سخنان مثبت عصر شنبه دونالد ترامپ درباره احتمال بالای توافق میان تهران و واشینگتن، ناگهان فضای سیاسی و رسانه ای منطقه را وارد مرحله ای تازه کرد؛ فضایی که بلافاصله اثر خود را بر بازارهای داخلی ایران نیز گذاشت و از بورس تا ارز و سکه، یکشنبه را با روندی مثبت آغاز کردند.

به گزارش شرق، حجم اخبار، تماس های فشرده دیپلماتیک، روایت های متعدد رسانه های منطقه ای و بین المللی و همچنین لحن متفاوت مقام های آمریکایی و منطقه ای، نشان می دهد دست کم یک تفاهم اولیه اکنون بیش از هر زمان دیگری در دسترس قرار گرفته است.

در این میان، اهمیت پیام فرمانده کل سپاه نیز قابل توجه بود که ضمن تأکید بر آمادگی کامل نظامی و حفظ بازدارندگی، به صراحت از فضای مذاکره برای پایان جنگ سخن گفته و عنوان شد: بی تردید ملت بزرگ و فهیم ایران در فضای مذاکره برای پایان جنگ، با رصد رفتارهای دشمن حیله گر، نقشه های او را خنثی و نقش بر آب می کند .

همین اشاره می تواند نشانه ای از شکل گیری نوعی انعطاف و اجماع داخلی برای پیشبرد مسیر دیپلماسی تلقی شود و به همان اندازه نیز امیدواری ها نسبت به عبور از شرایط بحرانی فعلی را تقویت خواهد کرد.

هرچند تا لحظه تنظیم این گزارش هنوز هیچ موضع رسمی و نهایی از سوی کاخ سفید درباره قطعی شدن تفاهم منتشر نشده، ولی حتی به فرض تأیید نهایی تفاهم اولیه از جانب ترامپ، باید قدری محتاطانه به تحولات پیش رو نگریست. آنچه اکنون بیش از هر چیز اهمیت دارد، تفکیک میان امیدواری و خوش بینی است.

تجربه هفته های گذشته نشان داده تحولات پرونده ایران و آمریکا به شدت شکننده، متغیر و غیرقابل پیش بینی است. همان گونه که در میانه تهدیدها، آماده باش ها و احتمال بازگشت جنگ، ناگهان اخبار مربوط به تفاهم اولیه منتشر شد، این احتمال نیز وجود دارد که در میانه فضای مثبت فعلی، همه چیز بار دیگر تغییر کند.

به ویژه آنکه روایت رسانه های داخلی، منطقه ای و بین المللی درباره مفاد و جزییات تفاهم، سطح توافق، میزان امتیازات طرف ها به همدیگر و حتی ماهیت مذاکرات، همچنان متناقض و گاه متضاد است و همین وضعیت موجب شده همچنان ابهام به مهم ترین ویژگی فضای کنونی تبدیل شود. به همین دلیل نباید جلوتر از خبر حرکت کرد و باید دید در نهایت معادلات به چه سمت و سویی حرکت خواهد کرد.

تحولات شامگاه شنبه عملا با مواضع دونالد ترامپ وارد فاز تازه ای شد. رییس جمهور آمریکا ابتدا در گفت وگو با آکسیوس اعلام کرد قرار است با تیم مذاکره کننده خود شامل استیو ویتکاف، جرد کوشنر و احتمالا جی دی ونس درباره آخرین پاسخ ایران رایزنی کند. ترامپ در همان مصاحبه تأکید کرد شانس رسیدن به توافق یا بازگشت به جنگ را 50-50 محکم ارزیابی می کند؛ جمله ای که نشان می داد کاخ سفید هنوز میان دو مسیر دیپلماسی و اقدام نظامی در حال تصمیم گیری است.

ترامپ سپس در گفت وگو با شبکه سی بی اس نیوز نیز اعلام کرد مذاکره کنندگان ایران و آمریکا بسیار به نهایی کردن یک توافق نزدیک شده اند و اوضاع هر روز بهتر و بهتر می شود . او البته از بیان جزییات خودداری کرد، اما مدعی شد توافق نهایی مانع دستیابی ایران به سلاح هسته ای خواهد شد.

