صابر گل عنبری در کانال تلگرامی خود نوشت: تا این جای کار سفر عاصم منیر فرمانده ارتش پاکستان به تهران منجر به گشایشی جدی در مذاکرات میان ایران و آمریکا برای رسیدن به یک توافق موقت و اولیه شده است؛ توافقی که چنان که قبلا هم گفته شد امری محتمل است.

پس از این یادداشت تفاهم نیز دو طرف ظرف 60 روز برای رسیدن به توافق نهایی درباره جزییات مسائل هسته ای گفتگو خواهند کرد. البته توافق جامع و نهایی نیز چنان که قبلا گفته شد، به این سادگی نیست و فعلا دور از ذهن است.

اکنون به نظر می رسد که توپ در زمین ترامپ است که این تفاهم نامه موقت را بپذیرد یا رد کند. واقعیت این است که رییس جمهور آمریکا، هم دلایل و پیشران هایی برای امضای این توافق اولیه دارد و نیز عوامل و پسران های متعددی می تواند مانع آن شود.

این که ترامپ چند روز قبل پای رهبران منطقه را در توجیه تعویق جنگ به میان کشید و دیروز هم برای ترویج توافق موقت باز به این کار متوسل شد تا این گونه کوتاه آمدن خود از مواضع قبلیش را توجیه کند؛ نشانه مثبتی برای آمادگی او برای امضای این توافق است. والا در اصل ترامپ اگر می خواست که به حرف و کلام رهبران منطقه توجه کند که اصلا نباید این جنگ را راه می انداخت. اما حالا برای خروج از این باتلاق خودساخته از آن ها مایه می گذارد و خرج می کند.

اما در مقابل هم، ترامپ از دیروز در داخل آمریکا از جانب متحدان و مخالفانش و نیز از داخل اسراییل مورد هجمه سنگینی قرار گرفته است و نه تنها کسی او را برنده این تفاهم اولیه نمی داند، بلکه بازنده معرفی می کنند؛ تا جایی که برخی متحدان او توافق کنونی را بدتر از برجام توصیف کرده اند.

همین انتقادها، فضای سنگینی علیه ترامپ در داخل آمریکا ایجاد کرده است و می تواند شخصیت خودشیفته او را تحریک و از امضای توافق و حل مسائل اندک باقیمانده خودداری کند.

هر چند برخی منابع آمریکایی برای فروکاست این وضعیت از گزاره تمدید 60 روزه آتش بس گفته اند اما خود متن تفاهم نامه بر پایان جنگ در همه جبهه ها با شمول لبنان تاکید دارد. در مقابل هم ایران تعهد روشنی برای تعیین تکلیف سرنوشت غنی سازی اورانیوم و ذخایر اورانیوم نداده است و این مسائل به مذاکرات در 60 روز آینده موکول شده است.

صرف نظر از این که چه خواهد شد و به دور از مشکلات و مسائل داخلی ایران، اما تا اینجای کار در آنچه مربوط به جنگ و توافق موقت کنونی می شود، پذیرش پایان جنگ بدون حل و فصل پرونده هسته ای از یک سو، دست برتر ایران در توافق موقت را نشان می دهد و از دیگر سو، دردسر بزرگی برای ترامپ و نتانیاهو است.

جنگی که با هدف کلانِ سرنگونی نظام جمهوری اسلامی آغاز شد، حالا به توافقی ختم می شود که در آن ترامپ نه تنها امتیاز هسته ای هم نگرفته، بلکه ایران بر اساس توافق اولیه این امکان را پیدا کرده است که با استفاده از کارت تنگه هرمز ، به جنگ پایان دهد و بخشی از دارایی هایش را آزاد کرده و همچنین معافیت هایی برای فروش نفت تحریم شده خود را به دست آورد.

در کنار این ها نیز مفروض پذیرش توقف جنگ در لبنان در توافق اولیه با تهران به معنای شناسایی خواسته یا ناخواسته نفوذ و نقش منطقه ‎ای ایران است؛ هر چند اسراییل با حملاتی تلاش خواهد کرد آن را نقض کند. این در حالی است که دیگر هدف عمده جنگ ایجاد وضعیتی در منطقه بود که به نفوذ منطقه ای ایران پایان دهد نه آن را به شکلی به رسمیت بشناسد.

مجموع آنچه گفته شد، تصمیم گیری نهایی را برای ترامپ بسیار دشوار می کند. اگر امضا کند، با خروج از باتلاق جنگ، وارد باتلاق حملات سنگین ترِ سیاسی در داخل آمریکا می شود و اگر امضا نکند و دوباره فرمان حمله بدهد، اوضاع را پیچیده تر و بحرانی تر خواهد کرد.

باید منتظر ماند و دید او در این دوراهی نفس گیر چه تصمیمی خواهد گرفت؛ امضای توافق یا حمله ای دیگر و سپس توافق…