امیرسعید ایروانی، سفیر و نماینده دائم ایران نزد سازمان ملل متحد، اعلام کرد: حملات مجدد آمریکا، نقض آشکار دیگری از ماده 2 بند 4منشور و نقض اساسی بند 1 یادداشت تفاهم اسلام آباد محسوب می شوند؛ یادداشت تفاهمی که به موجب آن، ایالات متحده صراحتاً متعهد شد تمامی اقدامات نظامی علیه ایران را متوقف کرده و از تهدید یا توسل به زور خودداری کند. ایالات متحده مسئولیت کامل بین المللی تمامی پیامدهای حقوقی و سیاسی ناشی از اقدامات غیرقانونی خود را بر عهده دارد.

متن کامل سخنان ایروانی به شرح زیر است:

بسم الله الرحمن الرحیم

صبح امروز، شورای امنیت بنا به درخواست برخی اعضا، نشستی را ذیل موضوع موسوم به عدم اشاعه در دستور کار برگزار کرد. این نشست فاقد هرگونه مبنای حقوقی بود.

از روسیه و چین به سبب موضع اصولی آنان در نشست امروز، در مخالفت با برگزاری این نشست فاقد مبنای حقوقی و رد ادعاهای مطرح شده از سوی فرانسه، بریتانیا و ایالات متحده درخصوص تداوم اعتبار و قابلیت اجرای قطعنامه 2231 (2015) شورای امنیت، قدردانی می کنیم. همچنین از پاکستان و سومالی به سبب رأی ممتنع آنان و خودداری از حمایت از برگزاری این نشست تشکر می کنیم.

قطعنامه 2231 در تاریخ 18 اکتبر 2025 منقضی شد. از آن تاریخ، این قطعنامه هرگونه اعتبار حقوقی و اثر اجرایی خود را از دست داد. تمامی تدابیر، مأموریت ها، الزامات گزارش دهی و سازوکارهای ایجادشده به موجب آن قطعنامه خاتمه یافتند و دیگر هیچ گونه اثر حقوقی ندارند.

بنابراین، هیچ مبنای حقوقی ای برای ارائه گزارش از سوی دبیرکل، ارائه توضیحات به شورا از سوی دبیرخانه یا بررسی این موضوع در شورای امنیت ذیل موضوع عدم اشاعه در دستور کار وجود ندارد. گزارش دبیرکل و توضیحات ارائه شده امروز از سوی خانم دی کارلو، معاون دبیرکل، از حدود مأموریت دبیرخانه تجاوز کرده اند.

هرگونه تلاش برای ادامه اجرای قطعنامه 2231، خواه با ادعای استناد به یادداشت شماره 507، رویه تثبیت شده یا هر توجیه آیین کاری دیگری، از حیث حقوقی باطل و بی اعتبار است. چنین اقدامی سوءاستفاده ای آشکار از رویه ها و اختیارات شورای امنیت به شمار می رود.

موضع ایران درخصوص سازوکار موسوم به بازگشت خودکار تحریم ها نیز همواره روشن و ثابت بوده است. این موضع به طور رسمی به دبیرکل و رییس شورای امنیت اعلام شده و مورد حمایت چین و روسیه نیز قرار گرفته است.

سه کشور اروپایی، یعنی فرانسه، آلمان و بریتانیا، هیچ گونه سمت یا صلاحیت حقوقی برای توسل به سازوکار موسوم به بازگشت خودکار تحریم ها نداشتند. آنان سال ها از اجرای تعهدات خود ذیل برجام و قطعنامه 2231 خودداری کردند و سپس از حملات نظامی غیرقانونی علیه ایران، از جمله حملات به تأسیسات هسته ای صلح آمیز ایران که تحت پادمان آژانس بین المللی انرژی اتمی قرار دارند، حمایت کردند.

طرفی که تعهدات خود را به طور اساسی نقض کرده است، نمی تواند به حقوق ناشی از همان سند حقوقی استناد کند. بر این اساس، سه کشور اروپایی هیچ مبنای حقوقی یا آیین کاری برای طرح هرگونه ادعا علیه ایران ذیل قطعنامه 2231 ندارند.

در سپتامبر 2025، هیچ اجماعی در شورای امنیت وجود نداشت و شورا ازاین رو قادر به اتخاذ هیچ تصمیمی نبود. ناتوانی شورا در اقدام، به ادعاهای سه کشور اروپایی اعتبار نمی بخشد. بر اساس حقوق بین الملل، یک فرایند غیرقانونی نمی تواند منشأ ایجاد حقوق یا تعهدات حقوقی باشد.

ایران قاطعانه اتهامات سیاسی مطرح شده امروز از سوی فرانسه، بریتانیا و ایالات متحده درباره برنامه هسته ای صلح آمیز خود را رد می کند. ادعاهای آنان تلاشی عامدانه برای تحریف قطعنامه 2231، وارونه جلوه دادن واقعیت ها و سوءاستفاده از شورای امنیت در راستای مقاصد محدود سیاسی است.

ریشه اصلی وضعیت کنونی به خوبی شناخته شده است. این وضعیت ناشی از خروج غیرقانونی ایالات متحده از برجام در سال 2018، تداوم قصور سه کشور اروپایی در اجرای تعهداتشان و حملات نظامی غیرقانونی ایالات متحده و اسراییل علیه ایران، از جمله حملات به تأسیسات هسته ای تحت پادمان آژانس بین المللی انرژی اتمی در ژوئن 2025 و بار دیگر در 28 فوریه 2026، است.