اوج این تحولات در پیام رسمی ترامپ رقم خورد؛ پیامی که بسیاری آن را مهم ترین سیگنال مثبت واشینگتن از زمان آغاز بحران اخیر توصیف کردند. ترامپ اعلام کرد در کاخ سفید گفت وگوهای مفصلی با رهبران عربستان، امارات، قطر، پاکستان، ترکیه، مصر، اردن و بحرین انجام داده و محور این رایزنی ها یادداشت تفاهم مربوط به صلح با ایران بوده است.

او نوشت: توافقات تا حد زیادی مذاکره شده است، مشروط به نهایی سازی، میان آمریکا، ایران و دیگر کشورها . ترامپ همچنین از گفت وگوی جداگانه خود با بنیامین نتانیاهو خبر داد و افزود جنبه ها و جزییات نهایی توافق همچنان در حال بررسی است و به زودی اعلام خواهد شد.

او در بخش مهم دیگری از پیام خود تصریح کرد: تنگه هرمز گشوده خواهد شد . لازم به ذکر است تا زمان نگارش متن، هنوز ترامپ نظر نهایی خود را اعلام نکرده است، البته عصر یکشنبه و در آخرین توییت خود اطلاع داد که مذاکرات به شکلی منظم و سازنده در حال پیشرفت است و من به نمایندگانم اطلاع داده ام که برای رسیدن به توافق عجله نکنند، زیرا زمان به سود ماست. محاصره تا زمانی که توافقی حاصل، تأیید و امضا شود، با تمام قدرت برقرار خواهد ماند.

هر دو طرف باید وقت بگذارند و کار را درست انجام دهند. هیچ اشتباهی نباید رخ دهد . به ادعای رییس جمهور آمریکا، رابطه ما با ایران در حال تبدیل شدن به رابطه ای بسیار حرفه ای تر و ثمربخش تر است. با این حال، آن ها باید درک کنند که نمی توانند سلاح یا بمب هسته ای تولید یا تهیه کنند. مایلم تا این مرحله از همه کشورهای خاورمیانه بابت حمایت و همکاری شان تشکر کنم؛ حمایتی که با پیوستن آن ها به کشورهای عضو توافق های تاریخی ابراهیم، بیش از پیش تقویت می شود و گسترش خواهد یافت و چه کسی می داند، شاید جمهوری اسلامی ایران هم بخواهد به آن بپیوندد .

بدیهی بود که مواضع مثبت ترامپ درباره احتمال تفاهم اولیه با ایران برای پایان جنگ با موج گسترده ای از گزارش های رسانه ای همراه شود و در همین راستا آکسیوس به نقل از منابع منطقه ای نوشت همه رهبران عرب و مسلمان حاضر در تماس تلفنی با ترامپ از او خواسته اند به نفع کل منطقه، جنگ را متوقف کند .

همین رسانه همچنین گزارش داد مذاکرات به خوبی پیش می رود و میانجی ها امیدوارند چارچوب توافق در قالب یک متن یک صفحه ای نهایی شود تا مذاکرات مفصل تر چند روز بعد آغاز شود. فاکس نیوز نیز به نقل از یک دیپلمات منطقه ای، تماس ترامپ با رهبران عرب را بسیار مثبت توصیف کرد و از پیشرفت خوب در روند مذاکرات خبر داد. هم زمان رویترز به نقل از دو منبع پاکستانی گزارش داد پاسخ نهایی آمریکا به پیشنهاد توافق احتمالا روز یکشنبه اعلام خواهد شد.

در داخل آمریکا نیز نشانه هایی از تقویت مسیر دیپلماسی دیده شد. مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا اعلام کرد پیشرفت بزرگی درباره ایران حاصل شده و احتمال دارد جهان در ساعات آینده اخبار خوبی بشنود.

