به گزارش خبرنگار مهر، رویداد استارتاپی «نواتک» پس از 6 ماه فعالیت مستمر، با مشارکت حدود 1200 نفر از هسته های نخبگانی دانشگاه های برتر کشور، شکل‌گیری بیش از 200 تیم و راهیابی 30 تیم به مرحله نهایی، به کار خود پایان داد. این رویداد با تمرکز بر توسعه راهکارهای مبتنی بر هوش مصنوعی در حوزه‌های امنیت، فین‌تک، سلامت، گردشگری و تجربه مشتری برگزار شد.

در آیین پایانی این رویداد، 6 تیم برگزیده شامل «بردار»، «هفت‌خان»، «بوم‌رو»، «جینی»، «مام‌آسا» و «شپ» به ارائه نهایی دستاوردهای خود پرداختند و در نهایت نیز 10 تیم وارد مسیر همکاری و سرمایه‌گذاری شدند. آنچه در این مرحله بیش از هر چیز مورد توجه داوران قرار گرفت، تمرکز تیم‌ها بر حل مسائل واقعی کسب‌وکارها، امکان تجاری‌سازی و ارائه مدل‌های کاربردی هوش مصنوعی بود.

از یک رویداد استارتاپی تا میدان آزمون برای راهکارهای واقعی

نواتک تلاش کرد فراتر از یک رقابت صرفاً نمایشی حرکت کند و بستری برای سنجش جدی ظرفیت تیم‌ها در پاسخ به نیازهای بازار فراهم آورد. بر همین اساس، تیم‌های حاضر تنها با یک ایده خام روی صحنه نرفتند، بلکه هر یک کوشیدند با ارائه داده‌های بازار، نمونه محصول، جذب کاربر، درآمد اولیه یا مدل سرمایه‌پذیری، از قابلیت اجرایی طرح خود دفاع کنند.

تغییر مسیر از اجاره خودرو به مغز هوشمند کسب‌وکار

یکی از ارائه‌های قابل توجه این رویداد متعلق به تیم «بردار» بود؛ تیمی که مسیر خود را از یک مارکت‌ اجاره خودرو آغاز کرد و در ادامه به سمت توسعه زیرساخت‌های هوش مصنوعی برای کسب‌وکارها حرکت کرد.

سانیار کرمی، ارائه‌دهنده تیم «بردار» گفت: ما فعالیت خود را با مارکت‌پلیس اجاره خودرو در کیش آغاز کردیم، اما با وقوع بحران و کاهش پروازها، این بازار عملاً با افت جدی مواجه شد و ما ناچار شدیم برای حفظ تیم و ادامه فعالیت، مسیر تازه‌ای را انتخاب کنیم.

وی افزود: در همان تجربه اولیه متوجه شدیم بسیاری از کسب‌وکارها در مدیریت فروش، انبارداری، قیمت‌گذاری و تصمیم‌سازی روزانه با یک خلأ جدی روبه‌رو هستند و آن هم نبود یک مغز هوشمند مرکزی برای هدایت عملیات است.

کرمی ادامه داد: بر همین اساس، پس از انجام تحقیقات گسترده، پلتفرمی را توسعه دادیم که مدیریت ایجنت‌های هوشمند را برای کسب‌وکارها ممکن می‌کند و می‌تواند فرایند فروش را با دقت بسیار بالاتری هدایت کند.

وی افزود: این محصول ماه گذشته لانچ شد و بدون تبلیغات توانست به سود خالص 153 میلیون تومان برسد؛ موضوعی که برای یک محصول تازه‌وارد، نشانه‌ای از وجود نیاز واقعی در بازار است.

ارائه‌دهنده تیم «بردار» تصریح کرد: اکنون به دنبال جذب 5 میلیارد تومان سرمایه هستیم تا بتوانیم توسعه محصول، گسترش بازار و تقویت تیم فنی و تجاری را با سرعت بیشتری دنبال کنیم.

راهبر این تیم نیز در توضیح جزییات فنی محصول افزود: یکی از نقاط قوت این سامانه، کاهش نرخ توهم مدل به 14 درصد است که نشان می‌دهد دقت پاسخ‌گویی و قابلیت اتکای آن در سطح قابل قبولی قرار دارد.

به گفته وی، «بردار» تلاش کرده از یک ابزار ساده فراتر برود و به زیرساختی برای تصمیم‌سازی هوشمند در کسب‌وکارها تبدیل شود؛ زیرساختی که بتواند میان داده، تحلیل و اجرا پیوند برقرار کند.