این حملات ناقض ماده 2 بند 4 منشور ملل متحد و اصل بنیادین منع توسل به زور بوده و نظام جهانی عدم اشاعه را به شدت تضعیف کرده اند. رییس جمهور ایالات متحده علناً به مسئولیت خود در قبال این اقدامات تجاوزکارانه اذعان کرد و حتی به آن مباهات ورزید. سه کشور اروپایی نیز آشکارا از این اقدامات حمایت کردند و ازاین رو، هنگام طرح اتهام علیه ایران، فاقد هرگونه اعتبار و وجاهت هستند.

ایران از سال 1970 تاکنون، دولتی مسئول و عضو معاهده عدم اشاعه سلاح های هسته ای بوده است. ایران همواره سلاح های کشتار جمعی را مردود دانسته است. برنامه هسته ای ایران هرگز به سوی مقاصد نظامی منحرف نشده و در چارچوب گسترده ترین نظام راستی آزمایی آژانس بین المللی انرژی اتمی، منحصراً صلح آمیز باقی مانده است.

با این حال، برخی اعضای شورا، به ویژه فرانسه، به جای محکوم کردن ایالات متحده و اسراییل و پاسخگو ساختن آنان به سبب حملات غیرقانونی به تأسیسات هسته ای ایران که تحت پادمان آژانس بین المللی انرژی اتمی قرار دارند، کوشیده اند مسئولیت را متوجه قربانی سازند.

همچنین اتهامات بی اساس مطرح شده امروز از سوی نمایندگان فرانسه، بریتانیا و بحرین درباره وضعیت منطقه را رد می کنم. آنان به جای محکوم کردن تجاوز غیرقانونی علیه ایران، سکوت اختیار کردند. به جای دفاع از منشور ملل متحد، مسئولیت را متوجه قربانی ساختند. معیارهای دوگانه آنان، هرگونه صلاحیت اخلاقی یا حقوقی برای موعظه دیگران را از ایشان سلب کرده است.

قصور شورای امنیت در ایفای مسئولیت های خود، مصونیت از مجازات را تقویت کرده و زمینه ارتکاب نقض های بیشتر حقوق بین الملل را فراهم آورده است. ایالات متحده و رژیم اسراییل مسئولیت کامل تمامی پیامدهای این اقدامات غیرقانونی را بر عهده دارند و باید به طور کامل پاسخگو شناخته شوند. ایالات متحده بار دیگر با آغاز و تداوم حملات نظامی گسترده علیه حاکمیت و تمامیت ارضی ایران، از جمله حملات روزهای 7 و 8ژوییه به تأسیسات واقع در شهرهای جنوبی ایران و چند جزیره ایرانی در خلیج فارس، تعهدات خود را نقض کرده است.

این حملات مجدد، نقض آشکار دیگری از ماده 2 بند 4منشور و نقض اساسی بند 1 یادداشت تفاهم اسلام آباد محسوب می شوند؛ یادداشت تفاهمی که به موجب آن، ایالات متحده صراحتاً متعهد شد تمامی اقدامات نظامی علیه ایران را متوقف کرده و از تهدید یا توسل به زور خودداری کند. ایالات متحده مسئولیت کامل بین المللی تمامی پیامدهای حقوقی و سیاسی ناشی از اقدامات غیرقانونی خود را بر عهده دارد. بر اساس یادداشت تفاهم اسلام آباد، مسئولیت کشتیرانی در تنگه هرمز، از جمله بازگشایی آن و انجام تمامی عملیات ضروری مین روبی، منحصراً بر عهده ایران است.

هرگونه تلاش بازیگران خارجی برای مداخله یا ایجاد ترتیبات موازی، ناقض یادداشت تفاهم خواهد بود، اجرای آن را تضعیف خواهد کرد، بازگشت کشتیرانی تجاری به وضعیت عادی را به تأخیر خواهد انداخت، ایمنی دریانوردی را به مخاطره خواهد افکند و تنش های منطقه ای را افزایش خواهد داد.

با توجه به نقض های مستمر و جاری تعهدات بین المللی از سوی ایالات متحده، ایران مسئولیت های دبیرکل و شورای امنیت را به موجب منشور ملل متحد در زمینه حفظ صلح و امنیت بین المللی یادآور می شود. این مسئولیت ها به ویژه در موارد تجاوز، نقض صلح و تهدید علیه صلح و امنیت بین المللی از اهمیتی مضاعف برخوردارند.

آنان باید تدابیری مؤثر و قاطع برای توقف اقدامات تجاوزکارانه و غیرقانونی ایالات متحده اتخاذ کنند. آنان باید از هرگونه تشدید بیشتر تنش جلوگیری کنند. همچنین باید تضمین کنند که ایالات متحده به طور کامل به تعهدات خود عمل کرده و به سبب تجاوز، نقض های جدی حقوق بین الملل و جنایات ناشی از این اقدامات، پاسخگو شناخته شود.

ایران همچنان به اجرای کامل و با حسن نیت یادداشت تفاهم متعهد است، مشروط بر آنکه ایالات متحده نیز تعهدات خود را به طور کامل و صادقانه اجرا کند.

با این حال، چنانچه ایالات متحده به نقض تعهدات خود ذیل یادداشت تفاهم ادامه دهد، ایران دیگر خود را ملزم به اجرای تعهداتش ذیل آن نخواهد دانست.