احمد وثوق، معاون درمان و خدمات تخصصی پژوهشگاه رویان، اظهار داشت: سیاست های تشویقی برای فرزندآوری، فرزند دوم و سوم ضروری است، اما در کنار آن نباید از زوج هایی که خود متقاضی فرزند هستند، غافل شد.

به گزارش ایرنا، وی اضافه کرد: اگر این زوج ها بیشتر مورد حمایت قرار گیرند، پوشش های بیمه ای و حمایتی مناسبی برای آن ها فراهم شود و روند درمانشان تسهیل شود، بدون تردید می توان کمک قابل توجهی به رشد جمعیت و افزایش تولد در کشور کرد.

معاون درمان و خدمات تخصصی پژوهشگاه رویان با بیان اینکه بسیاری از مراجعان این مرکز پس از شکست درمان در داخل و خارج کشور به رویان مراجعه می کنند، گفت: میزان موفقیت درمان ناباروری در رویان با مراکز معتبر اروپا و آمریکا قابل رقابت است.

وثوق بیان کرد: پژوهشگاه رویان نخستین مرکز درمان های پیشرفته ناباروری در تهران و دومین مرکز در کشور است که فعالیت رسمی خود را از خرداد سال 1370 با مجوز وزیر وقت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی آغاز کرد، هرچند اقدامات اولیه و فعالیت های علمی و اجرایی آن پیش از این تاریخ شروع شده بود.

وی ادامه داد: وضعیت امروز مرکز درمان ناباروری رویان، چه از نظر حجم خدمات و چه از نظر کیفیت درمان، در جایگاه مناسبی قرار دارد. بهره مندی از متخصصان مجرب و متعهد به اخلاق پزشکی، رعایت استانداردهای علمی و استفاده از بهترین داروها و تجهیزات موجب شده است که میزان موفقیت درمان های ناباروری در این مرکز با بهترین مراکز اروپا و آمریکا رقابت کند.

معاون درمان و خدمات تخصصی پژوهشگاه رویان خاطرنشان کرد: رعایت موازین پزشکی، اخلاق حرفه ای و شرعی در کنار نتایج مطلوب درمانی، سبب شده است که رویان در سطح ملی، منطقه ای و جهانی به عنوان مرکزی موفق شناخته شود.

وثوق با اشاره به ویژگی ارجاعی بودن این مرکز گفت: بخش قابل توجهی از مراجعان ما زوج هایی هستند که در سایر مراکز درمانی کشور یا حتی خارج از کشور تحت درمان قرار گرفته اند اما نتیجه نگرفته اند و رویان را به عنوان آخرین امید انتخاب می کنند. با وجود آنکه بسیاری از بیماران مراجعه کننده دارای مشکلات پیچیده و جدی ناباروری هستند، آمار موفقیت درمان در رویان همچنان قابل توجه و قابل رقابت با مراکز معتبر دنیا است.

معاون درمان و خدمات تخصصی پژوهشگاه رویان جهاددانشگاهی درباره آمار مراجعان بیان کرد: پیش از مشکلات و شرایطی که در ماه های اخیر ایجاد شد، سالانه بین 10 تا 12 هزار زوج نابارور جدید به مراجعان رویان اضافه می شدند و ماهانه بین سه تا پنج هزار خدمت تخصصی به زوج های نابارور ارائه می کردیم.

وی ادامه داد: از اسفندماه، به دلایلی که همه بخش های جامعه را تحت تأثیر قرار داد، میزان مراجعات کاهش پیدا کرد، اما امیدواریم با بازگشت آرامش، دوباره به ظرفیت واقعی خود بازگردیم و بتوانیم پذیرای تعداد بیشتری از زوج های نابارور باشیم.

وثوق تصریح کرد: تاکنون بیش از 260 هزار زوج در مجموعه رویان پذیرش و برای آنان پرونده تشکیل شده است. برخی از این زوج ها صاحب فرزند شده اند، برخی به دلایل مختلف از ادامه درمان بازمانده اند و تعدادی نیز همچنان در حال درمان هستند.

وی درباره سن مناسب مراجعه برای درمان ناباروری گفت: هر زوجی یک دوره طلایی باروری دارد و با افزایش سن، شانس باروری کاهش پیدا می کند. بهترین سن باروری در زنان حدود 20 سالگی تا پیش از 40 سالگی است و پس از 40 سالگی احتمال باروری به تدریج کاهش می یابد.

معاون درمان و خدمات تخصصی پژوهشگاه رویان افزود: وقتی زنان به سن یائسگی می رسند، عملاً امکان باروری از بین می رود؛ بنابراین توصیه ما این است که به ویژه زنان، در صورت وجود مشکل ناباروری، مراجعه و درمان را به تأخیر نیندازند تا شانس باروری آنان حفظ شود.

وثوق درباره وضعیت باروری مردان نیز توضیح داد: شرایط باروری در مردان متفاوت است و برخی مردان حتی در سنین بالای 60 سال نیز امکان باروری دارند، اما با توجه به اهمیت سن زنان، توصیه می شود زوجین پیش از رسیدن سن خانم به 40 سال، اقدامات درمانی لازم را انجام دهند.

وی در ادامه گفت: به دلیل ارجاعی بودن پژوهشگاه رویان، میانگین سنی مراجعان این مرکز نسبت به سایر مراکز درمان ناباروری بالاتر است؛ چراکه بسیاری از زوج ها سال ها در مراکز دیگر تحت درمان بوده اند و پس ازعدم موفقیت به رویان مراجعه می کنند. همین موضوع باعث می شود فرصت درمانی مؤثر برای برخی از این زوج ها محدودتر شود.

