افزایش قیمت محصولات ایران خودرو در کارخانه یکبار دیگر به تیتر مهمترین خبرهای حوزه خودرو تبدیل شده است.

به گزارش فرارو؛ ماجرا از ارسال نامه مدیرعامل ایران خودرو به سازمان بورس درباره توقف نماد معاملاتی این کارخانه شروع شد. این اقدام به معنی اصلاح قیمت کارخانه محصولات است و یکی از رسانه ها با طعنه از لزوم شروع مذاکرات مدیران دولتی با ایران خودرو نوشته است. مدل قیمت گذاری خودرو در ایران بدون تعارف شباهتی با مدل های جهانی ندارد. شیوه خاص واردات خودرو به ایران، نبود رقیب برای کارخانه های تولیدکننده و گپ بزرگ بین عرضه و تقاضا در هیچ برهه ای هیچکدام از طرفین دعوای قیمت گذاری را راضی نکرده است.

گروه صنعتی ایران خودرو اواخر خرداد امسال با ارسال نامه ای رسمی به سازمان بورس و اوراق بهادار خواستار توقف نماد معاملاتی خود شد. در متن این نامه مدیرعامل ایران خودرو خطاب به رییس اداره نظارت بر ناشران صنعتی و معدنی به طور مشخص از برنامه هیات مدیره برای اعلام قیمت های جدید محصولات صحبت کرده است.

در ادامه نامه درخواست شده که به خاطر حفظ منافع سهامداران و جلوگیری از نوسان های شدید قبل از اعلام قیمت های جدید معاملات سهام ایران خودرو موقتا متوقف شود.

در واکنش به این مکاتبه نماد خودرو در تابلوی بورس تهران تعلیق شد و معاملات آن تا زمان انتشار اطلاعیه بعدی متوقف ماند. هرچند در نامه ارسالی اشاره ای به ارقام و درصد دقیق افزایش قیمت نشده اما خبرهای بعدی نشان داد این تصمیم محدود به یک یا دو محصول نیست و کل فهرست محصولات ایران خودرو دستخوش تغییر شده است.

انتشار خبر توقف نماد و نقل محتوای نامه مدیرعامل ایران خودرو موجی از واکنش ها را در فضای رسانه ای و شبکه های اجتماعی به همراه داشت.

منتقدان افزایش قیمت محصولات ایران خودرو از زاویه های مختلف به این تصمیم واکنش نشان داده اند. در یکی از این گزارش ها منتقدان با اشاره به تغییر مدیریت در ایران خودرو به طعنه از مذاکره کنندگان دولتی می خواهند که در گفت وگو با مدیران جدید مسئله قیمت خودرو را نیز در دستور کار قرار دهند و تنها به اصلاح ساختار مدیریتی بسنده نکنند.

بخشی از انتقادها روی موضوع دیگری تاکید می کند. اینکه طی ماه های گذشته چند شرکت خودروسازی داخلی تلاش کرده اند با استناد به هزینه های تولید، قیمت محصولات خود را افزایش دهند و هر بار واکنش نهادهای ناظر موضوع را به سطح افکار عمومی کشانده است.

منتقدان، افزایش قیمت های قبلی در سایر خودروسازان را مثال می زنند و معتقدند تکرار این روند در ایران خودرو می تواند فشار تازه ای به خریداران وارد کند.

طرف مقابلی هم وجود دارد. مدیران و حامیان صنعت خودروسازی در مواضع جداگانه روی فاصله بین قیمت کارخانه و هزینه تمام شده مانور می دهند و اعتقاد دارند بدون اصلاح قیمت امکان ادامه تولید با کیفیت و تیراژ فعلی دشوار است.

مدیران ایران خودرو اعتقاد دارند، ثبات قیمت خودرو در چنین شرایطی عملی نیست و ادامه فروش با نرخ های قبلی زیان انباشته شرکت را بالا می برد

برای اینکه بدانیم میزان افزایش قیمت محصولات ایران خودرو در یک سال گذشته چقدر است، لازم است به خرداد سال قبل برگردیم.

آن زمان قیمت سورن پلاس با موتور XU7p حدود 626 میلیون تومان بود. در فهرست قیمت جدید محصولات ایران خودرو این عدد به یک میلیارد و 530 میلیون تومان رسیده که نشا از رشد رشدی در حدود 144 درصد است.

