به گزارش "ورزش سه" بازار شایعات برای انتخاب داور فینال جام جهانی از حالا داغ دنبال می‌شود. جایی که حتی برخی از کانال‌های خبری خارجی نیز نام قاضی مهم‌ترین مسابقه فوتبالی دنیا را اعلام کرده‌اند. اما معادلات در این خصوص پیچیده است و اتفاقات زیادی باید رخ دهد تا بتوان حتی در این خصوص پیش بینی کرد چه برسد به اعلام قطعی آن!
 
*غیبت عجیب داور فینال لیگ قهرمانان
یکی از عجیب‌ترین اتفاقاتی که تا پایان مرحله یک چهارم نهایی جام جهانی رخ داده، مربوط به تصمیمات کمیته داوران فیفا است. جایی که استفان کواچ، داور رومانیایی و سرشناس اروپایی که قضاوت فینال لیگ قهرمانان اروپا در سال 2025 را برعهده داشت در هیچ کدام از مسابقات مرحله حذفی تا به اینجا موفق به قضاوت نشده است. کارنامه او در این مسابقات قضاوت در جدال ژاپن – تونس و آرژانتین – اردن بود و نزدیک به دو هفته است که در هیچ بازی‌ای حاضر نشده. نکته جالب توجه این است که با تصمیم کولینا قضاوت 3 دیدار از 4 دیدار مرحله یک چهارم جام جهانی بر عهده داوران اروپایی است و در این بین نام کواچ دیده نمی‌شود. با این حال وضعیتی که این داور رومانیایی در آن قرار دارد، بی سابقه هم نیست، موارد زیادی وجود دارد مبنی بر اینکه قاضی حاضر در فینال لیگ قهرمانان اروپا در مرحله حذفی جام جهانی حضور نداشته است. به طور مثال ماسیمو بوساکا سوئیسی که حالا دست راست کولینا محسوب می‌شود، بعد از قضاوت فینال لیگ قهرمانان اروپا در سال 2009، در جام جهانی 2010 با قضاوت در دو بازی مرحله گروهی، در مرحله حذفی غایب بود. حتی فلیکس بریش آلمانی بعد از حضور در فینال اروپایی 2017، در جام جهانی 2018 تنها برای یک مسابقه به عنوان داور وسط انتخاب شد.

*داورانی که برای نیمه نهایی و فینال ذخیره شدند!
نکته جالب توجه این است که از میان 14 داور اروپایی حاضر در جام جهانی، تا کنون 10 داور توانسته‌اند در مرحله حذفی (یک شانزدهم، یک هشتم و یک چهارم) قضاوت کنند. این در حالی است که تا به حال هیچ شانسی به استفان کواچ نرسیده اما برخی داوران مثل کلمنت تورپین فرانسوی، مایکل اولیور انگلیسی و ژائو پینیرو پرتغالی برای قضاوت در دو مسابقه از مراحل حذفی انتخاب شده‌اند. اسلاوکو وینچیچ اسلوونیایی، فرانسوا لتسکیه فرانسوی، دنی ماکلی آلمانی، مائوریتسیو ماریانی ایتالیایی، آنتونی تیلور انگلیسی، گلن نیبرگ سوئدی و اسپن اسکاس نروژی هفت داور دیگر اروپایی هستند که توانسته‌اند در مرحله حذفی جام جهانی حضور داشته باشند. با این حال داور سرشناسی مثل مارسینیاک و در کنار آن فلیکس زوایر و هرناندز وضعیتی مثل کواچ دارند و در مرحله حذفی جام جهانی حضور نداشته‌اند. البته این غیبت به معنی پایان کار آن‌ها نیست؛ شاید فیفا هدف بزرگتری برای آن‌ها دارد.