العربی الجدید هم به نقل از روبیو نوشت ایران ممکن است توافق صلح را در اوایل یکشنبه بپذیرد. در سوی مقابل اما فشارهای اسراییل برای جلوگیری از توافق ادامه داشت. آکسیوس گزارش داد نتانیاهو از توافق احتمالی به شدت نگران شده و از ترامپ خواسته حملات علیه ایران از سر گرفته شود. کانال 12 اسراییل نیز مدعی شد استیو ویتکاف فشار زیادی بر ترامپ وارد کرده تا جنگ از سر گرفته نشود. هم زمان کانال 14 عبری گزارش داد نتانیاهو به وزرای کابینه دستور داده درباره توافق قریب الوقوع تهران و واشینگتن صحبت نکنند.

مواضع چهره های تندروی آمریکایی و اسراییلی نیز نشان دهنده نگرانی آن ها از مسیر مذاکرات بود. لیندسی گراهام، سناتور جمهوری خواه، هشدار داد اگر توافقی شکل بگیرد و بر اساس آن ایران همچنان توان کنترل تنگه هرمز و تهدید زیرساخت های نفتی خلیج فارس را داشته باشد، ایران به قدرت مسلط منطقه تبدیل خواهد شد و این مسئله برای اسراییل کابوس خواهد بود. هم زمان طیفی از تحلیلگران اسراییلی نیز توافق با ایران را فاجعه توصیف کردند و مدعی شدند چنین توافقی به ایران و حزب الله مصونیت خواهد داد.

در کنار مواضع ترامپ، حجم انبوه گزارش های رسانه ای درباره جزییات تفاهم احتمالی میان تهران و واشینگتن، تصویر پیچیده ای از مذاکرات ترسیم کرد. تقریبا همه رسانه ها بر یک نکته مشترک تأکید داشتند که آنچه اکنون در حال نهایی شدن است، توافق نهایی نیست، بلکه یک یادداشت تفاهم یا چارچوب اولیه برای توقف جنگ و آغاز مذاکرات گسترده تر است. المیادین جزء نخستین رسانه هایی بود که جزییات نسبتا گسترده ای از این تفاهم منتشر کرد.

به نوشته این رسانه، توافق فعلی هیچ بندی درباره پرونده هسته ای ندارد و صرفا بر پایان جنگ، کاهش تنش، تسهیل ناوبری در تنگه هرمز، خروج ناوگان آمریکایی از اطراف ایران، پایان محاصره دریایی و آزادسازی بخشی از دارایی های بلوکه شده ایران متمرکز است. المیادین همچنین نوشت پس از امضای این چارچوب، یک مهلت 30روزه برای آغاز مذاکرات هسته ای در نظر گرفته خواهد شد.

الجزیره و خبرنگارانش در تهران نیز تصویری مشابه ارائه کردند. علی هاشم، خبرنگار الجزیره، نوشت پیش نویس توافق شامل پایان جنگ در همه جبهه ها از جمله لبنان، آزادسازی میلیاردها دلار از دارایی های ایران، لغو محاصره دریایی آمریکا، گشایش تنگه هرمز و خروج نیروهای آمریکایی از مجاورت ایران است.

او همچنین گزارش داد طبق روایت ایران، مدیریت تنگه هرمز قرار است در قالب همکاری ایرانی - عمانی پیگیری شود. نورالدین الدغیر، دیگر خبرنگار الجزیره نیز تأکید کرد ایران هرآنچه می توانسته در یادداشت تفاهم ارائه داده و در این مرحله جایی برای امتیازات بیشتر وجود ندارد .

او البته هشدار داد همچنان احتمال اقدام ناگهانی آمریکا برخلاف فضای مثبت فعلی وجود دارد. نیویورک تایمز نیز به نقل از سه منبع ایرانی نوشت مسائل دشوار هسته ای عمدا به مذاکرات بعدی موکول شده و قرار است طی 30 تا 60 روز درباره آن ها گفت وگو شود.

این روزنامه همچنین مدعی شد توافق فعلی می تواند به آزادسازی 25 میلیارد دلار از دارایی های بلوکه شده ایران منجر شود. رویترز نیز به نقل از منابع ایرانی تأکید کرد هیچ توافقی درباره ذخایر اورانیوم غنی شده صورت نگرفته و موضوع هسته ای اساسا بخشی از تفاهم فعلی نیست. در همین حال، رسانه های عربی نیز جزییات تازه ای منتشر کردند.