پاسخ امنیتی به تهدیدهای نوظهور در عصر مدل‌های زبانی

در میان تیم‌های حاضر، «هفت‌خان» یکی از تخصصی‌ترین و در عین حال راهبردی‌ترین موضوعات را دنبال می‌کرد؛ موضوعی که با توسعه کاربردهای هوش مصنوعی در سازمان‌ها، روزبه‌روز اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.

طاها الهی‌بخش، ارائه‌دهنده تیم «هفت‌خان» گفت: یکی از تهدیدهای جدی در استفاده سازمانی از مدل‌های هوش مصنوعی، حملات موسوم به Prompt Injection است؛ حملاتی که می‌توانند باعث افشای اطلاعات، دور زدن سیاست‌های امنیتی و ایجاد اختلال در عملکرد سامانه شوند.

وی افزود: هر زمان که هوش مصنوعی به ابزارهای درون‌سازمانی، ایمیل، پایگاه داده یا سامانه‌های اجرایی متصل شود، سطح ریسک نیز افزایش پیدا می‌کند و دیگر نمی‌توان تنها با اتکا به پاسخ‌گویی ساده مدل، از امنیت اطمینان داشت.

الهی‌بخش ادامه داد: راهکار ما مبتنی بر یک ارزیابی چندمرحله‌ای است که در آن هر ورودی پیش از دسترسی به ابزارهای سازمان بررسی می‌شود و سطح ریسک آن سنجیده خواهد شد.

وی افزود: این سامانه با رویکردی تعاملی، میزان خطر هر درخواست را مشخص می‌کند و اجازه نمی‌دهد درخواست‌های مشکوک یا مخرب بدون کنترل، به لایه‌های حساس سازمان دسترسی پیدا کنند.

راهبر تیم «هفت‌خان» نیز افزود: مسئله امروز فقط توسعه ابزارهای هوش مصنوعی نیست، بلکه امن‌سازی آن‌ها هم‌زمان با توسعه اهمیت دارد؛ زیرا اگر این لایه نادیده گرفته شود، هوش مصنوعی می‌تواند از یک مزیت به یک نقطه ضعف برای سازمان‌ها تبدیل شود.

وی ادامه داد: هلدینگ فن‌آوا نخستین مشتری این محصول است و همکاری نزدیکی با این تیم آغاز کرده تا از هوش مصنوعی به‌عنوان ابزاری امن و قابل اطمینان در توسعه کسب‌وکارها استفاده شود.

به گفته وی، مزیت مهم «هفت‌خان» آن است که به‌جای پرداختن صرف به هشدارهای نظری، تلاش کرده یک راه‌حل عملیاتی و قابل استقرار در محیط واقعی سازمان‌ها ارائه کند.

یکپارچه‌سازی سفر در بازاری پراکنده و زمان‌بر

تیم «بوم‌رو» نیز یکی دیگر از تیم‌هایی بود که با اتکا به یک مسئله روشن و روزمره وارد رقابت شد؛ مسئله‌ای که بسیاری از کاربران در برنامه‌ریزی سفر با آن مواجه هستند.

محمد گنجی، ارائه‌دهنده تیم «بوم‌رو» گفت: تحقیقات ما نشان می‌دهد کاربران برای برنامه‌ریزی سفر معمولاً باید به 5 تا 7 وب‌سایت مراجعه کنند و این فرایند نه‌تنها وقت‌گیر است، بلکه باعث سردرگمی و انصراف بخشی از کاربران می‌شود.

وی افزود: بررسی‌های ما نشان می‌دهد 34 درصد از کاربران به دلیل پیچیدگی موجود در فرایند برنامه‌ریزی، در میانه راه از ادامه سفر یا رزرو منصرف می‌شوند.

گنجی ادامه داد: ما تلاش کردیم «بوم‌رو» مانند یک دوست هوشمند سفر عمل کند؛ دوستی که سلیقه و نیاز کاربر را می‌فهمد، گزینه‌ها را شخصی‌سازی می‌کند و برنامه‌ریزی را از یک فرایند فرسایشی به تجربه‌ای ساده و سریع تبدیل می‌کند.

وی افزود: این سامانه می‌تواند زمان برنامه‌ریزی سفر را به کمتر از 3 دقیقه برساند و با جمع‌آوری اطلاعات و پیشنهادهای متناسب، یک تجربه یکپارچه در اختیار کاربر قرار دهد.

ارائه‌دهنده تیم «بوم‌رو» تصریح کرد: هدف ما این نیست که با همه بازیگران بازار وارد رقابت مستقیم شویم، بلکه می‌خواهیم از طریق پارتنرشیپ با برندهای بزرگ، پازل پراکنده گردشگری را یکپارچه کنیم.