*رقابت نهایی علیرضا فغانی با غول‌‎های داوری
اما شانس این داوران سرشناس برای حضور در مرحله نیمه نهایی، رده بندی و فینال چه مقدار است؟ حالا فقط چهار دیدار نهایی مسابقات است که داور مشخصی ندارد. با این حال معمولا طبق سنوات قبل داور دیدار رده بندی از بین داوران آفریقایی یا آسیایی انتخاب می‌شود تا به این وسیله از کنفدراسیون آسیا یا آفریقا قدردانی شده باشد. روندی که از سال 2014 آغاز شده و در سال‎های 2018 و 2022 ادامه داشت. جایی که علیرضا فغانی در سال 2018 قضاوت بین تیم‌های انگلیس و بلژیک را بر عهده داشت. اما علامت سوال بزرگ انتخاب داور برای مراحل نیمه نهایی و فینال است. جایی که در 4 دوره اخیر و طی 12 مسابقه‌ای که برگزار شده، در 6 بازی داوران اروپایی حاضر بوده‌اند. اشاره به نکته‌ای بسیار مهم ضروری است؛ طبق قوانین فیفا قضاوت دیدارهای نیمه نهایی و فینال مسابقات باید بر عهده داورانی باشد که ملیت آن‌ها با تیم‌های حاضر در این مراحل یکی نباشد. حالا فرانسه به نیمه نهایی رفته و طبق احتمالات اسپانیا رقیب آن‌ها خواهد شد. در آن سوی جدول هم شانس انگلیس و آرژانتین روی کاغذ برای حضور در نیمه نهایی بیشتر از نروژ و سوئیس است.

*گزینه‌های سرشناس از ایران تا اروپا و آمریکا

با این فرض به طور خودکار داورانی مثل تورپین، لتسکیه، اولیور، تیلور و هرناندز از حضور در ادامه مسابقات حذف می‌شوند. حالا شانس به داورانی مثل مارسینایک لهستانی، استفان کواچ رومانیایی، وینچیچ اسلوونیایی، ماکلی هلندی، ماریانی ایتالیایی، اسماعیل الفتح آمریکایی (مراکشی الاصل) و علیرضا فغانی رو می‌کند که در مرحله نیمه نهایی و فینال حاضر باشند. اما اگر بر خلاف پیش بینی‌ها اسپانیا و یا انگلیس مقابل بلژیک و نروژ بازنده باشند، آن وقت اولیور، تیلور و هرناندز هم به جمع داورانی که گزینه حضور در نیمه نهایی و فینال هستند، اضافه خواهند شد و کار کولینا برای انتخاب سخت‌تر از قبل می‌شود.

*اظهارنظر جنجالی کلاتنبرگ، داور فینال مشخص شد؟
مارک کلاتنبرگ انگلیسی که خود داور مسابقات مهم و هیجان انگیزی مثل فینال یورو 2016 و فینال لیگ قهرمانان سال 2017 بوده، در پادکستی که متعلق به روزنامه دیلی میل است، اعلام کرده مائوریتسیو ماریانی ایتالیایی داور فینال جام جهانی خواهد بود. او می‌گوید با توجه به اینکه اینفانتینو و کولینا خود ایتالیایی هستند، ماریانی در فینال 2026 حاضر خواهد بود. اتفاقی که از نظر کلاتنبرگ باعث ایجاد دلخوری خواهد شد؛ چرا که انتخاب او را عجیب می‌داند. ماریانی تا به حال قضاوت اروگوئه – عربستان، کلمبیا – کنگو و برزیل - ژاپن را بر عهده داشته است.

هر چه هست باید در انتظار اتمام مرحله یک چهارم نهایی و تعیین تیم‌های حاضر در نیمه نهایی بود تا دایره انتخاب کوچک‌تر و البته مشخص‌تر شود. جایی که در هر صورت علیرضا فغانی بعد از قضاوت قابل قبولی که در بازی انگلیس و مکزیک داشت، از شانس بالایی برای حضور در مراحل نهایی برخوردار خواهد بود.