به نقل از فرادید، بررسی های باستان شناسی در سال 2025 و اوایل امسال نشان داد که ورودی غار و بخش های جانبی آن از هزاره دوم پیش از میلاد مورد استفاده انسان بوده است. مردم عصر برنز از این غار به عنوان محل اقامت موقت استفاده می کردند؛ گاهی برای پناه گرفتن در دوران درگیری ها، شرایط نامساعد آب وهوایی یا اقامت های فصلی.

در اواخر عصر برنز و اوایل عصر آهن، غار به گورستان تبدیل شد. آزمایش های رادیوکربن روی بقایای اسکلت های کشف شده نشان داد که این تدفین ها بین سال های 1012 تا 481 پیش از میلاد انجام شده اند. پس از حدود 500 سال، دفن مردگان در این مکان متوقف شد.

نقاب سفالی که به گمان باستان شناسان، چهره دیونوسیوس خدای حامی تئاتر را نشان می دهد

با این حال، استفاده از غار پایان نیافت. در مرحله بعدی، از اواخر قرن چهارم تا میانه قرن اول پیش از میلاد، ایلیری ها از غار به عنوان نیایشگاه استفاده می کردند. در این دوره، ظرف های کوچک نذری در غار قرار داده می شد؛ بیشتر آن ها نمونه های وارداتی یونانی بودند، هرچند برخی نیز در کارگاه های محلی ساخته شده بودند. همچنین قطعاتی از ظروف بزرگ یونانی، از جمله ظروف مخصوص نگهداری شراب و جام های نوشیدن آن، در غار پیدا شد.

ایلیری ها این اشیای بسیار گران قیمت را در زندگی روزمره استفاده نمی کردند، بنابراین باستان شناسان معتقدند که این ظروف به دلایل مذهبی در آیین های غار به کار می رفته یا به عنوان هدیه برای خدایان گذاشته می شده اند.

نمونه هایی از ظروف کشف شده در غار

اگرچه هیچ یک از اشیای نذری نام خدایی را که در این مکان پرستش می شده مشخص نمی کند، اما این نقاب سفالی به وضوح احتمال ارتباط غار با دیونیسوس ، خدای حامی نمایش های تئاتری در اسطوره های یونانی، یا نسخه ایلیریایی او را مطرح می کند. قطعات ظروف شراب یونانی نیز وجود آیین های مرتبط با دیونیسوس را تقویت می کنند.

دوماگوی پرکیچ، باستان شناس و رییس موزه باستان شناسی دوبروونیک، درباره این کشف گفت: ما فقط می توانیم حدس بزنیم که آیا می توان میان دیونیسوس یا همتای ایلیریایی او با ظروف شراب و همچنین این نقاب ارتباطی پیدا کرد یا نه. نکته مهم این است که بیشتر یافته های مربوط به این نیایشگاه در بخش های ورودی و کناری غار قرار داشتند؛ بخش هایی که تا زمان حفاری تقریباً پنهان و مدفون بودند. به لطف قرار گرفتن در قسمت مخفی و دست نخورده غار، این آثار سالم مانده اند و تقریباً به طور کامل حفظ شده اند؛ گویی تصویری یخ زده از بیش از دو هزار سال پیش هستند .