الحدث گزارش داد توافق احتمالی ممکن است اعلامیه اسلام آباد نام بگیرد و پاکستان بدون حضور مستقیم ایران و آمریکا، بیانیه تفاهم را صادر کند. شایان ذکر است مدیر دفتر المیادین در اسلام آباد هم عصر یکشنبه نوشت: خبرهایی درباره صادرشدن اعلامیه ای در روز دوشنبه از سوی وزیر خارجه و فرمانده ارتش پاکستان منتشر شده است .

او افزود: ممکن است پاکستان دوشنبه چهاربندی را که ایران و آمریکا بر سر آن ها توافق کرده اند، اعلام کند . العربیه هم از احتمال برگزاری دور بعدی مذاکرات در پنجم ژوئن خبر داد و نوشت رؤسای هیئت های مذاکره کننده در آن مرحله وارد گفت وگوها خواهند شد.

سی ان ان به نقل از منابع آگاه اعلام کرد بن بست رفع شده و فضای مذاکرات با خوش بینی محتاطانه همراه است. واشینگتن تایمز حتی پا را فراتر گذاشت و مدعی شد توافق صلح ممکن است تا عصر یکشنبه رسما اعلام شود و پیش نویس آن مورد تأیید ونس، ویتکاف و جرد کوشنر قرار گرفته است.

در منطقه نیز تحرکات دیپلماتیک به شکل محسوسی افزایش یافت. قطر اعلام کرد وزیر خارجه این کشور با همتایان اماراتی و بریتانیایی خود درباره حمایت از میانجیگری پاکستان گفت وگو کرده است. اردوغان نیز در تماس با ترامپ و رهبران منطقه اعلام کرد ترکیه آماده حمایت از اجرای توافق احتمالی است.

وزیر دفاع پاکستان هم پس از سفر عاصم منیر به تهران گفت مسائل در شرف حل شدن است و همه طرف ها به سمت یک فرجام شایسته حرکت می کنند. در همین فضا، هاآرتص به نقل از منابع اسراییلی نوشت رهبران سیاسی اسراییل اکنون به این جمع بندی رسیده اند که ترامپ توافق را به بازگشت جنگ ترجیح می دهد؛ جمع بندی ای که شاید بیش از هر چیز نشان دهنده تغییر محسوس فضای سیاسی در ساعات اخیر باشد.

در کنار موج گسترده گزارش های رسانه های غربی و منطقه ای درباره نزدیک بودن توافق، رسانه های نزدیک به جریان رسمی در کشور تلاش کردند ضمن تأیید پیشرفت مذاکرات، بر وجود اختلاف های جدی و پایبندی تهران به خطوط قرمز تأکید کنند؛ روایتی که در گزارش های تسنیم، فارس و برخی مواضع رسمی به وضوح دیده می شد.

خبرگزاری تسنیم در چندین گزارش جداگانه خبری، اعلام کرد برخلاف برخی ادعاهای رسانه های غربی، در متن تفاهم احتمالی هیچ عبارتی درباره تمدید آتش بس وجود ندارد و آنچه مطرح شده، پایان جنگ در همه جبهه ها ازجمله لبنان است. این رسانه همچنین خبر داد که در متن تفاهم، بازگشت تنگه هرمز به شرایط پیش از جنگ مطرح نشده، بلکه صرفا بازگشت تعداد کشتی های عبوری به سطح قبل از جنگ طی یک بازه 30روزه مدنظر است؛ آن هم با مدیریت و نظارت ایران.

تسنیم همچنین تأکید کرد هرگونه تغییر در وضعیت عبور و مرور در تنگه هرمز، منوط به اجرای تعهدات آمریکا به ویژه رفع محاصره دریایی خواهد بود و در صورت عدم اجرای تعهدات واشینگتن، تغییری در وضعیت تنگه رخ نخواهد داد. در یکی دیگر از گزارش های تسنیم، به نقل از یک منبع مطلع آمده بود که ایران به صراحت اعلام کرده بدون آزادسازی بخشی مشخص از دارایی های بلوکه شده و ارائه سازوکاری تضمین شده برای ادامه آزادسازی اموال، اساسا تفاهمی در کار نخواهد بود.

