دولت بنیامین نتانیاهو در سرزمین‌های اشغالی با موج بی‌سابقه‌ای از انتقادات داخلی به دلیل تداوم بحران اقتصادی مواجه شده است؛ وضعیتی که نتیجه سه سال جنگ‌افروزی و انحراف منابع عمومی به سمت هزینه‌های نظامی است.

روزنامه «یدیعوت آحارونوت»  با انتشار گزارشی تکان‌دهنده، پرده از ناکامی کامل وعده‌های اقتصادی نتانیاهو و وزیر دارایی‌اش، بزالل سموتریچ، برداشته و تأکید کرده است که مردم اسراییل بهای سنگین گرانی، افزایش مالیات‌ها و افزایش هزینه‌های خدمات و سوخت را بر دوش می‌کشند.

آنچه این گزارش را جالب‌تر می‌کند، اشاره به این نکته است که نتانیاهو اگر جایگاه نخست‌وزیری را نداشت، بی‌شک شدیدترین منتقد سیاست‌های کنونی خود بود.

کاهش کیفیت زندگی و افزایش فشار بر مردم؛ وعده‌ها روی کاغذ ماند

یدیعوت آحارونوت با اشاره به وعده‌های انتخاباتی نتانیاهو برای «کاهش هزینه زندگی»، تصریح کرده که دولت نه تنها گامی در این مسیر برنداشته، بلکه طی چهار سال گذشته، قیمت کالاها و خدماتی که بیشترین تأثیر را بر بودجه خانواده‌ها دارند، بین 15 تا 30 درصد افزایش یافته است.

تشدید گرانی‌ها و نبود برنامه عملی، در حالی رخ داده که دولت حتی کمیته‌های وعده‌ داده‌ شده برای مقابله با تورم را نیز نادیده گرفته است.

بر اساس این گزارش، کمیته وزارتی مقابله با گرانی به ریاست اسموتریچ، پس از جلسه افتتاحیه خود، هرگز تشکیل نشد و مجمع اقتصادی-اجتماعی نیز در تمام این مدت تنها دو بار برگزار شد.

گران‌تر شدن بنزین و وعده‌های مالیاتی بی‌نتیجه

یدیعوت آحارونوت گزارش داده که برخلاف وعده نتانیاهو برای کاهش 17 درصدی مالیات بر ارزش افزوده به 12 درصد، نه تنها این کاهش محقق نشد، بلکه نرخ مالیات در سطح 18 درصد باقی ماند و مالیات شرکت‌ها نیز حتی یک درصد کاهش پیدا نکرد.

همچنین، دولت از اجرای وعده کاهش قیمت میوه و سبزیجات از طریق افزایش واردات و رقابت، بازمانده است و این محصولات همچنان یکی از فشارهای اصلی بر سفره مردم هستند.

سخت‌تر از همه، تصمیم به افزایش قیمت هر لیتر بنزین 95 به 8.09 شِکِل (حدود 2.3 دلار) از بامداد امروز یکشنبه است؛ رقمی که دومین نرخ گران‌ترین بنزین در تاریخ این رژیم محسوب می‌شود و در اوج بحران، باری دیگر بر دوش مصرف‌کننده می‌افزاید.

همچنین وعده نتانیاهو در سال 2022 مبنی بر کاهش قیمت بنزین و مسکن، اکنون به یک فیلم ضبط‌شده از گذشته تبدیل شده که در تضاد کامل با واقعیت فعلی است.

رکود در بازار مسکن و وعده‌های بی‌سرانجام

وضعیت بازار مسکن اسراییل نیز در کانون انتقادات قرار دارد. یدیعوت آحارونوت می‌نویسد که دولت نه تنها از وعده‌های خود برای افزایش عرضه مسکن و استفاده از ابزارهای مالی مرتبط با قیمت مسکن عقب‌نشینی کرده، بلکه بازار با رکود کامل مواجه شده و اجاره‌بها نیز همچنان به طور مداوم افزایش می‌یابد.

طرح وعده‌ داده‌ شده برای حمایت از دریافت‌کنندگان وام‌های مسکن که از افزایش بهره‌ متضرر شده‌اند، با مخالفت بانک مرکزی این رژیم روبرو شد و عملاً به بایگانی سپرده شد. این سرخوردگی از وعده‌های پوپولیستی، به افزایش نارضایتی دامن زده است.

وعده‌های کمک به شهرک‌های هم‌مرز با لبنان روی زمین ماند

یدیعوت آحارونوت به یکی دیگر از تعهدات برجای‌مانده اشاره دارد: کمک به ساکنان مناطق شمالی (در مرز لبنان). وعده ارائه کمک‌های گسترده و معافیت‌های مالیاتی به این مناطق، تاکنون عملی نشده و بخش بزرگی از بودجه‌های اعلام‌شده، هنوز در خزانه دولت باقی مانده است. 

همین موضوع باعث شده که شوراهای محلی در شهرهایی مانند «کریات شمونا» و «المطله»، دولت را به بی‌عملی جدی متهم کنند و بر این باور باشند که بازسازی این مناطق با وعده‌های توخالی امکان‌پذیر نیست.

همچنین تعهد نتانیاهو و سموتریچ در اکتبر 2023 مبنی بر انتقال بودجه‌های ائتلافی به هزینه‌های نظامی و مدنی اضطراری، کاملاً نقض شده و این بودجه‌ها نه تنها کاهش نیافته، بلکه در سه سال اخیر به رکورد تاریخی خود رسیده است.

صنعت و تولید، قربانی بی‌برنامگی

در حوزه صنعت نیز گزارش از ناکامی‌های گسترده حکایت دارد. طرح «خرید کالای ساخت داخل توسط نهادهای عمومی» که به عنوان یک راهبرد کلیدی برای حمایت از تولید داخلی و درس‌گرفتن از بحران‌های زنجیره تأمین در دوران کرونا تدوین شده بود، با فشار وزارت دارایی تضعیف و بی‌اثر شد. 

با وجود اظهارات نتانیاهو درباره «استقلال تولیدی» پس از جنگ غزه، هیچ اقدام عملی قابل توجهی برای تحقق آن انجام نشد. در مقابل، صنایع و صادرات این رژیم تحت تأثیر افزایش هزینه‌ها و نوسانات شدید نرخ ارز، با فشار بیشتری روبرو شده‌اند.

یدیعوت آحارونوت در پایان گزارش خود به صراحت نتیجه‌گیری کرده است که وعده‌های انتخاباتی نتانیاهو و سموتریچ، بیش از هر چیز توهمی بیش نبوده و نهادهای حاکمیتی این رژیم، نه تنها به تعهدات اقتصادی خود پایبند نمانده‌اند، بلکه با مدیریت نادرست و هزینه‌های هنگفت جنگ، فشار اقتصادی مضاعفی را بر شهروندان خود وارد ساخته‌اند. 

بررسی‌ها نشان می‌دهد که از وعده کاهش مالیات‌ها تا آزادسازی بازارها و بازسازی شمال، هیچ‌کدام محقق نشده و آنچه برجای مانده، کوهی از بدهی‌ها، گرانی‌های بی‌سابقه و مردمی است که قربانی سیاست‌های نظامی‌گری نتانیاهو شده‌اند.