قیمت دنا پلاس دستی رینگ فولادی از 732 میلیون تومان به یک میلیارد و 990 میلیون تومان رسیده که از افزایش تقریبا 172 درصدی حکایت دارد.

قیمت پژو 207 با موتور TU3 از 599 میلیون تومان به یک میلیارد و 520 میلیون تومان رسیده است؛ 154 درصد افزایش. تارا V4 سال قبل 913 میلیون تومان فروخته می شد اما در فهرست جدید محصولات ایران خودرو با قیمت دو میلیارد و 470 میلیون تومان دیده می شود. این یکی افزایش قیمت 171 درصدی داشته است.

قیمت رانا پلاس نیز با رشد 107 درصدی از 743 میلیون تومان به یک میلیارد و 535 میلیون تومان رسیده است.

بیشتر بدانید| نرخ تورم عمومی از سوی مرکز آمار ایران به تازگی 83 درصد اعلام شده است

منتقدان با استناد به همین درصدها از چندبرابر شدن قیمت محصولات ایران خودرو در یک سال اخیر صحبت می کنند و آن را در کنار رشد درآمد خانوار قرار می دهند.

مدیران ایران خودرو در ماه های اخیر بیان دلایل خود را برای ضرورت اصلاح قیمت محصولات بیان کردند. در یکی از این اظهارنظرها مدیرعامل ایران خودرو با اشاره به جهش چشمگیر قیمت مواد اولیه گفته انتظار ثبات قیمت خودرو در چنین شرایطی عملی نیست و ادامه فروش با نرخ های قبلی زیان انباشته شرکت را بالا می برد.

در اظهارنظر دیگری که از او نقل شده تاکید شده بدون افزایش قیمت امکان فروش خودرو و تامین هزینه های تولید فراهم نخواهد بود و این موضوع در قالب مکاتبه با دولت و نهادهای سیاست گذار نیز مطرح شده است.

همزمان مواردی مانند رشد هزینه قطعات وارداتی، افزایش هزینه دستمزد و هزینه های انرژی به عنوان عوامل فشار بر خودروسازان ذکر شده است.

مدیران ایران خودرو در این روایت ها، از تناسب نداشتن قیمت های مصوب با هزینه های واقعی تولید صحبت می کنند و افزایش قیمت را نه به عنوان یک انتخاب، بلکه به عنوان یک الزام برای تداوم فعالیت شرکت معرفی می کنند.

دعوا به خاطر شیوه قیمت گذاری خودرو در ایران بار اول نیست. در یک دوره شورای رقابت متولی اصلی تعیین قیمت بود و در دوره ای دیگر سازمان حمایت از مصرف کنندگان و تولیدکنندگان این نقش را بر عهده داشت اما تغییر نام نهاد تصمیم گیر اختلاف را از بین نبرده است.

خودروسازان در هر دو حالت از یک طرف به قیمت گذاری دستوری و فاصله آن با هزینه تولید اشاره می کنند و از طرفی دیگر نهادهای ناظر نسبت به تبعات اجتماعی افزایش قیمت ها هشدار می دهند.

در کشورهای دیگر مدل دیگری برای قیمت گذاری خودرو رایج است. در این مدل ها قیمت خودرو بیشتر بر اساس رقابت میان خودروسازان، هزینه واقعی تولید و قدرت خرید مشتریان شکل می گیرد و نقش اصلی را عرضه و تقاضا بازی می کند.

واردات خودرو بدون محدودیت های شدید، حضور برندهای مختلف در یک بازار واحد و امکان انتخاب برای خریدار اهمیت دارد. در چنین فضایی شرکت ها برای جذب مشتری ناچار به رقابت در کیفیت، خدمات و قیمت هستند و ترکیب این عوامل سطح نهایی قیمت را تعیین می کند.

اینجا اما محدودیت واردات، ظرفیت محدود تولید و وابستگی بالای تقاضا به چند خودروساز باعث شده هر تغییر در جدول قیمت کارخانه ای به بحثی تازه درباره عدالت، هزینه تولید و نقش دولت در بازار خودرو تبدیل شود.

نامه اخیر ایران خودرو به سازمان بورس و بحث های پیرامون افزایش قیمت محصولات این شرکت تازه ترین پرده از همین دعوای قدیمی است.

منبع: فرارو