این گزارش همچنین از کارشکنی آمریکا در این زمینه سخن گفت و تصریح کرد که اختلاف بر سر همین موضوع یکی از دلایل نهایی نشدن تفاهم تا این لحظه است.

تسنیم همچنین گزارش العربیه درباره پیشنهاد تعلیق 10ساله غنی سازی اورانیوم را از اساس کذب خواند و خبر داد که تمرکز فعلی گفت وگوها صرفا بر پایان جنگ است و هیچ مذاکره ای درباره جزییات هسته ای انجام نمی شود. خبرگزاری فارس نیز در گزارشی به نقل از یک منبع نزدیک به تیم مذاکره کننده ایرانی اعلام کرد با وجود عقب نشینی آمریکا از برخی مواضع اولیه، هنوز سه اختلاف اساسی پابرجاست.

به گفته این منبع، نخستین اختلاف مربوط به آن است که ایران فعلا حاضر به ورود به مذاکرات هسته ای نیست و تنها در صورت اجرای اقدامات اعتمادساز از سوی آمریکا، در مرحله بعدی درباره موضوع هسته ای گفت وگو خواهد کرد. اختلاف دوم از نگاه این منبع، موضوع آزادسازی دارایی های بلوکه شده ایران بود؛ مسئله ای که تهران آن را پیش شرط ورود به هر مذاکره جدی می داند. سومین اختلاف نیز به نحوه مدیریت تنگه هرمز بازمی گشت.

فارس به نقل از این منبع نوشت ایران صرفا بازگشت تعداد کشتی ها به شرایط پیش از جنگ را می پذیرد، اما مدیریت عبور و مرور همچنان تحت کنترل ایران باقی خواهد ماند. فارس در گزارش دیگری درباره متن احتمالی توافق مدعی شد آمریکا و متحدانش متعهد خواهند شد که به ایران یا متحدانش حمله نکنند و در مقابل ایران نیز حمله پیش دستانه علیه آمریکا و متحدانش انجام نخواهد داد.

این گزارش همچنین از لغو موقت تحریم های نفت، گاز و پتروشیمی در دوره مذاکرات خبر داد. در کنار این روایت ها، پیام فرمانده کل سپاه پاسداران به مناسبت سوم خرداد و آزادسازی خرمشهر نیز اهمیت خاص خود را دارد. سردار وحیدی در بخشی از پیام خود با اشاره به فضای مذاکره برای پایان جنگ تأکید کرد ملت ایران باید با حفظ وحدت و بصیرت، رفتار دشمن حیله گر و عهدشکن را رصد کند.

این پیام اگرچه لحنی کاملا بازدارنده داشت، اما اشاره مستقیم آن به مذاکرات، مبین شکل گیری سطحی از اجماع نسبی داخلی برای پیگیری مسیر دیپلماتیک است؛ چراکه هم زمان مسعود پزشکیان، رییس جمهور کشورمان نیز عنوان کرد: آماده هستیم به جهان اطمینان دهیم که به دنبال سلاح هسته ای نیستیم . که البته دونالد ترامپ همتای آمریکایی او همین گفته پزشکیان را درشبکه تروث سوشال خود بازنشر کرد.

در همین فضا، اسماعیل بقایی که هم زمان سخنگوی وزارت خارجه ایران و سخنگوی مذاکرات است، اعلام کرد تهران در مرحله نهایی سازی یک یادداشت تفاهم قرار دارد، اما همچنان به دلیل تجربه ضدونقیض گویی آمریکا نمی توان با اطمینان از نهایی شدن توافق سخن گفت.

بقایی خبر داد که فعلا تمرکز صرفا بر پایان جنگ، رفع محاصره دریایی و آزادسازی دارایی های بلوکه شده است. مجموع این مواضع و گزارش ها حکایت از آن دارد که برخلاف فضای مثبت ایجادشده در رسانه های بین المللی، در داخل ایران همچنان تلاش می شود از هرگونه خوش بینی زودهنگام جلوگیری شود و روایت رسمی بر این محور استوار بماند که تهران تنها در صورت دریافت تضمین های عملی و ملموس، حاضر به عبور از مرحله تفاهم اولیه خواهد بود.

