در ساختار اداری و امنیتی کشورها، اسناد به کلی سری بالاترین سطح طبقه بندی را دارند؛ اسنادی که افشای غیرمجاز آنها می تواند به منافع حیاتی کشور، امنیت ملی و فرآیندهای تصمیم گیری در سطوح عالی حاکمیت آسیب جدی وارد کند.

به گزارش روزنامه سازندگی، به همین دلیل دسترسی به چنین اسنادی محدود، حفاظت از آنها سختگیرانه و انتشارشان بدون مجوز در بسیاری از نظام های حقوقی با مجازات های سنگین همراه است. حالا تصور کنید بخشی از همین اسناد نه در یک افشاگری مخفیانه یا درز اطلاعاتی بلکه روی آنتن زنده تلویزیون ملی مطرح شود؛ اتفاقی که طی روزهای گذشته با اظهارات سیدمحمود نبویان نماینده مجلس در شبکه خبر رخ داد و خیلی زود به واکنش صداوسیما، استعفای یک مدیر و هشدارهای حقوقی و موجی از انتقادهای سیاسی از طیف های مختلف منجر شد.

نبویان در این گفت وگو با فاش کردن بخش هایی ناقص و مخدوش از محتوای نامه های محرمانه مقام رهبری به تیم مذاکره کننده، تلاش کرد توضیح دهد چرا رهبر انقلاب با متن تفاهم میان ایران و آمریکا موافق نبوده اند و برای اثبات ادعای خود به بخشی از مکاتبات و نامه های به کلی سری منتسب به رهبری استناد کرد. این نماینده مجلس در ادامه مدعی شد که پس از آغاز مذاکرات در پاکستان و ارائه گزارش به مقام معظم رهبری، ایشان در حاشیه گزارش تیم مذاکره کننده صریحاً عدم رضایت خود را اعلام کرده اند و نوشته اند: آنچه در مذاکرات رقم خورده است با آنچه قرار بود، انجام شود و شرط مشروعیت مذاکرات بوده، تفاوت کلی دارد .

فارغ از صحت و سقم ادعاهای نبویان، پرسش مهم و اساسی این است که اگر نامه های محرمانه رهبر انقلاب خطاب به تیم مذاکره کننده و شورای عالی امنیت ملی، اساساً در زمره اسناد غیرعمومی و حساس قرار دارند، چگونه محتوای آنها به بیرون درز کرده و در اختیار یک نماینده مجلس قرار گرفته است؟ مسئله اصلی فراتر از اظهارات این نماینده، منشأ دسترسی به این اسناد و چرایی انتشار عمومی آنهاست. چه فرد یا جریانی مسئول انتقال چنین اطلاعاتی به نبویان بوده و با چه انگیزه ای این روند را دنبال کرده است؟ همچنین این پرسش مطرح می شود آیا هر شخصی که به اسناد حساس و محرمانه نظام دسترسی پیدا می کند، مجاز است برداشت و تفسیر خود را از آنها در تریبون های عمومی مطرح کند؟

البته پخش این برنامه پس از حدود 10 دقیقه متوقف شد اما همین اتفاق به گمانه زنی ها درباره حساسیت موضوع بیشتر دامن زد. کمی پس از پخش برنامه هم روابط عمومی صداوسیما با انتشار بیانیه ای از اظهارات مطرح شده، اعلام برائت کرد. در این بیانیه تأکید شد که اشاره ناقص و مخدوش به اسناد دارای طبقه بندی و مکاتبات مسئولان عالی کشور، مصداق تخلف قانونی و مستوجب پیگرد قضایی است. صداوسیما همچنین اعلام کرد که پیگیری های لازم را در این خصوص در دستورکار قرار خواهد داد.

در همین چارچوب، رییس جمهور روز گذشته در سی وسومین همایش سالانه سیاست های پولی و ارزی به این ماجرا واکنش نشان داد و بدون نام بردن مستقیم از نبویان بر ضرورت حفظ انسجام و پرهیز از ایجاد مانع در مسیر مذاکرات تأکید کرد. پزشکیان هشدار داد: صداوسیما باید مراقب باشد که تلاش های در حال انجام با طرح مطالب یا حضور در تریبون ها خدشه دار شود .

بعد از بازتاب اظهارات نبویان، موجی از واکنش ها از سوی طیف های مختلف سیاسی نیز شکل گرفت و از نمایندگان مجلس گرفته تا اعضای تیم رسانه ای مذاکرات، فعالان سیاسی و حتی برخی رسانه های اصولگرا به این موضوع واکنش نشان دادند.

در ادامه حواشی، گرچه مصاحبه نبویان از آرشیو تلویزیون هم حذف شد، با این حال همچنان چند ابهام اصلی در این ماجرا باقی مانده است؛ از جمله اینکه اگر اسناد مورد اشاره واقعاً محرمانه بوده چگونه در اختیار یک نماینده مجلس قرار گرفته است؛ اگر افشای آنها جرم محسوب می شود، مسئولیت حقوقی این اقدام متوجه چه کسی است؛ و چرا درحالی که مدیر مرتبط با برنامه استعفا داده هنوز برخورد مشخصی با فردی که این اطلاعات را روی آنتن مطرح کرده، صورت نگرفته است.