مهدی دانشگر، معاون شرکت مدیریت منابع آب، در آیین تکریم و معارفه مدیرعامل شرکت آب منطقه ای زنجان، با قدردانی از تلاش های همکاران خود در صنعت آب و برق، اظهار کرد: در صنعت آب و برق، همه مردم دستگاه نظارتی ما هستند. وقتی مردم کلید برق را می زنند، انتظار ندارند ببینند آیا چراغ روشن می شود یا نه؛ بدیهی می دانند که باید روشن شود. وقتی شیر آب را باز می کنند، نمی گویند ببینیم آب می آید یا نه؛ خدمات ما باید بی وقفه و پایدار باشد.

به گزارش ایسنا، وی افزود: در روزهای جنگ نامتقارن اخیر، همکاران صنعت آب، فاضلاب و برق با وجود هشدارهای نهادهای امنیتی درباره خطر حضور در برخی مراکز مورد حمله، با ایثار و فداکاری اجازه ندادند قطعی برق و آب مردم طولانی شود و اضطراب و استرس مضاعفی بر جامعه تحمیل گردد.

معاون مجامع شرکت مدیریت منابع آب ایران در بخش دیگری از سخنان خود به با اشاره به وضعیت بارش ها در کشور گفت: برای سال ها، متوسط بارندگی کشور را حدود 250 تا 260 میلی متر اعلام می کردیم؛ اما وارد ششمین سال خشکسالی شده ایم.

اگرچه در سال جاری حدود 229 میلی متر بارندگی ثبت شده و این عدد نسبت به سال گذشته حدود 63 درصد افزایش نشان می دهد، اما نباید فریب این اعداد را خورد، چرا که 12 استان کشور، که حدود 40 میلیون نفر جمعیت را در خود جای داده اند، همچنان در محدوده زیر نرمال قرار دارند. به حوضه هایی مانند دریاچه نمک و استان هایی نظیر تهران کاهش بارندگی تا حدود 30 درصد نسبت به سال قبل را تجربه کرده اند و استان زنجان نیز از جمله استان هایی است که نباید وضعیت کنونی را عادی و مطمئن تلقی کند.

او با تشریح دشواری های مدیریت منابع آب در سطح ملی، یکی از مشکلات اصلی را بارش های نامتوازن دانست و تشریح کرد: در برخی نقاط کشور ممکن است متوسط بارندگی به هزار و 800 میلی متر برسد، اما با طی چند 10 کیلومتر یا چند ساعت مسیر، این عدد به 800 میلی متر، سپس به 200 میلی متر، و در نقاطی حتی به 70 تا 100 میلی متر کاهش پیدا می کند.

این ناهمگونی شدید، مدیریت منابع آب را بسیار پیچیده می کند. ، انتقال آب در دنیا اصولاً مقرون به صرفه نیست، به خصوص از پایین دست به بالادست، و اساساً سکونتگاه ها و توسعه ها در نقاط مختلف جهان مبتنی بر همان منابع آب محلی شکل گرفته اند.

دانشگر مشکل دوم را زمان بارش عنوان کرد و افزود: ممکن است در استانی مانند بوشهر، سازمان هواشناسی سالی را ترسالی اعلام کند، اما زمانی که از کشاورزان همان منطقه سؤال می کنید، خود را در شرایط خشکسالی می دانند، چراکه بارش ها در زمان مورد نیاز بخش کشاورزی رخ نداده است. به همین دلیل، مدیریت منابع آب نیازمند هماهنگی بسیار نزدیک بین بخش های مختلف، از هواشناسی تا آبفای شهری و روستایی، کشاورزی، صنعت و محیط زیست است.

وی تأکید کرد: مدیریت منابع آب یک مدیریت فراوزارتخانه ای و فراقوه ای است، یعنی همه دستگاه ها، از دولت تا مجلس و سایر قوا، باید پای کار باشند، تجربه های عمرانی ارزشمند در سطح استان، فرصت مناسبی برای هم افزایی در مدیریت منابع آب فراهم کرده است.

دانشگر با اشاره به آمار بارندگی در استان زنجان گفت: میزان بارش تجمعی استان در سال آبی جاری حدود 315/5 میلی متر بوده که نسبت به سال آبی گذشته 10 درصد افزایش نشان می دهد، اما ذخیره سدهای استان نسبت به متوسط ده ساله کاهش قابل توجهی داشته است.

او ابراز کرد: بر اساس آخرین داده ها، درصد پرشدگی مخازن سدهای مهم استان نسبت به میانگین ده ساله به ترتیب برای برخی سدها 41.57 و 35 درصد کاهش را نشان می دهد. این اعداد را باید جدی گرفت و حتماً با کمک تیم کارشناسی، سناریوهای بدبینانه برای مدیریت مخازن و تأمین نیازها تدوین شود.