فریدون مجلسی: نباید فرصت تفاهم اولیه را از دست داد

فریدون مجلسی در تحلیل بین خطوط اخبار و گزارش های ارسالی درباره احتمال حصول تفاهم اولیه بین ایران و آمریکا، ابتدا معتقد است تهران باید از این فرصت برای ورود به یک مسیر تازه در روابط با آمریکا استفاده کند؛ مسیری که اگرچه با ابهام ها و تردیدهای فراوان همراه است، اما می تواند زمینه ساز پایان یکی از طولانی ترین بحران های سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران باشد .

دیپلمات پیشین کشورمان با اشاره به فضای مثبت شکل گرفته پس از مواضع اخیر دونالد ترامپ و مجموعه تحرکات دیپلماتیک منطقه ای، باور دارد: براساس فهم دیپلماتیک و تجربه ای که از تحولات بین المللی دارم، معتقدم ایران باید از این فرصت استفاده کند. اکنون شرایطی به وجود آمده که می توان در گام اول با گرفتن برخی امتیازات و دادن امتیازاتی، این تفاهم اولیه را به نتیجه رساند و سپس در مرحله بعد وارد مذاکرات نهایی شد .

مفسر حوزه سیاست خارجی با تأکید بر اینکه هیچ بحرانی به اندازه تنش 47ساله میان ایران و آمریکا برای منطقه و حتی خود ایران هزینه ساز نبوده است، افزود: اگر این مسیر به شکل عقلانی مدیریت شود، شاید برای نخستین بار امکان یک تغییر ریل واقعی در روابط دو کشور فراهم شود. به هر حال، هم تهران و هم واشینگتن در این سال ها هزینه های سنگینی پرداخت کرده اند و اکنون به نظر می رسد مجموعه ای از تحولات منطقه ای و بین المللی بعد از دو جنگ 12روزه و 40روزه، طرفین را به سمت نوعی واقع گرایی سوق داده است .

مجلسی البته هم زمان نسبت به خوش بینی بیش از حد هشدار می دهد و معتقد است هنوز نمی توان با قطعیت درباره سرنوشت تفاهم اولیه سخن گفت و دراین باره متذکر شد: واقعیت این است ما هنوز نمی دانیم در پس پرده و در ذهن تصمیم گیران اصلی در تهران و واشینگتن چه می گذرد. مشخص نیست این تفاهم اولیه دقیقا با چه اهداف و ملاحظاتی طراحی شده و آیا اساسا اراده لازم برای رساندن آن به نتیجه نهایی وجود دارد یا خیر؟ .

او ادامه داد: حتی اگر این تفاهم هم نهایی شود، باز تضمینی وجود ندارد که مذاکرات بعدی درباره پرونده های اصلی ازجمله مسائل هسته ای، تحریم ها و امنیت منطقه ای با موفقیت پیش برود. لذا این احتمال همچنان وجود دارد که دوباره تنش ها بازگردد یا حتی شاهد آغاز مجدد درگیری باشیم . بااین حال، دیپلمات اسبق کشورمان تأکید دارد که فضای فعلی را نباید از دست داد ؛

زیرا به گفته او، منطقه و جهان امروز بیش از هر زمان دیگری از بی ثباتی خسته شده اند و همین مسئله فرصت مهمی ایجاد کرده است. شاید این بهترین موقعیت در سال های اخیر باشد که ایران و آمریکا بتوانند دست کم از مسیر تقابل دائمی فاصله بگیرند. البته شرط موفقیت این روند، واقع بینی، انعطاف متقابل و پرهیز از تصمیمات احساسی و شتاب زده است .

امیرعلی ابوالفتح هم به عنوان دیگر کارشناس، هم سو با قرائت مجلسی، قدری بااحتیاط درباره معادلات پیش رو سخن می گوید و معتقد است: اگرچه فضای کنونی نسبت به روزهای گذشته مثبت تر شده، اما همچنان نمی توان با قطعیت از نهایی شدن توافق سخن گفت .

