار را شنید و تا یک کیلومتر بعدی که با موتورش روی شانه خیابان پیش رفت و تا بیاید به خیابان فرعی خاکی برسد که به خیابان اصلی عمود می شد و به مدرسه شجره طیبه میرسید، برسد، انفجار دوم هم مثل گلوله برفی سنگین که از ناکجا فرود آمده باشد، پایین آمد و جواد و موتورش را پرت کرد وسط تلی از خاک. گوش راست جواد همانجا بود که کر شد، درست مثل گوش چپش که از بچگی، درصد کمی می شنید و آن روز، صدا و موج انفجار، سوغات ویژه ای برای گوش راستش جواد آورده بود.

سال 1359، وقتی جواد شهرجو به دنیا آمده، جنگ ایران و عراق تازه شروع شده بود و نهم اسفند 1404، در ماه پایانی آن زمستان سیاه، او با رد محوی از یاد سالهای آخر آن جنگ در دوران کودکی، با پسر بزرگش، مسلم که 20 سال داشت و دانشگاه نمی رفت و با پدرش، کارگری نقاشی ساختمان می کرد، رفته بودند سر ساختمان.

هنوز نوبت به چای اول میان خستگی کار نرسیده بود که فوزیه با جواد تماس گرفت و گفت از مدرسه علیرضا زنگ زده اند و گفته اند بیایید بچه را ببرید، جنگ شده. کار، ناتمام ماند و جواد و مسلم سوار بر موتور راه افتادند. مسلم سمت خانه پیاده شد و جواد رفت طرف مدرسه. مسیر مدرسه را حفظ بود. همین تابستانی که گذشته بود، چندین روز دیوارهای کلاسها و حیاط آن را رنگ کرده و بعد به مدیر مدرسه گفته بود: اگر می شود، به جای مزد، پسرم کوچکم علیرضا را اینجا ثبت نام کنم. و مدیر پذیرفته بود. مدرسه شجره طیبه، یکی از 200 مدرسه شهر میناب و روستاهای اطرافش، 10 سال پیش در تغییر کاربری مجموعه ساختمان ها و سوله های متعلق به نیروی دریایی سپاه شروع به کار کرد.

اهالی، فعالان اجتماعی و خانواده های شهدا می گویند بعدها اطراف مدرسه یک درمانگاه ساختند به اسم شهید آبسالان، یک کارواش، یک تعاونی فرهنگیان و چند مغازه. بعضی سوله های اطراف را هم به آموزش و پرورش اجاره دادند. اوایل شروع به کارش، فقط دانش آموزان با والدین نیروی دریایی را پذیرش می کرد و بعدها تبدیل به یک مدرسه غیرانتفاعی شد با آخرین شهریه ثبت نامی پارسال به مبلغ 20 میلیون تومان برای هرسال تحصیلی و این از توان جواد خارج بود.

آن روز، جواد اولین نفری بود که پا به ویرانه مدرسه گذاشت و با چشمهای خودش دید که از طبقه بالا که کلاسهای پسرانه بود، بچه ها تبدیل به گلوله های آتشینی شده اند که از ساختمان به بیروت پرت میشوند و روی زمین به سوختن ادامه می دهند؛ یکی، دو تا، چندتا. جثه های کوچک بچه ها از طبقه بالا با شتاب به حیاط مدرسه می رسیدند و صف می کشیدند؛ درست مثل چندساعت پیش که با صف، وارد کلاس هایشان شده بودند.

قهوه ای چشمهای جواد هنوز انعکاس زرد و نارنجی آتش بود که خودش را به دفتر مدرسه رساند؛ انگار ناخودآگاه این بار هم رفته بود از مدیر اجازه بگیرد. اولین نفری که آنجا دید، کارمند دفتری مدرسه بود که حالا زیر کمد و پرونده و تکه های دیوار گیر افتاده اما زنده بود و با نگاه اول، نقاش دیوارهای مدرسه را شناخت: آقای شهرجو برو به داد بچه ها برس. و بعد طولی نکشید که مردم و امدادگرها از راه رسیدند.

جواد، حیران و بهت زده برگشت سمت کلاس ها اما آوار و آتش، نشانی از علیرضا برایش نداشت. هرچه گشت او را ندید. آنچه دید، تکه های کوچکی از بدن هایی نازک بود که خارج از زنگ کلاس، به اطراف پرت شده بودند. همان روز شنید که آن کارمند دفتری، زنده از آن آوار بیرون نیامده و آخرین جمله اش برای همیشه خطاب به او بوده: آقای شهرجو برو به داد بچه ها برس.

