گزارش اختصاصی آکسیوس حاکی است که ایالات متحده و ایران به توافقی نزدیک شده اند که محور اصلی آن تمدید یک آتش بس 60 روزه، بازگشایی تنگه هرمز و آغاز مذاکرات درباره مهار برنامه هسته ای ایران است؛ توافقی که به گفته مقام های آمریکایی می تواند از گسترش جنگ جلوگیری کرده و فشار بر بازار جهانی نفت را کاهش دهد، هرچند هنوز مشخص نیست که آیا این روند به یک توافق پایدار و بلندمدت منتهی خواهد شد یا نه.

به نقل از آکسیوس، به گفته یک مقام آمریکایی، پیش نویس فعلی توافق شامل امضای یک یادداشت تفاهم (MOU) میان دو طرف است که به مدت 60 روز اعتبار خواهد داشت و در صورت توافق طرفین قابل تمدید است. بر اساس این پیش نویس، ایران متعهد می شود تنگه هرمز را بدون دریافت عوارض باز نگه دارد و مین هایی را که در این آبراه کار گذاشته، پاکسازی کند تا عبور و مرور کشتی ها از سر گرفته شود.

در مقابل، ایالات متحده محاصره بنادر ایران را لغو کرده و بخشی از معافیت های تحریمی را بازمی گرداند تا تهران بتواند صادرات نفت خود را آزادانه ادامه دهد. مقام آمریکایی مذکور با اذعان به اینکه این اقدام به اقتصاد ایران کمک خواهد کرد، تأکید کرده است که این مسئله برای بازار جهانی نفت نیز اهمیت حیاتی دارد.

او همچنین گفته است: هرچه ایرانی ها سریع تر مین ها را پاکسازی کنند و اجازه دهند کشتیرانی از سر گرفته شود، محاصره سریع تر برداشته خواهد شد. این مقام آمریکایی اصل راهبردی دونالد ترامپ در این توافق را تخفیف در ازای عملکرد توصیف کرده است.

بر اساس این گزارش، ایران خواهان آزادسازی فوری دارایی های بلوکه شده و لغو دائمی تحریم ها بوده، اما واشنگتن تأکید کرده که چنین اقداماتی تنها در صورت اجرای تعهدات ملموس از سوی تهران انجام خواهد شد.

در بخش هسته ای، مقام آمریکایی مدعی شده که ایران در پیش نویس تفاهم نامه متعهد شده به دنبال تولید سلاح هسته ای نرود و درباره تعلیق برنامه غنی سازی اورانیوم و حذف ذخایر اورانیوم با غنای بالا مذاکره کند. در مقابل، آمریکا نیز پذیرفته است طی دوره 60 روزه درباره کاهش تحریم ها و آزادسازی دارایی های ایران مذاکره شود، اگرچه اجرای این اقدامات به دستیابی به توافق نهایی و اجرای قابل راستی آزمایی آن مشروط خواهد بود.

طبق این گزارش، نیروهای آمریکایی که طی ماه های اخیر در منطقه مستقر شده اند، در طول دوره آتش بس در منطقه باقی خواهند ماند و تنها در صورت دستیابی به توافق نهایی، روند عقب نشینی آغاز خواهد شد.

آکسیوس در ادامه این گزارش نوشته است، پیش نویس تفاهم نامه همچنین پایان جنگ میان اسراییل و حزب الله لبنان را در بر می گیرد. یک مقام اسراییلی گفته است بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر اسراییل، در تماس تلفنی روز شنبه با ترامپ نگرانی خود را درباره این بند و دیگر ابعاد توافق مطرح کرده، هرچند این مخالفت ها را با احترام و ادب بیان کرده است.

مقام آمریکایی تأکید کرده که این توافق یک آتش بس یک طرفه نخواهد بود و اگر حزب الله تلاش کند دوباره مسلح شود یا حملاتی انجام دهد، اسراییل اجازه اقدام خواهد داشت. او گفته است: اگر حزب الله رفتار کند، اسراییل نیز رفتار خواهد کرد.

این مقام همچنین با اشاره به نتانیاهو افزوده است: بی بی ملاحظات داخلی خود را دارد، اما ترامپ منافع ایالات متحده و اقتصاد جهانی را در نظر دارد.

سه منبع مطلع نیز به آکسیوس گفته اند که ترامپ روز شنبه در یک کنفرانس تلفنی با شماری از رهبران عرب و مسلمان درباره این توافق گفت وگو کرده و همه آنها از این روند حمایت کرده اند. بر اساس این گزارش، محمد بن زاید، رییس امارات متحده عربی، رهبران عربستان سعودی، قطر، مصر، ترکیه و پاکستان نیز در این تماس حضور داشته اند و همگی در روند میانجیگری نقش داشته اند.

گزارش می افزاید که پاکستان، به رهبری فیلد مارشال عاصم منیر که طی روزهای جمعه و شنبه در تهران حضور داشته، یکی از اصلی ترین میانجی های این توافق بوده است.

آکسیوس نوشته است که ترامپ طی روزهای اخیر میان حرکت به سمت توافق دیپلماتیک و آغاز حملات گسترده علیه ایران مردد بوده، اما تا عصر شنبه بیشتر به راه حل دیپلماتیک تمایل پیدا کرده است.

این مقام آمریکایی گفته است کاخ سفید امیدوار است اختلافات نهایی ظرف ساعات آینده حل وفصل شود و توافق روز یکشنبه اعلام شود. با این حال، او هشدار داده که اگر آمریکا احساس کند ایران در مذاکرات هسته ای جدی نیست، این توافق ممکن است حتی پیش از پایان 60 روز فروبپاشد.

او در پایان گفته است: جالب خواهد بود که ببینیم ایران واقعاً تا چه حد حاضر به پیش رفتن خواهد بود، اما اگر آنها قادر به تغییر مسیر خود باشند و بخواهند، این مرحله بعدی آنها را مجبور به اتخاذ تصمیمات حیاتی درباره آنچه که می خواهند به عنوان یک کشور باشند، خواهد کرد.

به گفته این مقام، اگر خواسته های ترامپ درباره برنامه هسته ای ایران تأمین شود، رییس جمهور آمریکا آماده است برای بازتنظیم روابط با ایران و فراهم کردن زمینه استفاده تهران از پتانسیل عظیم اقتصادی خود، گام های گسترده ای بردارد.

منبع: فرارو