زینب بیات؛ اکران آنلاین فیلم سینمایی غریزه به کارگردانی سیاوش اسعدی در شبکه نمایش خانگی شروع شده، اثری که مدعی است تصویری متفاوت از عشق ارائه می دهد.

به گزارش فرارو، غریزه از آن دسته آثاری است که بیش از آنکه بر روایت تکیه کند، روی تصویر و اتمسفر سرمایه گذاری کرده است. فیلمی که میان ادای دین به سینمای کلاسیک و ساختن یک جهان نوستالژیک، گاه آن قدر در قاب هایش غرق می شود که قصه را پشت سر می گذارد.

داستان این فیلم در دهه 40 شمسی می گذرد، دوره ای که ایران در حال پوست اندازی بود و خیابان ها، کافه ها و آدم ها هرکدام حامل نوعی دوگانگی میان سنت و مدرنیته بودند. فیلم از همین بستر تاریخی برای ساختن جهان خود استفاده می کند. ماجرای اصلی درباره پسری به نام کامی است که دل در گرو آتیه می بندد؛ عشقی که برای او فقط یک رابطه عاطفی نیست، بلکه پلی می شود میان او و جهان سینما. این پیوند آرام آرام به بخشی از هویت او تبدیل می شود؛ هویتی که در دل یک حادثه تلخ، فرو می ریزد.

در جهان غریزه ، همه شخصیت ها درگیر نوعی جبر هستند. رسول مردی که در پی ادای دین است؛ همان شمایل آشنایی که بارها در سینمای مسعود کیمیایی دیده ایم؛ مردی با اخلاقی خاص، وفادار به گذشته و اسیر مرام. کامران در تمنای عشقی می سوزد و آتیه نیز بیش از آنکه به آینده نگاه کند، در تلاش برای فرار از سرنوشتی است که از پیش برایش نوشته شده.

غریزه را می توان در زمینه کارگردانی، گامی رو به جلو و اثری پخته تر نسبت به درخونگاه (ساخته قبلی سیاوش اسعدی) دانست؛ چراکه قاب بندی ها و پلان ها صرفاً تزیینی نیستند و کارکردی دراماتیک در پیشبرد قصه دارند. این تصاویر به خوبی مخاطب را با اتمسفر فیلم همراه می کنند؛ هرچند هنوز هم دیالوگ ها بر تصویر مسلط اند و گاهی بار اصلی روایت را به تنهایی به دوش می کشند.

این فیلم ادای دینی آشکار به سینمای مسعود کیمیایی است. در غریزه نیز دیالوگ ها ستون اصلی روایت محسوب می شوند؛ دیالوگ هایی سنگین، گاه شاعرانه و گاه بیش از اندازه غلوشده است. این ویژگی ها در کنار مونولوگ های طولانی و تصویر مردان زخمی، جهان کیمیایی را تداعی می کند؛ واژه هایی که تلاش می کنند بار عاطفی صحنه را تکمیل کنند. با این وجود، توازن میان فرم و محتوا همیشه برقرار نیست؛ گاهی کلمات بیش از حد بر تصویر سایه می اندازند و گاه قدرت بصری فیلم، متن را به حاشیه می راند.

یکی از نقاط ضعف فیلم، شخصیت پردازی است. کاراکتر امین حیایی در حد یک تیپ باقی می ماند؛ مردی تیپیکال در دهه 40 با مسلک لوطی گری که مخاطب بارها نمونه آن را در سینمای ایران دیده است و هیچ ارزش افزوده ای برای ارائه ندارد. در نقطه مقابل، مهم ترین برگ برنده غریزه طراحی صحنه، دکور و فضاسازی هوشمندانه آن است. کیفیت بصری اثر چنان مخاطب را غرق در جزییات می کند که گویی واقعاً در تهران دهه 40 در حال نفس کشیدن است.

در بخش فیلمنامه، داستان از ریتم کند نیمه ابتدایی رنج می برد. نزدیک به دوسوم زمان فیلم، صرف معرفی و آشنایی مخاطب با کاراکترها می شود؛ در نتیجه، گره افکنی اصلی داستان آن قدر دیر رخ می دهد که دیگر نه زمان کافی برای بسط آن وجود دارد و نه فرصت مناسبی برای گره گشاییِ منطقی.

در نهایت، غریزه اثری است که می توان دوستش داشت؛ اما نه به خاطر قصه ای که روایت می کند، بلکه به دلیل جهانی که می سازد. جهانی پرجزییات، زنده و ملموس که قدرت تصاویرش فراتر از متن و فیلمنامه می ایستد.

منبع: فرارو