وی ادامه داد: این تیم تاکنون 435 کاربر جذب کرده، نخستین درآمد خود را ثبت کرده و توانسته است نشانه‌هایی از پذیرش بازار را به‌دست آورد.

به گفته گنجی، اگر این مسیر توسعه پیدا کند، «بوم‌رو» می‌تواند به یکی از حلقه‌های واسط مهم در صنعت گردشگری هوشمند تبدیل شود؛ صنعتی که همچنان از نبود یکپارچگی در خدمات رنج می‌برد.

تلاش برای هوشمندسازی بازار سنتی و پرهزینه کنکور

تیم «جینی» با تمرکز بر بازار آموزش و به‌ویژه کنکور، یکی از پرمخاطب‌ترین حوزه‌های اجتماعی و اقتصادی کشور را هدف قرار داده بود.

پرهام معینی‌تقوی، ارائه‌دهنده تیم «جینی» گفت: بازار کنکور با وجود گستردگی و ظرفیت اقتصادی بالا، هنوز تا حد زیادی سنتی اداره می‌شود و از بسیاری از فناوری‌های نوین آموزشی، به‌ویژه در حوزه شخصی‌سازی، بی‌بهره مانده است.

وی افزود: دستیار هوشمند «جینی» می‌تواند با تحلیل عملکرد هر دانش‌آموز، برای او مسیر مطالعاتی اختصاصی طراحی کند، آزمون‌های هوشمند بسازد و فرایند یادگیری را متناسب با نقاط قوت و ضعف فرد تنظیم کند.

معینی‌تقوی ادامه داد: یکی از مشکلات جدی خانواده‌ها در بازار کنکور، هزینه‌های بالاست و ما تلاش کرده‌ایم با مدل اشتراکی، دسترسی به خدمات هوشمند آموزشی را با هزینه‌ای پایین‌تر و کارآمدتر فراهم کنیم.

وی افزود: مدل درآمدی ما بر اشتراک‌های ماهانه استوار است و هدف آن است که در مقایسه با برخی خدمات سنتی و پرهزینه، راهکاری مقرون‌به‌صرفه‌تر در اختیار دانش‌آموزان و خانواده‌ها قرار گیرد.

ارائه‌دهنده تیم «جینی» تصریح کرد: هدف نهایی ما جذب حدود 1.5 درصد از بازار کنکور است و بر همین اساس برنامه‌ریزی کرده‌ایم که به مرور، هم بانک سؤالات و هم قابلیت‌های هوش مصنوعی سامانه را توسعه دهیم.

وی ادامه داد: وب‌سایت این مجموعه اکنون به‌صورت رسمی لانچ شده و ما وارد مرحله‌ای شده‌ایم که باید میان توسعه محصول، جذب کاربر و تثبیت در بازار تعادل برقرار کنیم.

به گفته وی، «جینی» می‌کوشد از یک ابزار کمک‌آموزشی فراتر برود و به یک دستیار دائمی و شخصی‌سازی‌شده برای مسیر پرچالش آمادگی کنکور تبدیل شود.

توانبخشی هوشمند برای مادران در خانه

در بخش سلامت دیجیتال، تیم «مام‌آسا» یکی از کاربردی‌ترین و اجتماعی‌ترین مسائل را مورد توجه قرار داد؛ مسئله‌ای که به‌ویژه برای مادران پس از زایمان، اهمیتی مضاعف دارد.

علی محمدی، ارائه‌دهنده تیم «مام‌آسا» گفت: بسیاری از مادران به دلیل محدودیت‌های زمانی، مسئولیت مراقبت از فرزند و دشواری رفت‌وآمد، امکان مراجعه مستمر به مراکز فیزیوتراپی و توانبخشی را ندارند.

وی افزود: ما تلاش کرده‌ایم با استفاده از فناوری بینایی ماشین، امکان پایش تمرین‌های توانبخشی در منزل را فراهم کنیم تا مادران بتوانند بدون حضور مداوم در مرکز درمانی، مسیر درمان خود را دنبال کنند.

محمدی ادامه داد: در این مدل، کاربر با استفاده از تلفن همراه تمرین‌های خود را انجام می‌دهد و سامانه نحوه اجرای حرکات را ارزیابی می‌کند تا درمانگر نیز بتواند وضعیت بیمار را از راه دور پیگیری کند.

وی افزود: بازخوردهای اولیه بسیار امیدوارکننده بوده و حدود 80 درصد کاربران اولیه از این راهکار استقبال کرده‌اند.

راهبر تیم «مام‌آسا» نیز ادامه داد: ما برای توسعه زیرساخت‌های هوش مصنوعی و تکمیل قابلیت‌های محصول، به 1.2 میلیارد تومان سرمایه نیاز داریم.

