بررسی قیمت خودرو و موتورسیکلت در یک سال گذشته نشان می دهد هر دو بازار تحت تأثیر افزایش هزینه های اقتصادی، رشد نرخ ارز و تغییر شرایط تأمین، با افزایش قابل توجه قیمت مواجه شده اند؛ اما سرعت افزایش قیمت در بازار موتورسیکلت بیشتر بوده است.

به گزارش آخرین خودرو، بر اساس بررسی قیمت چند مدل پرتیراژ موتورسیکلت، میانگین رشد قیمت موتورسیکلت از تیرماه 1404 تا تیرماه 1405 به حدود 162 درصد رسیده است. در مقابل، بررسی قیمت چند خودروی پرتقاضای داخلی در همین بازه زمانی نشان می دهد رشد قیمت خودروهای منتخب بین 121 تا 137 درصد بوده و میانگین افزایش قیمت این خودروها حدود 130.6 درصد محاسبه می شود.

بر این اساس، رشد قیمت موتورسیکلت در یک سال گذشته حدود 31 واحد درصد بیشتر از خودروهای بررسی شده بوده است؛ موضوعی که نشان می دهد موتورسیکلت دیگر مانند گذشته صرفاً یک گزینه اقتصادی تر برای حمل ونقل شخصی محسوب نمی شود.

بررسی مدل های منتخب بازار نشان می دهد افزایش قیمت در برخی محصولات حتی بالاتر از میانگین 162 درصدی بازار بوده است. در این میان، قیمت مدل TVS WEGO 110 بیش از 218 درصد، مدل SYM JX249 حدود 209 درصد و مدل GALAXY TN110 حدود 191 درصد افزایش یافته است.

حتی کمترین رشد قیمت در میان مدل های بررسی شده نیز حدود 130 درصد بوده که نشان می دهد موج افزایش قیمت، محدود به چند محصول خاص نبوده و بخش گسترده ای از بازار موتورسیکلت را دربر گرفته است.

در تحلیل این اعداد باید میان رشد قیمت و تورم تفاوت قائل شد. عدد 162 درصدی اعلام شده برای موتورسیکلت، نشان دهنده افزایش قیمت چند مدل مشخص در بازار طی یک بازه زمانی معین است و به معنای نرخ رسمی تورم این صنعت نیست.

تورم، بر اساس تغییر یک شاخص قیمت و یک سبد مشخص از کالاها و خدمات محاسبه می شود. به عنوان نمونه، عدد 124.1 درصدی تورم نقطه ای گروه خرید وسایل نقلیه که از سوی مرکز آمار ایران اعلام شده، یک شاخص رسمی تورمی است.

یکی از مهم ترین عوامل افزایش قیمت موتورسیکلت، وابستگی این صنعت به واردات قطعات و تغییر شرایط تأمین ارز عنوان می شود.

بررسی ها نشان می دهد سال گذشته واردات قطعات موتورسیکلت با دلار حدود 70 هزار تومانی انجام می شد، اما اکنون تأمین ارز این بخش با نرخ هایی در محدوده 180 تا 190 هزار تومان انجام می شود؛ تغییری که هزینه ارزی تأمین قطعات را حدود 160 درصد افزایش داده است.

از آنجا که بخش قابل توجهی از قطعات مورد استفاده در صنعت موتورسیکلت وارداتی است، افزایش نرخ ارز با فاصله کوتاهی در قیمت تمام شده محصولات منعکس می شود. در کنار رشد نرخ ارز، هزینه حمل ونقل نیز فشار مضاعفی به این صنعت وارد کرده است.

هزینه حمل هر کانتینر قطعات از چین که پیش تر حدود 2 هزار دلار بود، اکنون به حدود 10 تا 12 هزار دلار رسیده است. هرچند سهم حمل ونقل در قیمت نهایی موتورسیکلت حدود 5 درصد اعلام شده، اما افزایش این هزینه در کنار رشد نرخ ارز، هزینه های مالی و سایر هزینه های تولید، فشار بیشتری به قیمت نهایی وارد کرده است.

در بازار خودرو، اطلاعاتی مانند قیمت کارخانه، قیمت بازار، آمار تولید و گزارش های متعدد قیمتی وجود دارد، اما در صنعت موتورسیکلت هنوز مشخص نیست سهم دقیق عوامل مختلف در قیمت نهایی محصولات چقدر است.

اطلاعات شفافی درباره سهم نرخ ارز، هزینه واردات قطعات، تعرفه ها، هزینه مونتاژ، میزان داخلی سازی و هزینه های قانونی منتشر نمی شود؛ بنابراین مشخص نیست افزایش قیمت هر محصول دقیقاً تا چه اندازه ناشی از افزایش هزینه های واقعی و تا چه اندازه ناشی از سایر عوامل بازار است.

یکی دیگر از چالش های بازار موتورسیکلت، افزایش تعداد مدل ها بدون توسعه همزمان زنجیره تأمین قطعات است. موتورسیکلت هایی مانند هوندا 125 به دلیل حضور چند دهه ای در بازار و تیراژ بالا توانسته اند شبکه گسترده ای از تولید و تأمین قطعه ایجاد کنند.

وجود تقاضای دائمی و صرفه اقتصادی تولید باعث شده بسیاری از قطعات این مدل ها در داخل کشور تولید شوند و دسترسی به آن ها نسبتاً آسان باشد. اما شرایط برای بسیاری از مدل های جدید متفاوت است. محصولاتی که به صورت وارداتی یا مونتاژی وارد بازار شده اند، به دلیل تیراژ پایین امکان ایجاد خطوط تولید داخلی قطعه را ندارند و همچنان وابسته به واردات هستند. نتیجه این وضعیت، بازاری با تنوع بیشتر اما دشواری بالاتر در تأمین قطعه، افزایش هزینه تعمیرات و چالش خدمات پس از فروش است.