مثل خیلی از خانواده هایی که چند دانش آموز در مدرسه شجره طیبه داشتند، خانواده شهرجو و اعضای فامیلش هم آن روز دو دانش آموز را از دست دادند: علیرضا شهرجو و زهرا انصاری فر. زهرا دختر خواهرزاده جواد و کلاس دوم دبستان بود و موقع انفجار، زنگ ورزش داشت. همین هم بود که وقتی او را پیدا کردند، خیلی زودتر از بقیه، فقط خراشی بالای ابرو داشت و موج انفجار، پرتش کرده و جانش را گرفته بود. علیرضا اما پیدا نمی شد و جواد در سکوت مطلقش پس از آن ساعتهای جهنمی، باورش نمی شد ساعت ها آنجا بوده اما نتوانسته دست پسرش را بگیرد و برای ناهار به خانه ببرد. سرگشتگی و وحشت جواد را یداله شهرجو، عموی علیرضا به خوبی به یاد دارد. او یادش است که از روز یکشنبه، جواد یا می رفت در سکوت مطلق یا بی صدا گریه میکرد.

علیرضا و پدرش به شدت به هم وابسته بودن. اون روزا جواد خیلی وحشت زده بود و فقط یه جمله می گفت: بچه من کجاست؟ بچه اش هم در واقع توی آخرین لحظه ها تعیین هویت شد که حالا فهمیده ایم او هم علیرضا نبوده.

روز اول، جستجو نتیجه نداد و واقعه، به روزهای دیگر افتاد. بچه ها را دست آخر در یک سردخانه ماهی و میگو در روستای تیاب پیدا کردند؛ آن هم پس از گشتن چندنفره بین بدن هایی که بیشترشان سوخته بودند. یداله شهرجو، در دستنوشته های آن روزهایش که حالا قرار است در کتابی با نام چهل روز منتشر شود، درباره آن گشتن و پیدا کردن نوشته است: ساعت به دوازده نزدیک بود که گوشی ام زنگ خورد، عامر بود، بلافاصله جواب دادم، عامر توضیح داد که اجساد را دیده ایم و با دقت بررسی کرده ایم، اما… گوشی را به دایی عباس داد - چه شده دایی؟ مشکلی پیش آمده؟ دایی عباس چند بار من من کرد و گفت: بین دایی جان! ما روی دو جسد بیشتر از همه مشکوک هستیم، اما تشخیص اینکه کدام یک از این اجساد علیرضا هستند کار ما نیست، هر دو جسد سوخته اند، گفتم لباس ورزشی؟ گفت هر دو لباس ورزشی دارند، با درماندگی پرسیدم پس چه کار باید کرد؟ دایی عباس که گویا منتظر این سؤال بود بلافاصله گفت: مادرش… حرفش را قطع کردم و گفتم: نه دایی جان، حرفش را هم نزن - اما راه دیگری نداریم، متوجه شدم همه ی حاضران در خانه سکوت کردند و چشمشان به دهان من است. بعضی هم از حرف های من متوجه ماجرا شده بودند. از جمله فوزیه، برای همین سکوت کردم و فقط چشمم به دهانش خیره بود. به آرامی گفت: میروم. اشکالی ندارد. شما نگران نباشید.

علیرضا را در نهایت مادرش پیدا کرد؛ با بعضی نشانه ها مثل لباس زیر، تکه ای از ابرو که پس از شستن صورت با سِرم بیرون زده بود، دندان و تکه کوچکی از لباس. اما مادرها هم گاهی اشتباه می کنند. اگر مادری مجبور باشد بین جسدهای سوخته کوچکی که در کاورهای سیاه کنار هم خوابیده اند، بچه هفت ساله اش را که صبح شنبه روزی، راهی مدرسه کرده است، بشناسد، احتمال خطایش بالاست. فوزیه هم آن روز اشتباه کرد. با آن حال نزارش، به پیکری گفت پسرم و بعد، برگه پزشکی قانونی صادر شد، روز تشییع از راه رسید و زهرا و علیرضا را کنار هم به خاک سپردند؛ با این تفاوت که زهرا خودش بود و علیرضا نه.

پیکر واقعی علیرضا را چهارشنبه غسل دادند و امیرعلی کمالی که بعد از انفجار توانسته بودند فقط دو دستش را پیدا کنند و حالا بدن کاملش پیدا شده بود را هم همینطور؛ علیرضا در بهشت زهرا میناب خاک شد و امیرعلی را به بشاگرد بردند. همه چیز آن روز تکراری بود. یک بار دیگر انتظار پشت در غسالخانه، یک بار دیگر تحویل گرفتن پیکری کوچک و روی دوش بردنش تا گوری جدید و به دل خاک دادنش و تمام.

