تهران- ایرنا- در حالی که دونالد ترامپ توافق اخیر با ایران را یک موفقیت بزرگ معرفی می کند، گزارش نیویورک تایمز نشان می دهد کاخ سفید برای بازگشایی تنگه هرمز و جلوگیری از تشدید بحران انرژی، ناچار شده مهم ترین خواسته های خود را فعلاً به مذاکرات آینده موکول کند.

به گزارش ایرنا به نقل از روزنامه آمریکایی نیویورک تایمز، دونالد ترامپ، رییس جمهور آمریکا توافق اخیر با ایران را تاریخی و تحول آفرین توصیف می کند، در حالی که خود او اذعان دارد این توافق هنوز حتی به طور کامل مذاکره نشده است. در واقع، موضوعات اصلی هنوز وارد مرحله مذاکرات جدی نشده اند.

توافق موقتی که دولت ترامپ این آخر هفته اعلام کرد، نه یک توافق صلح است، نه توافق هسته ای و نه حتی توافق موشکی. شاید چنین توافق هایی در آینده حاصل شود؛ شاید ظرف چند ماه، یا اگر تجربه مذاکرات گذشته با ایران تکرار شود، حتی سال ها طول بکشد. اما فعلاً ترامپ توانسته به یک توافق اولیه دست پیدا کند که می تواند آتش بس را تمدید و تنگه هرمز را بازگشایی کند؛ اقدامی که بزرگ ترین بحران انرژی جهان در دوران معاصر را کاهش می دهد.

برای رییس جمهوری که تنها 11 هفته پیش گفته بود هیچ توافقی با ایران وجود نخواهد داشت مگر تسلیم کامل، توافق این هفته فاصله زیادی با آن شعارها دارد

مهم ترین دستاورد این مذاکرات فشرده میان واشنگتن و تهران که با میانجیگری یک ژنرال پاکستانی انجام شده این است که جنگی که می توانست به راحتی از کنترل خارج شود، اکنون در مسیر کاهش تنش قرار گرفته است. اگر ترامپ و ایران متن نهایی توافق را تأیید کنند، تنگه هرمز گذرگاهی که حدود یک چهارم نفت جهان از آن عبور می کند دوباره باز خواهد شد.

این مسئله در شرایطی اهمیت زیادی دارد که جمهوری خواهان نگران بودند در آستانه انتخابات میان دوره ای کنگره، قیمت بنزین در آمریکا به حدود 4.5 دلار در هر گالن برسد و رییس جمهوری درگیر جنگی باشد که طبق نظرسنجی ها اکثر آمریکایی ها با آن مخالف اند.

اما برای رییس جمهوری که تنها 11 هفته پیش گفته بود هیچ توافقی با ایران وجود نخواهد داشت مگر تسلیم کامل، توافق این هفته فاصله زیادی با آن شعارها دارد. حتی لحن ترامپ نیز تغییر محسوسی کرده است.

او در شبکه های اجتماعی نوشت: مذاکرات به صورت منظم و سازنده در حال پیشرفت است و من به نمایندگان خود گفته ام که برای رسیدن به توافق عجله نکنند، چون زمان به نفع ماست.

او در ادامه نوشت: هیچ اشتباهی نباید رخ دهد! روابط ما با ایران در حال تبدیل شدن به رابطه ای حرفه ای تر و سازنده تر است.

اما نتیجه فعلی تنها بازگرداندن شرایط به روزی است که ترامپ و نتانیاهو جنگ را آغاز کردند

با این حال، واقعیت این است که ترامپ عملاً با خواسته ایران برای به تعویق انداختن سخت ترین مسائل موافقت کرده است. اما نتیجه فعلی تنها بازگرداندن شرایط به وضعیتی نزدیک به 28 فوریه است. تا این لحظه، آنها در تحقق این اهداف ناکام مانده اند.

اگر تنگه هرمز باز شود، تیم ترامپ قصد دارد وارد مرحله دوم مذاکرات شود؛ مذاکراتی جدی درباره همان موضوعاتی که باعث آغاز جنگ شدند. از سوی دیگر، ایران تاکنون حاضر نشده حتی درباره محدودیت برد و تعداد موشک های خود مذاکره کند.

با این حال، مقام های آمریکایی معتقدند بازگشایی تنگه هرمز بدون دریافت عوارض از سوی ایران، فشار اقتصادی را کاهش می دهد، بازارها را آرام می کند و فرصت لازم برای حل وفصل پرونده هسته ای را فراهم خواهد کرد.

اما هنوز مشخص نیست آمریکا چگونه می خواهد با خواست ایران درباره حاکمیت بر تنگه هرمز برخورد کند؛ خواسته ای که طی سه ماه گذشته مطرح شده و برخلاف وضعیت قبلی است که این مسیر به عنوان آبراه بین المللی شناخته می شد.

ترامپ روز یکشنبه بار دیگر بر ابهام ها افزود و در شبکه اجتماعی خود نوشت: اگر با ایران توافق کنم، توافقی خوب و درست خواهد بود، نه مثل توافق اوباما.

او افزود: توافق ما دقیقاً برعکس توافق اوباماست، اما هنوز کسی آن را ندیده و نمی داند چیست. این توافق حتی هنوز به طور کامل مذاکره هم نشده است.

ترامپ همچنین منتقدان را بازندگان خطاب کرد؛ حتی منتقدانی که از اعضای برجسته حزب جمهوری خواه بودند. جمهوری خواهان تندرو در موضوع ایران معتقدند ترامپ تحت فشار عقب نشینی کرده و مأموریت را نیمه تمام گذاشته است.

حتی برخی دیپلمات های باسابقه آمریکایی که از ابتدا مخالف جنگ بودند نیز به این توافق بدبین اند. آرون دیوید میلر، مذاکره کننده سابق خاورمیانه، گفت: این همان اتفاقی است که وقتی یک جنگ انتخابی اشتباه به یک صلح ناقص و ناخواسته تبدیل می شود، رخ می دهد.

تا چند روز پیش، دولت ترامپ اصرار داشت بدون حل موضوع هسته ای وارد هیچ توافقی نخواهد شد. اما در نهایت عقب نشینی کرد؛ بخشی به این دلیل که بازگشایی تنگه هرمز ضروری بود و بخشی هم به این دلیل که دولت آمریکا تازه متوجه پیچیدگی مذاکره بر سر تأسیسات عظیم هسته ای ایران شده است؛ مذاکراتی که در دوره اوباما نزدیک به دو سال طول کشید و به توافقی 160 صفحه ای منجر شد.

مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، در دهلی نو گفت: شما نمی توانید در 72 ساعت و روی یک تکه کاغذ، یک توافق هسته ای بنویسید.

هنوز دو موضوع مهم دیگر نیز حل نشده اند: نخست، آزادسازی میلیاردها دلار دارایی بلوکه شده ایران و دوم، لغو تحریم هایی که فروش نفت و واردات کالا و فناوری را محدود کرده اند.

مقام آمریکایی گفت این مسائل که برای دولت ایران بسیار حیاتی اند هنوز حتی وارد مذاکرات نشده اند، هرچند احتمال دارد بعدها بخشی از معامله باشند.