فرارو هیئت دیپلماتیک جمهوری اسلامی در اقامتگاه بورگن اشتاک بر فراز دریاچه لوسرن حضور داشت و مشغول گفت وگو بود که رییس جمهور آمریکا در شبکه اجتماعی تروث سوشال دو بار ایران را تهدید کرد. او در یک پست نوشت که اگر ایران تنگه هرمز را ببندد، مذاکره کنندگان ایرانی به کشورشان برنخواهند گشت و در پست دیگری نیز تهدید کرد که اگر جمهوری اسلامی حزب الله را در لبنان کنترل نکند، بار دیگر ایران را سخت تر از قبل بمباران خواهد کرد. تیم مذاکره کننده ایران صبح روز دوشنبه به وقت تهران، سوییس را ترک کرد.

به گزارش فرارو، نگاهی به رفتار و اظهارنظرهای ترامپ نشان می دهد که این اظهارات موضوعی جدید نیست و در ادامه تلاش او برای نمایش شخصیتی غیرقابل پیش بینی و نزدیک به آنچه در ادبیات سیاسی نظریه مرد دیوانه خوانده می شود، قابل بررسی است.

پژوهشگران می گویند ترامپ تلاش می کند با معتبر نشان دادن تهدیدهای خود، طرف مقابل را به پذیرش خواسته هایش و تغییر رفتار وادار کند. در مقابل، گروهی دیگر نیز معتقدند برداشت نادرست از این نظریه می تواند به کاهش اعتبار تهدیدها و حتی نتیجه معکوس منجر شود.

اصطلاح Madman Theory مربوط به دوران ریاست جمهوری ریچارد نیکسون است و از همان دوران وارد ادبیات سیاسی ایالات متحده شد. این نظریه که در فضای جنگ سرد، بازدارندگی و رقابت هسته ای شکل گرفت، به طور خلاصه به دشمنان آمریکا می گوید: آن اقدام را انجام نده، زیرا عواقب شدیدی در پی خواهد داشت.

علاقه ترامپ به این موضوع نیز منحصر به دوران فعلی ریاست جمهوری او نیست. مقاله ای که سال 2020 در مجله علمی Cambridge Review of International Affairs منتشر شد، بر این موضوع تأکید داشت که ترامپ در انتخابات 2016 نیز با وعده ها و مواضع خود تلاش می کرد مسیری مشابه ریچارد نیکسون در انتخابات سال 1968 را دنبال کند.

با وجود آنکه این نظریه در ادبیات روابط بین الملل جایگاه شناخته شده ای دارد، برخی متخصصان علوم سیاسی در آمریکا آن را نظریه ای ناقص و کم اثر می دانند و بر این باورند که استفاده بیش از حد و ناموفق از نظریه مرد دیوانه، نتایج داخلی معکوس برای روسای جمهور آمریکا دارد..

بنجامین گیلتنر، تحلیلگر اندیشکده آمریکایی CATO، در مقاله ای که اردیبهشت امسال منتشر شد، درباره این نظریه نوشت: برای موفقیت، دشمن باید باور داشته باشد که تهدید انجام خواهد شد. هرچه تهدیدها مکررتر یا عجیب تر باشند، اعتبار مرد دیوانه بیشتر از بین می رود. نمونه های موفق نظریه مرد دیوانه کم و نادر هستند. ریچارد نیکسون در سال 1969 اعلام کرد که از سلاح های هسته ای علیه ویتنام شمالی استفاده خواهد کرد تا آن کشور و اتحاد جماهیر شوروی را به میز مذاکره بکشاند. این طرح شکست خورد. باج گیری هسته ای نیکیتا خروشچف برای خروج نیروهای ناتو از برلین غربی قانع کننده نبود. صدام حسین نیز با ایجاد ابهام درباره سلاح های کشتار جمعی تلاش کرد مانع حمله ایران و ایالات متحده شود و این داستان نیز پایان خوشی برای او نداشت.

این نویسنده در بخش دیگری از مقاله خود نیز بر کاهش اعتبار تهدیدهای ترامپ تأکید می کند: استفاده مکرر ترامپ از لفاظی های گزاف، این اعتبار را بیشتر از بین می برد. او تهدیدهای گسترده ای را در زمینه های مختلف مطرح کرده است؛ از آتش و خشم علیه کره شمالی گرفته تا تهدید به خروج از ناتو و همچنین تصرف گرینلند. با گذشت زمان، این روند اثری شبیه داستان پسر چوپان دروغگو ایجاد می کند و جدی گرفتن نگران کننده ترین تهدیدهای او را دشوار می سازد.

ترامپ پیش از این نیز بارها از این شیوه علیه ایران استفاده کرده است؛ از جمله در جریان جنگ 40 روزه که تهدیدهای مختلفی از جمله نابودی زیرساخت ها، نابودی تمدن ایران و بازگرداندن این کشور به عصر حجر را مطرح کرد.