خانواده شهرجو همه اینها را یک بار دیگر در آن روز سه شنبه تجربه کرده بودند و حالا درست در روزی که عموی بزرگ علیرضا هم جان سپرده و در غسالخانه بود، قرار بود هر دو را هم با تحویل بگیرند و به خاک بسپارند. تکرار تک به تک آن لحظه ها چقدر میتوانسته سخت باشد؟ یداله شهرجو، عموی علیرضا میگوید جواد، پدر علیرضا، نخستین کسی که بعد از انفجار پایش را به مدرسه شجره طیبه گذاشت، کم کم در حال جدا شدن از آن روز بود؛ سعی برای خاک ریختن روی خاطرات صحنه های عجیبی که آن روز دیده بود و همیشه میگفت آن تصاویر هرگز تا آخر عمر رهایش نخواهد کرد. اما حالا نقطه رفته سر خط. سوال عموی علیرضا این است که چرا با تدبیر بیشتری این خبر به خانواده داده نشد و چرا توضیحی درباره نحوه تفحص به آنها داده نمی شود.

همین چند هفته پیش می گفتم خداراشکر کمی آروم شده ن. تا روز یکشنبه که فینال جام جهانی بود، اومدم خانه که خواهرم زنگ زد گفت بیا خونه جواد، مشکلی پیش اومده. من فکر کردم از جنس همون دلتنگی های مدامشونه و گفتم نمیشه تلفنی باهاشون حرف بزنم؟ گفت نه حضوری بیا، رفتم و دیدم جواد و همسرش افتاده ن کف خونه. حالشون خیلی بد بود. از اون جلسه اومده بودن. من تا دیروقت موندم و بعد از برگشتن من حالشون خیلی بد شده بود و برده بودنشون بیمارستان. ما نتونستیم توی این وضعیت چندان به خانواده برادرم کمک کنیم چون روز بعد اون جلسه، اخوی بزرگترمون فوت کرد و سه شنبه برادرم و علیرضا رو شستشو دادن و بعد، چهارشنبه توی قبر جدیدی علیرضا رو به خاک سپردیم. روز شنبه نهم اسفند این اتفاق افتاد و روز سه شنبه مراسم تشییع و تدفین برگزار شد اما از نظر من نباید برای تدفین و تشییع اینقدر عجله میشد.

بهتر بود همون موقع وقت بیشتری برای تفحص در نظر گرفته میشد. میتونستن تشییع رو یه هفته 10 روز دیرتر انجام بدن تا آزمایشا و تجسس هم بهتر انجام بشه. اون وقت این ماجرای قطعاتی هم که الان جداگانه دفن می کنن اتفاق نمی افتاد. کسی رو هم پیدا نمیکنم که جواب این سوالارو بده. اینکه چرا الان؟ البته وقت نکردیم به خاطر این مصیبتها زیاد پرس و جو کنم ولی چه فایده؟ این خوب بود که از همون ابتدا این تدبیر رو به کار میگرفتن و نظم و اساسی داشتن که این اتفاقا نمی افتاد. اون روز جواد و فوزیه با توجه به وضعیت جسمی و روحی شون، حتی برای گفتن اعتراضشان راهی نداشتن. بهتر بود ما رو هم دعوت می کردن تا بتونیم کمک حال خونواده ها باشیم. اینا همه ش برای ما سواله.

از روزی که خبر قطعات تازه پیدا شده آمد، خانواده ماکان نصیری، تنها مفقودالاثر انفجار، امیدوار شدند که شاید آن پیکر قبلی که به حای علیرضا دفن شده، متعلق به بچه آنها باشد اما مسئولان قضایی میگویند آن پیکر هم مربوط به ماکان نیست. حالا ماجرای علیرضا موجب شده مردم میناب مدام از هم سوال کنند آن پیکر، کدام دانش آموز است. جستجو برای یافتن هویت یک پیکر بی نام.

وضعیت مالی خانواده شهرجو که در محله شیخ آباد میناب زندگی می کنند، حالا از همیشه بدتر شده. جواد و فوزیه دو پسر دیگر هم دارند، مسلم 20 ساله و سبحان کلاس ششم دبستان. آنها برای برگزاری مراسم دوباره علیرضا و شام و ناهار دادن به اهل جنوب که به رسمشان چندروز خانه عزاداران می مانند، به سختی افتادند؛ چون از روز انفجار تا به حال جواد شنوایی اش را از دست داده و بیکار است. آنها که به خانه جواد و فوزیه رفته اند، همه دیده اند که وضعیت زندگی آنها با بقیه خانواده های شهید مدرسه فرق میکند. از طرفی هنوز مستمری بنیاد شهید برای آنها فعال نشده و به آنها گفته شده در مراحل انجام است.

