به نقل از ایسنا، همه چیز با پست مجموعه جدید (نیوکالشکن) زمستان 2026-2027 برند جهانی دیور شروع شد. پستی با نام های معروفِ زیر آن که نشان می دهد تیم بزرگی پشت طراحی، استایل، آرایش مو و چیدمان صحنه این برند قرار دارد. گرچه دیور نیوکالکشن زمستانه اش را با مجموعه ای از پست ها و مدل های دیگر به نمایش گذاشت، اما از بین همه آنها عکسی بیشترین واکنش ها را داشت که اوکانر در آن یک کت و شلوار پشمی خاکستری با یک پیراهن مردانه چهارخانه پوشیده است و یک کیف بزرگ چرمی قهوه ای روی دوشش انداخته بدون آنکه از کمربند استفاده کند.

جاناتان اندرسون - کارگردان هنری این مجموعه - یکی از تاثیرگذاران حوزه مد و لباس است که برای دو سال متوالی توانسته جایزه طراح سال را دریافت کند. این جایزه به طراحان بریتانیایی یا بین المللی اعطا می شود که تاثیر چشمگیری بر صنعت مُد گذاشته و تغییرات اساسی در عرصه مُد جهانی ایجاد کرده اند. دیور درباره این کالکشن گفته که جاناتان اندرسون دوباره سراغ مفاهیمی مثل تاریخ، گذشته، میراث و اشرافیت رفته اما این مفاهیم را با نگاهی امروزی بازتعریف کرده است. ایده (کانسپت) اصلی این نیوکالکشن نیز جوان های اشرافی هستند که در شهر می چرخند.

نیوکالکشن زمستانه یکی از مشهورترین برندهای لوکس در حوزه مد و فشن، از زمانی که تبلیغات خود را در اینستاگرام شروع کرده، به لطف کاربران ایرانی بیشترین بازدید و بازخورد را دریافت کرده است. کاربران ایرانی با اشتراک نظرات خود زیر این پست، نشان داده اند که توقعشان از برند دیور فراتر از این هاست؛ چرا که آنان عکس هایی از هنرمندان و عامه مردم در سال های دهه 1980 را منتشر کرده اند که لباس هایی مشابه طراحی های جدید این برند جهانی پوشیده اند بدون آنکه استایلیست یا طراح خاصی داشته باشند. حتی کاربرانی زیر این پست مربوط به دیور چنین واکنش نشان داده اند: عه، دیور تِم دهه شصتی زده ، ما ایرانی ها خواهان احیای حقوق کپی رایت این استایلیم .

برخی دیگر استایل جاش اوکانر را با عین الله باقرزاده (شخصیت مجموعه فیلم های صمد پرویز صیاد) مقایسه کرده یا در ادامه نوشته اند: شلوارش اوریجینال نیس، پیلیاش کمه . برخی دیگر هم با دیدن عکس اوکانر، یاد معلم مدرسه شان در دهه 60 افتاده و معتقدند این استایل در همه آلبوم های عکس خانواده های ایرانی پیدا می شود. واکنش ها به طراحی جدید دیور آنقدر جذاب بوده که برخی از برندهای ایرانی نیز از این فرصت برای تبلیغات و جذب فالوئر بیشتر استفاده کرده و تمام تلاش خود را کرده اند تا از ترند دیور جا نمانند.

اما چرا کمپین جدید دیور با واکنش بسیار ایرانیان مواجه شده است؟ مجموعه جدید برند دیور در حالی با طنازی و طنزپردازی ایرانیان روبه رو شده که کشورمان در شرایط جنگی است و با مسائلی از جمله مشکل انرژی، گرانی و... مواجه است، اما ایرانی ها حتی در چنین شرایطی هم از هر فرصتی استفاده می کنند تا با جوک و شوخی و ابراز احساسات، بخشی از فشار روحی و روانی شان را تخلیه کنند.

ندا زینل زاده - دکترای جامعه شناسی - در گفت وگو با ایسنا در این باره می گوید: واکنش طنزآمیز و انتقادی جامعه ایران به طراحی های اخیر برند دیور ، فراتر از یک سرگرمی دیجیتال، واجد دلالت های عمیق جامعه شناختی است. این کنش جمعی نشان دهنده نوعی پیش رو بودن فرهنگی است که در آن سلیقه عمومی جامعه ایران، خود را فراتر از الگوهای تحمیلی مد (Fashion Mode) در سطح جهانی تعریف می کند. در واقع، این واکنش ها بازنمایی تمایز (Distinction) در ذائقه ایرانی است که با استانداردهای لوکسِ دیکته شده از سوی قطب های مد جهانی هم خوانی ندارد.