معاون مجامع شرکت مدیریت منابع آب ایران سپس به موضوع دیسپاچینگ آبی و مدیریت هوشمند منابع و مصارف اشاره کرد و بیان کرد: در سال های اخیر، یکی از مباحث جدی در مدیریت آب، مدیریت هم زمان منابع و مصارف و حتی مدیریت توأمان آب و برق است.

وی افزود: در چاه هایی که هنوز کنتور هوشمند نصب نشده، از داده های کنتورهای برق (سامانه فهام) به عنوان ابزار کنترل دو سویه استفاده می شود تا بر اساس مصرف انرژی، برداشت آب نیز پایش شود؛ هرچند این روش نیز با ملاحظات و محدودیت های خاص خود همراه است.

او با تاکید بر لزوم اجرایی برنامه هفتم توسعه و نگاه متفاوت به هوش مصنوعی، اضافه کرد: نصب کنتورهای هوشمند یکی از محورهای اصلی طرح احیا و تعادل بخشی است و استان زنجان باید با جدیت بیشتری این برنامه را دنبال کند.

دانشگر با اشاره به طرح های پایلوت بورس آب و سایر ابزارهای نوین مدیریت، آمادگی ستاد مدیریت منابع آب کشور را برای همکاری با استان زنجان اعلام کرد و ادامه داد: اگر استان زنجان در زمینه هایی مانند بورس آب، رصدخانه آب، دیسپاچینگ آبی و مدیریت هوشمند آمادگی داشته باشد، ما نیز در ستاد آماده ایم کارگروه های مشترک تشکیل داده و از ظرفیت این استان برای اجرای طرح های نوآورانه استفاده کنیم.

وی در ادامه با اشاره به وجود 19 طرح و 28 پروژه در استان زنجان، گفت: کارهای خوب و چشمگیری در سال های اخیر انجام شده و لازم است مدیرعامل جدید با تداوم مسیر طی شده و با اتکا به تجربه همکاران، این پروژه ها را به سرانجام برساند.

او با اذعان به محدودیت های مالی کشور و چالش های تأمین اعتبار، تأکید کرد: ستاد مدیریت منابع آب ایران در حد توان از پروژه های حیاتی استان ها، از جمله زنجان، حمایت خواهد کرد.

معاون مجامع شرکت مدیریت منابع آب ایران با اشاره به پیشینه ایثار و مجاهدت مردم این استان در دفاع مقدس و دیگر عرصه ها، خاطرنشان کرد: این استان، قدمگاه شهدای ارزشمند است و دریای عشق و شور حسینی مردم زنجان زبان زد است. ما به این فرهنگ غبطه می خوریم و این افتخاری است که در چنین فضایی در خدمت همکاران خود باشیم.

در ادامه معاون هماهنگی امور عمرانی استاندار زنجان گفت: با توجه به ضرورت تأمین آب پایدار استان در افق 1407، زنجان آمادگی دارد 50 درصد منابع مالی پروژه های خطوط انتقال و سدسازی را از محل سرمایه گذاری و مولدسازی دارایی ها تأمین کند.

مسعود بیات منش ضمن تاکید بر لزوم حرکت از طرح های توسعه ای به سمت طرح های حفاظتی و هوشمندسازی مدیریت منابع آب، اظهار کرد: مسئولیت پذیری در نظام جمهوری اسلامی، بار امانتی سنگین است که علاوه بر پاسخگویی قانونی، نیازمند پاسخگویی در پیشگاه الهی بر مبنای خدمت بی منت به مردم است.

وی اضافه کرد: با تشکیل تیمی جوان و متخصص در این دوره، اعتماد به توان مهندسی استان احیا شد. پروژه هایی نظیر سد مراش و بلوبین با رویکرد مهندسی ارزش و اقتصادی دنبال شدند که ارزش افزوده بالایی برای استان به همراه داشته است. با توجه به پیشرفت های اخیر، این طرح ها باید با همان جدیت تا رسیدن به بهره برداری کامل دنبال شوند.

معاون هماهنگی امور عمرانی استاندار زنجان با تأکید بر تغییر اولویت ها در حکمرانی آب، افزود: با توجه به شرایط اقلیمی زنجان، امروز بیش از طرح های توسعه ای، نیازمند طرح های حفاظتی هستیم. حفاظت از آبخوان ها و دشت ها که مخازن خدادادی و بدون هزینه هستند، باید با اجرای طرح های آبخیزداری در اولویت قرار گیرد، چراکه افت سطح تراز آب های زیرزمینی، خطر فرونشست زمین و تغییرات اقلیمی را تشدید می کند.

