صابر گل عنبری، کارشناس جهان عرب و خاورمیانه، در تحلیلی با عنوان معمای پرکاری پاکستان! در کانال تلگرامی خود نوشت:

این روزها تحرکات دیپلماتیک پاکستان میان تهران و واشنگتن بالا گرفته است. در کمتر از هفته، وزیر کشور پاکستان روز چهارشنبه وارد تهران شد و در حالی که هنوز در ایران به سر می برد، قرار است ژنرال عاصم منیر فرمانده ارتش این کشور نیز امروز برای دیدار و رایزنی با مقامات ارشد ایرانی به تهران سفر کند.

همزمان با این رویدادها، برخی رسانه های منطقه ای از احتمال دستیابی به یک توافق قریب الوقوع سخن به میان آورده و حتی متون ادعایی آن را نیز منتشر کرده اند. از سوی دیگر، خبرگزاری رویترز نیز امروز از سفر یک هیئت قطری خبر داده است.

تقارن این تحرکات دیپلماتیک با اظهارات دوشنبه گذشته دونالد ترامپ مبنی بر تعویق اقدام نظامی مجدد علیه ایران، فضایی از خوش بینی را به وجود آورده و این گمانه زنی را تقویت کرده است که مذاکرات به ثمر نشسته و توافقی در راه است.

با این وجود، واقعیت میدانی نشان می دهد که اگرچه این اخبار و رفت وآمدهای دیپلماتیک در ظاهر نویدبخش و امیدوار کننده به نظر می رسند، اما لزوماً به معنای در دسترس بودن توافق یا بروز تحولی بنیادین در روند مذاکرات نیستند.

نکته قابل تأمل در روند این میانجی گری ها آن است که عمده تماس ها و سفرهای دیپلماتیک به مقصد تهران انجام می شود و چنین سفرهایی به واشنگتن به ندرت و اندک صورت می گیرد. دلیل این امر را می توان در پرهیز میانجی گران به دلایل متعددی از اعمال فشار بر طرف آمریکایی جست وجو کرد و گویا آن ها بیشتر به دنبال ایجاد انعطاف و تعدیل در مواضع و خواسته های تهران برای تسهیل توافق هستند.

از سوی دیگر، نباید فراموش کرد که علاوه بر نگرانی ها از تشدید تنش ها در منطقه، بخشی از انگیزه این بازیگران برای وساطت، زدن پلی برای ارتقای جایگاه و نقش منطقه ای خودشان نیز هست.

در مجموع، دستیابی به یک توافق جامع و نهایی در شرایط کنونی دور از انتظار به نظر می رسد؛ اما حصول یک توافق اولیه بعید نیست که بعد از آن ظرف 30 روز مذاکراتی درباره مسائل چالش برانگیز شروع شود.

در حال حاضر احتمال از سرگیری درگیری های نظامی همچنان بیشتر از دستیابی به یک توافق است. نظر به تجربه دو جنگ گذشته، می توان گفت که این حجم از تحرکات دیپلماتیک فشرده، پیش از آنکه دال بر گشایشی جدی در مذاکرات باشد، ممکن است پیش درآمدی برای آغاز یک درگیری نظامی جدید باشد.

اظهارنظر چند روز پیش ترامپ مبنی بر تعویق حمله نظامی هم چنان که برخی می پندارند به معنای عقب نشینی از حمله نیست، بلکه اقدامی هدفمند با انگیزه های متعددی بود.

با این حال، اکنون باید منتظر ماند و دید که آیا فرمانده ارتش پاکستان در سفر خود حامل پیامی راهگشا برای تسهیل توافقی اولیه خواهد بود یا این که دیپلماسی لحظه آخر قبل از دور تازه ای از درگیری هاست.

این داستان فعلا ادامه دارد…