وی افزود: در حال حاضر با بیمارستان‌های دانشگاه شهید بهشتی برای اجرای پایلوت در حال همکاری هستیم و امیدواریم این مسیر بتواند به استقرار عملیاتی محصول در شبکه درمانی منجر شود.

به گفته وی، «مام‌آسا» از این ظرفیت برخوردار است که بخشی از خلأ موجود در حوزه سلامت زنان و توانبخشی خانگی را با رویکردی فناورانه و کم‌هزینه‌تر جبران کند.

ارائه پلتفرمی برای یکپارچه‌سازی تجربه مشتری

تیم «شپ» نیز با تمرکز بر تجربه مشتری و خودکارسازی تعاملات سازمانی، یکی از کاربردهای پرتکرار و پرتقاضای هوش مصنوعی را به نمایش گذاشت.

محمد مصیبی، ارائه‌دهنده تیم «شپ» گفت: پلتفرم ما تمامی کانال‌های ارتباطی مشتری را تجمیع می‌کند و با استفاده از هوش مصنوعی، تحلیل، پیشنهاد و پاسخ‌گویی را تا حد زیادی خودکار می‌سازد.

وی افزود: این محصول در سه لایه عمل می‌کند؛ لایه نخست تحلیل داده و استخراج بینش از تعاملات مشتری، لایه دوم دستیاری نیروی انسانی و لایه سوم پاسخ‌گویی مستقل در برخی سناریوهای مشخص است.

مصیبی ادامه داد: یکی از اهداف اصلی ما کاهش فشار بر منابع انسانی در دوره‌های پیک ترافیک، از جمله جشنواره‌های فروش و دوره‌های افزایش تماس است.

وی افزود: در چنین شرایطی، سازمان‌ها معمولاً با انباشت درخواست‌ها، افت کیفیت پاسخ‌گویی و نارضایتی مشتری مواجه می‌شوند و ما می‌خواهیم این گره را با یک راهکار یکپارچه باز کنیم.

ارائه‌دهنده تیم «شپ» تصریح کرد: این سامانه علاوه بر پاسخ‌گویی، می‌تواند به تحلیل احساسات، خلاصه‌سازی مکالمات، ارجاع هوشمند درخواست‌ها و پشتیبانی از نیروهای انسانی نیز کمک کند.

وی ادامه داد: هدف نهایی ما آن است که تجربه مشتری از یک فرایند پراکنده و پرهزینه، به یک چرخه هوشمند، سریع و کم‌اصطکاک تبدیل شود.

به گفته وی، بومی‌سازی این نوع راهکارها در داخل کشور می‌تواند هم هزینه سازمان‌ها را کاهش دهد و هم وابستگی به نمونه‌های خارجی را کمتر کند.

بر این اساس، تیم «بوم‌رو» رتبه نخست، «شپ» رتبه دوم، «هفت‌خان» رتبه سوم، «مام‌آسا» رتبه چهارم و «جینی» رتبه پنجم را کسب کردند. با این حال، فراتر از رتبه‌بندی نهایی، یکی از مهم‌ترین خروجی‌های این رویداد آن بود که 10 تیم وارد مسیر همکاری و سرمایه‌گذاری شدند؛ موضوعی که می‌تواند به تداوم حیات و رشد ایده‌های برگزیده در فضای واقعی بازار کمک کند.

زیست‌بوم هوش مصنوعی در ایران در حال عبور از مرحله ایده‌پردازی‌های کلی

مرور ارائه‌های نهایی نواتک نشان می‌دهد که استارتاپ‌های حاضر، هر یک بخشی از مسائل واقعی اقتصاد دیجیتال و خدمات نوین را هدف گرفته‌اند. «بردار» به سراغ هوشمندسازی فروش و تصمیم‌سازی کسب‌وکار رفته، «هفت‌خان» مسئله امنیت در استفاده سازمانی از هوش مصنوعی را نشانه گرفته، «بوم‌رو» به دنبال یکپارچه‌سازی تجربه سفر است، «جینی» بازار سنتی کنکور را هدف گرفته، «مام‌آسا» بر توانبخشی خانگی و سلامت دیجیتال متمرکز شده و «شپ» نیز تجربه مشتری را در کانون توجه قرار داده است.

این تنوع موضوعی نشان می‌دهد زیست‌بوم هوش مصنوعی در ایران به‌تدریج در حال عبور از مرحله ایده‌پردازی‌های کلی به سمت حل مسائل مشخص، توسعه محصول و آزمون بازار است؛ مسیری که اگر با حمایت هدفمند و اتصال به مشتری واقعی همراه شود، می‌تواند بخشی از ظرفیت‌های نهفته این حوزه را فعال کند.