او می افزاید: از منظر پیر بوردیو، فشن فراتر از توان مالی، عرصه تجلی ذائقه به مثابه یک سرمایه فرهنگی است. عدم پذیرش طرح های جدید دیور توسط ایرانیان، نشان دهنده شکاف میان نظام نشانه شناختی این برند و سلیقه زیباشناختی جامعه ای است که به لحاظ تاریخی و هنری، استانداردهای متفاوتی را تجربه کرده است. برند دیور که در سال 1946 توسط کریستین دیور پایه گذاری شد، همواره به عنوان ابزاری برای نمایش منزلت اجتماعی (Social Status) عمل کرده است. طبق نظریه گئورگ زیمل، طبقات فرادست برای حفظ مرزهای طبقاتی، همواره سبک های جدیدی را ابداع می کنند. اما در مورد اخیر، شاهد یک وارونگی هستیم؛ جامعه ایران با بازگشت به حافظه تاریخی خود و مقایسه این طرح ها با پوشش چند دهه قبل (نظیر دوران اوج خودروی پیکان در 1967)، این مد را ارتجاعی و متعلق به گذشته قلمداد کرده است.

این جامعه شناس با بیان اینکه استفاده از طنز در ادبیات فارسی سابقه ای دیرینه دارد، جایی که ایهام و نقد غیرمستقیم، جایگزین تقابل سلب می شود، می گوید: از منظر جامعه شناسی ادبیات، طنازی مسیری برای تخلیه فشارهای ساختاری و روانی است. کاربران ایرانی با بازنمایی مدل های دیور در کنار المان های نوستالژیک و قدیمی، در واقع دست به ساختارشکنی (Deconstruction) منزلت این برند زده اند. این کنش، پیامی صریح به نظام سرمایه داری مد دارد: آنچه شما به عنوان نوآوری عرضه می کنید، در حافظه بصری ما به تاریخ پیوسته است.

زینل زاده با ارجاع به نظریه طبقه تن آسا ی تورستن وبلن بیان می کند: مُد ابزاری برای نمایش قدرت و مصرف تظاهری است. اما وقتی حتی طبقات فرودست جامعه، یک طراحی لوکس را مسخره می کنند، به این معناست که آن کالا کارکرد خود را در نمایش قدرت و ثروت از دست داده است. این مد، به تعبیر دقیق تر، با روح زمانه (Zeitgeist) در تضاد است.

این جامعه شناس با بیان اینکه مُد روح زمانه است، اعتقاد دارد: واکنش کاربران ایرانی به طراحی جدید این برند، نشان از شکافی بزرگ در حد سیاه چاله های فضایی بین مد مورد پسند جامعه ایرانی با مد ارائه شده توسط دیور است.

با اینکه طرح های جدید برند دیور ، ما ایرانیان را یاد جوانان دهه 40 تا 60 می اندازد اما این به معنای آن نیست که دیور از استایل ایرانیان در آن دهه کپی کرده است، در واقع جاناتان اندرسون برای این کالکشن سعی کرده با الهام از آرشیو قدیمی دیور؛ لباس های کلاسیک اروپایی، طبقه اشراف آن زمان، پوشش روستایی بریتانیا و خیاطی سنتی را ترکیب کند. اما چرا این طراحی ها ما ایرانیان را یاد گذشته مان می اندازد؟ چون پوشش مردانه ایران در دهه های 40 و 50 از ترندهای جهانی و اروپایی تاثیر می گرفت؛ روشنفکران آن زمان که برای ادامه تحصیل به اروپا می رفتند سبک پوشش اروپایی را با خود به ایران می آوردند، به همین جهت کاربران شبکه های اجتماعی بعضا عکس دانشجویان و هنرمندان آن زمان را جای جاش اوکانر گذاشته اند و طرح های جدید این برند جهانی برایشان آشناست و آنان را یاد گذشته شان می اندازد.