وی با اشاره به توپوگرافی کوهستانی استان و مدیریت رودخانه قزل اوزن، بیان کرد: پروژه سد مشمپا با به روزرسانی مطالعات و رفع دغدغه های زیست محیطی، اکنون دارای مجوز ماده 23 است و از اولویت های راهبردی استان محسوب می شود و همچنین همچنین بر تسریع در آبگیری سد شهریار برای بهره مندی شهرستان طارم و جلوگیری از هدررفت منابع آبی به سمت دریای خزر تأکید کرد.

معاون هماهنگی امور عمرانی استاندار زنجان با اشاره به چالش تأمین آب شرب در افق 1407، گفت: طبق مصوبات کارگروه ملی سازگاری با کم آبی، 60 درصد آب شرب مورد نیاز استان باید از طریق منابع سطحی تأمین شود. بنابراین اجرای خطوط انتقال سدهای مراش و مشمپا و… حیاتی است.

وی تصریح کرد: استان زنجان به عنوان یکی از پیشگامان، آمادگی دارد 50 درصد از منابع مالی این پروژه ها را از محل سرمایه گذاری بخش خصوصی و مولدسازی دارایی ها تأمین کند و آمادگی داریم این بسته پیشنهادی را به وزیر نیرو ارائه دهیم.

بیات منش بر لزوم ارتقای سیستم های اندازه گیری مصرف آب تأکید کرد و افزود: همان طور که در بخش برق سیستم های دقیق دیسپاچینگ وجود دارد، لذا اندازه گیری مصرف آب دقیق نبود از این و تلاش داریم میزان مصرف در بخش های شرب، صنعت و کشاورزی را به صورت لحظه ای و با دقت بالا رصد و کنترل کنیم. زنجان می تواند به عنوان الگویی موفق در سطح ملی در این زمینه معرفی شود.

معاون هماهنگی امور عمرانی استاندار زنجان با اشاره به برنامه کاهش مصرف آب کشاورزی تا یک میلیارد مترمکعب در افق 1407، خاطرنشان کرد: رعایت الگوی کشت و مدیریت دقیق بر اساس داده های واقعی، کلید موفقیت در این برنامه است.

همچنین در این مراسم مدیرعامل سابق شرکت آب منطقه ای زنجان گفت: طی سال اخیر با انسداد 1760حلقه چاه غیرمجاز و شتاب گرفتن پیشرفت سدها و خطوط انتقال، گام های مؤثری برای تأمین آب پایدار استان زنجان برداشته شده است.

اکبر باقری اظهار کرد: در بخش سدسازی، پیشرفت فیزیکی سد بلوبین از 62 درصد به 75 درصد رسید. در سد مراش نیز شاهد جهش قابل توجهی بودیم، به گونه ای که پیشرفت فیزیکی آن از 54 درصد به 91 درصد افزایش یافت؛ به طوری که عملیات خاکی و تونل این سد به اتمام رسیده و کارهای مکانیکال نیز انجام شده و تنها عملیات مرتبط با سرریز باقی مانده است.

وی با اشاره به وضعیت خطوط انتقال آب استان، تصریح کرد: در حوزه خطوط انتقال، پیشرفت فیزیکی از حدود 13 درصد به 21 و سپس به 30 درصد رسید و در این بخش نیز گام های مهمی برداشته شد.

او با تأکید بر اهمیت صیانت از منابع آب زیرزمینی به عنوان سرمایه نسل های آینده، بیان کرد: اعتقاد ما این است که منابع آبی امانتی در دست ماست و باید برای نسل های بعدی حفظ شود. در سال های 1401 تا 1404، به ترتیب 471.570 و سپس در مجموع طی این دوره، 1760 حلقه چاه غیرمجاز در استان مسدود شد که برآیند این اقدامات، صرفه جویی حدود 42.9 میلیون مترمکعبی در مصرف آب زیرزمینی استان بود.

رییس سابق شرکت آب منطقه ای زنجان با اشاره به برخی اقدامات داخلی شرکت، افزود: در حوزه درآمدی، همکاران تلاش های ویژه ای انجام دادند و شرکت توانست در این زمینه به نتایج قابل قبولی دست یابد. همچنین در زمینه به روزرسانی ناوگان و تجهیزات شرکت، کارهای خوبی صورت گرفت که در این مجال از ذکر جزییات آن صرف نظر می کنم.

باقری با بیان اینکه در دوره مسئولیت خود تلاش شده رویکردهای کلیشه ای گذشته اصلاح شود، خاطرنشان کرد: در این مدت سعی کردیم کلیشه هایی را که سال ها در مدیریت بخش آب حاکم بود، بشکنیم و وارد فضای جدیدی از تصمیم گیری مبتنی بر نگاه های کارشناسی و دقیق شویم. طبیعی است که هرگونه تغییر با سختی ها و مقاومت هایی همراه است و نگاه های محتاطانه ای بر فرآیند تصمیم سازی حاکم می شود تا بتوانیم تصمیمات درست تری اتخاذ کنیم.