شهرجو می گوید مادر علیرضا این روزها حرفهایی می زند که آدم پس می افتد و نمی تواند تحمل کند؛ اوضاع او و جواد بعد آن یکشنبه خیلی بدتر شده و فوزیه مدام می گوید: این حق ما این نبود. عموی علیرضا از او ساکت و آرام بودن و نشستن همیشگی اش زیر پر چادر مادرش را به یاد دارد و آنجا بغضش می ترکد که به یاد می آورد از علیرضا حتی فیلم چندانی به جا نمانده و عکسهایش به دو یا سه تا محدود است.

میناب یک شهر کاملا ساحلی نیست و فاصله اش با ساحل حداقل 20 کیلومتر است. بندرعباس و سیریک در 60 کیلومتری این شهرند و میناب بین این دو شهر است. همین نزدیکی به این شهرها از جمله کوهستک هم بوده که در هفته های گذشته و با از سرگیری حمله های هوایی آمریکا به جنوب ایران، یک بار دیگر اهالی میناب را آشفته کرده. علی یکی از ساکنان این شهر می گوید این روزها وقتی به خیابانها یا فروشگاههای میناب میرود، همان اندوه و سرگشتگی به سراغ مردم آمده. هم او و هم چندنفر از همکارانش که همه معلمند، سعی کرده اند در ماههای گذشته خانواده های شهدای میناب را تنها نگذارند و می گویند باید بیش از اینها هوای آنها را داشت؛ به ویژه بعد از اتفاق جدید.

داغ مردم میناب پس از خواندن و شنیندن گزارش های رسانه های آمریکایی و انگلیسی مانند نیویورک تایمز، بی بی سی، گاردین، سی ان ان و اسکای نیوز که بر خطای انسانی آمریکایی ها و استفاده از اطلاعات قدیمی برای بمباران مدرسه و ساختمانهای اطرافش تاکید میکنند، همچنان تازه است.

در گزارش جدید اسکای نیوز در این باره آمده است: ما فیلم هایی را از وب سایت مدرسه پیدا کردیم و مکان یابی کردیم که دانش آموزان را در حال استفاده از محوطه بازی و سالن سخنرانی و همچنین زمین فوتبال در نزدیکی آن نشان می دهد. تا سال 2025، ورودی دیگری به یک کلینیک پزشکی جدید اضافه شد. افتتاح این کلینیک بازتاب گسترده ای در رسانه های محلی داشت و همچنین شامل یک داروخانه با حضور فعال در رسانه های اجتماعی بود.

یداله شهرجو که یک معلم بازنشسته و مدیر یک انتشارات است از مردم می خواهد این خانواده ها را رها نکنند، کنار آنها باشند، به ویژه آنها که علاوه بر مصیبت پیش آمده، باید بار فقر را هم بر دوش بکشند و تحمل این دو با هم سخت است.

این چندماه یه کارایی انجام شده اما خب ادامه دار نبوده. زن اخوی ام تعریف می کرد که یه روانشناس اومده با سبحان حرف زده چون بعد از مرگ علیرضا خیلی دچار مشکل روحی شده. این کار خوبیه ولی وقتی اینارو می بینم، بازم می پرسم چرا برای یه ماجرای به اون حد مهم و برای دادن یه خبر به این مهمی این تدبیر را نداشتین؟ چرا هیچ مقدمه چینی انجام نشد.

اهالی میناب می گویند این شهر پنج ماه است که فضایی مثل بم بعد از زلزله سال 1382 دارد؛ مثل آنجا غمگین، با ابرهایی ضخیم از درد و هاله ای اندوه که مثل چادر بر سر شهر کشیده اند. شهرجو، علی و یکی از امدادرسانانی که آن روز در مدرسه بود می گویند فکر نمی کنند این ماجرا به راحتی دست از سر مردم میناب بردارد. آنها می گویند بعد از جنگ شرایط بیشتر جاها عادی شد اما در میناب اصلا اینطور نبوده. میناب شهر کوچکی است و زندگی به شدت سنتی؛ در چنین شهرهایی، اتفاقات این چنینی به این راحتی مردم را رها نمی کند چون مناسبات این شهر هم مثل بم که شهر کوچکی بود به هم وابسته و پیوسته است. در میناب بیشتر خانواده ها ارتباطی با این ماجرا داشته اند؛ مثل خانواه شهرجو که دو دانش آموز از اعضای نزدیک و چند دانش آموز در فامیل و آشنا در انفجار مدرسه از دست داده اند. مدتهاست کل شهر درگیر یک ترومای جمعی است و هر روز دری تازه از سوگ روبروی آن ها باز می شود.