این تحلیلگر ارشد مسائل آمریکا در ادامه تأکید می کند: رفتار سیال و غیرقابل پیش بینی دولت ترامپ باعث شده همچنان ابهام های جدی درباره سرنوشت مذاکرات و تفاهم اولیه با ایران باقی بماند .

این کارشناس با اشاره به اخبار منتشرشده درباره نزدیک شدن ایران و آمریکا به یک تفاهم اولیه، می گوید: امیدوارم چنین اتفاقی رخ دهد، اما مطمئن نیستم؛ چراکه موضوع بسیار پیچیده بوده و مواضع آمریکایی ها، به ویژه شخص ترامپ، بسیار متغیر و نامتوازن است؛ به همین دلیل نمی توان با خوش بینی قطعی درباره نتیجه مذاکرات صحبت کرد. هرچند فضای فعلی نسبت به قبل امیدوارکننده تر است .

ابوالفتح در پاسخ به این پرسش که آیا فشار جریان های تندرو در آمریکا می تواند باعث عقب نشینی ترامپ از تفاهم با ایران شود؟ تصریح می کند: اگر واقعا در دولت ترامپ اراده سیاسی برای رسیدن به تفاهم وجود داشته باشد، این مخالفت ها مانع نخواهد شد؛ چون مخالفت ها همیشه بوده و هست، اما مسئله اصلی این است که آیا این مخالفت ها صرفا تا پیش از توافق ادامه دارد یا می تواند بعدها دردسرساز شود .

این کارشناس مسائل بین الملل با اشاره به ساختار قدرت در حزب جمهوری خواه ادامه می دهد: ترامپ همچنان تسلط کامل بر حزب جمهوری خواه دارد. بنابراین ممکن است صداهای اعتراضی شنیده شود، اما کلیت حزب پشت او ایستاده است. حتی موضع مایک جانسون، رییس مجلس نمایندگان، بسیار مهم بود که از روند دیپلماتیک با تهران استقبال کرد. لذا رییس مجلس می تواند نقش مهمی در هماهنگی جمهوری خواهان داشته باشد. بنابراین اگر ترامپ به این جمع بندی برسد که باید با ایران به تفاهم برسد، جمهوری خواهان مانع او نخواهند شد .

ابوالفتح درباره اختلاف نظرهای داخلی در دولت ترامپ برای توافق با ایران نیز معتقد است برخلاف برخی تحلیل ها، شکافی جدی در کابینه وجود ندارد و باور دارد: دولت ترامپ تقریبا یکدست است. کسانی که در دولت او حضور دارند، به شدت به ترامپ وفادارند و اگر اختلافی هم شکل بگیرد، معمولا آن فرد خیلی سریع کنار گذاشته می شود. بنابراین بعید می دانم شکاف معناداری میان چهره هایی مانند روبیو، هگست، ونس یا ویتکاف وجود داشته باشد. اگر تصمیم نهایی برای توافق گرفته شود، همه اعضای دولت از آن حمایت خواهند کرد .

این تحلیلگر در ادامه با اشاره به مواضع متناقض ترامپ طی هفته های اخیر می افزاید: نباید تمام مواضع رسانه ای ترامپ را عین سیاست واقعی آمریکا دانست. ممکن است ترامپ برای تأثیرگذاری بر افکار عمومی داخلی، مواضع بسیار سخت گیرانه ای بگیرد، اما تیم مذاکره کننده آمریکا در پشت میز مذاکره رفتار نرم تری داشته باشد. این احتمال کاملا وجود دارد .

او در پایان تأکید می کند: ترامپ بارها نشان داده که تصمیماتش ناگهانی و متغیر است؛ همان طورکه قبل از آتش بس، تهدیدهای شدیدی مطرح کرد و چند ساعت بعد مسیر متفاوتی را در پیش گرفت. بنابراین مهم تر از پیام های تروث سوشال، آن چیزی است که در اتاق مذاکرات می گذرد. اخبار منتشرشده نشان می دهد مواضعی که اکنون در حال بررسی است، لزوما همان مواضع تند اعلامی ترامپ نیست و همین مسئله می تواند نشانه ای از امکان شکل گیری یک تفاهم باشد .