به نقل از

بنکر، موضوع دارایی های مسدود شده ایران بار دیگر به یکی از محورهای اصلی تحولات اقتصادی و دیپلماتیک تبدیل شده است. روزنامه وال استریت ژورنال در گزارشی اعلام کرد که یکی از بندهای تفاهم میان ایران و آمریکا به آزادسازی بخشی از منابع مالی بلوکه شده جمهوری اسلامی اختصاص دارد؛ منابعی که بخش قابل توجهی از آن حاصل درآمدهای صادرات نفت و گاز در سال های گذشته است.

بر اساس این گزارش، بخشی از دارایی های ایران از سال های پس از انقلاب 1357 مسدود شده اند، اما بخش عمده منابع بلوکه شده به درآمدهای نفتی مربوط می شود که پس از بازگشت تحریم های آمریکا در سال 2018 و خروج واشنگتن از توافق هسته ای، امکان انتقال آن ها به ایران از بین رفت.

وال استریت ژورنال تأکید کرده است که برآوردهای مختلفی درباره حجم دارایی های مسدود شده ایران وجود دارد. مقام های ایرانی ارزش این منابع را دست کم 100 میلیارد دلار عنوان می کنند، اما برخی کارشناسان بین المللی این رقم را کمتر ارزیابی کرده اند.

بر

اساس این گزارش، در مذاکرات اخیر، اولویت تهران دسترسی مرحله ای به حدود 24 میلیارد دلار از این منابع عنوان شده است؛ رقمی که می تواند در صورت تحقق، نقش مهمی در افزایش منابع ارزی کشور و تسهیل مبادلات مالی ایفا کند.

بررسی گزارش وال استریت ژورنال نشان می دهد بخش عمده دارایی های بلوکه شده ایران در چند کشور آسیایی و برخی کشورهای دیگر نگهداری می شود.

چین: این کشور همچنان بزرگ ترین خریدار نفت ایران محسوب می شود و برآوردها نشان می دهد ارزش دارایی های ایران در چین بین 20 تا 50 میلیارد دلار است.

عراق: منابع مالی ایران در عراق حدود 15 میلیارد دلار برآورد شده است. این منابع عمدتاً از محل صادرات برق و گاز ایران به عراق ایجاد شده، اما محدودیت های ناشی از تحریم های آمریکا مانع انتقال آن ها شده است.

هند: حدود 7 میلیارد دلار از درآمدهای نفتی ایران در بانک های هندی مسدود شده است. این منابع پس از بازگشت تحریم های آمریکا و توقف خرید نفت ایران، قابل انتقال نبوده اند.

کره جنوبی: این کشور نیز حدود 7 میلیارد دلار از دارایی های ایران را در اختیار داشت که بخش عمده آن در قالب توافق تبادل زندانیان به حساب هایی در قطر منتقل شد.

به نوشته وال استریت ژورنال، حدود 6 میلیارد دلار از منابع ایران در قطر نگهداری می شود. این وجوه قرار بود صرف خرید کالاهای بشردوستانه شود، اما پس از تحولات منطقه ای، انتقال آن به ایران متوقف شد و اکنون یکی از محورهای اصلی مذاکرات تهران و واشنگتن محسوب می شود.

علاوه بر این، بخشی از دارایی های ایران در ژاپن، عمان، لوکزامبورگ و ایالات متحده قرار دارد که مجموع ارزش آن ها حدود 8 میلیارد دلار برآورد شده است.

در ادامه تحولات دیپلماتیک، یک مقام ارشد آمریکایی در گفت وگو با شبکه سی ان ان اعلام کرد که ایران و آمریکا وارد مرحله اولیه اعتمادسازی شده اند و واشنگتن آمادگی دارد روند آزادسازی بخشی از دارایی های مسدود شده ایران را آغاز کند. به گفته این مقام، بررسی کاهش یا لغو بخشی از تحریم ها نیز در دستور کار مذاکرات قرار دارد.

از سوی دیگر، اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران، پیش تر اعلام کرده بود که بر اساس مفاد یادداشت تفاهم میان تهران و واشنگتن، طرف آمریکایی متعهد به رفع تحریم های اولیه، ثانویه، تحریم های شورای امنیت سازمان ملل و محدودیت های مرتبط با شورای حکام آژانس شده است.

کارشناسان اقتصادی معتقدند در صورت نهایی شدن توافق و آزادسازی بخشی از دارایی های بلوکه شده، دسترسی ایران به منابع ارزی می تواند بر مدیریت بازار ارز، تسهیل تجارت خارجی، تأمین کالاهای اساسی و بهبود نقدینگی ارزی کشور اثرگذار باشد. با این حال، تحقق این سناریو به نهایی شدن توافقات سیاسی و اجرای تعهدات طرفین وابسته است و تا زمان اجرایی شدن توافق، نمی توان درباره زمان یا حجم دقیق آزادسازی منابع با قطعیت اظهار نظر کرد.