معاون درمان و خدمات تخصصی پژوهشگاه رویان با اشاره به تفاوت روند درمان ناباروری در سنین مختلف گفت: اغلب مراجعان زن در بازه سنی 30 تا 35 سال قرار دارند و هرچه سن بالاتر می رود، فرصت درمان محدودتر می شود؛ به همین دلیل برای زنان بالای 35 سال از پروتکل های درمانی خاص استفاده می کنیم.

وثوق اظهار کرد: وقتی سن بالا می رود، زمان ما برای درمان محدود می شود و به همین دلیل باید روش ها و پروتکل هایی انتخاب شوند که هم در زمان کوتاه تری به نتیجه برسند و هم احتمال موفقیت بیشتری داشته باشند.

وی ادامه داد: پروتکل درمانی یک خانم 25ساله با فردی که بالای 35 سال سن دارد متفاوت است. در سنین پایین تر می توان فرصت بیشتری برای درمان و حتی تغییر سیکل های درمانی در نظر گرفت، اما در سنین بالاتر چنین فرصتی محدودتر است و باید با سرعت و دقت بیشتری اقدام شود.

وثوق درباره میزان موفقیت درمان ناباروری در پژوهشگاه رویان گفت: در دنیا میزان موفقیت درمان ناباروری را بر اساس هر انتقال جنین محاسبه می کنند و این میزان به طور متوسط بین 35 تا 40 درصد است.

وی افزود: با وجود اینکه بسیاری از بیماران مراجعه کننده به رویان، پیش تر در مراکز دیگر درمان ناموفق داشته اند و جزو موارد سخت و پیچیده محسوب می شوند، آمار موفقیت ما نیز همچنان بین 30 تا 40 درصد به ازای هر انتقال جنین است که آمار قابل قبولی به شمار می رود.

معاون درمان و خدمات تخصصی پژوهشگاه رویان خاطرنشان کرد: این آمار در زوج هایی که سن خانم پایین تر و زیر 30 سال است، به مراتب بهتر می شود، اما حتی با وجود شرایط سخت بیماران ارجاعی، نتایج درمانی رویان همچنان قابل رقابت با مراکز معتبر دنیا است.

وی تأکید کرد: مجموعه ای از تخصص، امکانات، شیوه های درمانی و تلاش همکاران موجب شده است که نتایج درمان در رویان در سطح قابل قبول و هم تراز با مراکز پیشرفته جهان باشد.

وثوق با اشاره به چالش های اقتصادی درمان ناباروری بیان کرد: یکی از موانع جدی ادامه روند درمان برای زوج های نابارور، هزینه های درمان و محدودیت پوشش بیمه ای است.

وی افزود: اگرچه آمار دقیقی از تعداد زوج هایی که به دلیل مشکلات مالی درمان خود را متوقف می کنند وجود ندارد، اما در عمل مشاهده می کنیم که برخی زوج ها پس از آغاز فرایند درمان، در مرحله ای که نیاز به پرداخت هزینه های قابل توجه دارند، دیگر درمان را ادامه نمی دهند.

معاون درمان و خدمات تخصصی پژوهشگاه رویان ادامه داد: برای کاهش فشار مالی بر زوج های نابارور، با اغلب بیمه های تکمیلی، بیمه سلامت و بیمه نیروهای مسلح قرارداد داریم. به عنوان نمونه، زوج های تحت پوشش بیمه نیروهای مسلح هنگام مراجعه به رویان عملاً هزینه ای پرداخت نمی کنند و بخش عمده هزینه ها توسط بیمه تقبل می شود.

وی گفت: علاوه بر این، با نهادهای حمایتی مانند بنیاد برکت و کمیته امداد نیز همکاری داریم تا زوج هایی که از سوی این نهادها معرفی می شوند، بتوانند از حمایت ها و تسهیلات ویژه بهره مند شوند.

وثوق افزود: همکاری با صندوق قرض الحسنه حضرت ولی عصر (عج) نیز از دیگر اقدامات حمایتی است و زوج هایی که شرایط دریافت تسهیلات را داشته باشند، می توانند تا سقف 30 میلیون تومان وام قرض الحسنه با بازپرداخت مناسب دریافت کنند. این صندوق تاکنون محدودیتی برای معرفی بیماران از سوی رویان در نظر نگرفته و اعلام کرده است هر تعداد زوجی که از سوی ما واجد شرایط تشخیص داده شوند، می توانند از این تسهیلات استفاده کنند.

معاون درمان و خدمات تخصصی پژوهشگاه رویان در ادامه تأکید کرد: در کنار حمایت بانک ها و نهادهای مختلف، خیرانی نیز با مجموعه رویان همکاری می کنند تا بخشی از هزینه های درمان زوج های نابارور کاهش یابد. تلاش ما این است که با توسعه پوشش بیمه های پایه و تکمیلی و همچنین همکاری با نهادهای حمایتی و مالی، شرایطی فراهم شود که زوج های نابارور به دلیل مشکلات اقتصادی درمان خود را متوقف نکنند.

معاون درمان و خدمات تخصصی پژوهشگاه رویان با اشاره به هزینه های درمان ناباروری گفت: اساساً درمان ناباروری در همه دنیا درمانی گران قیمت محسوب می شود؛ چراکه داروهای تخصصی، تجهیزات پیشرفته و مواد موردنیاز برای فرایندهایی مانند کشت جنین و تخمک هزینه بر هستند.

وثوق اظهار کرد: در ایران نیز درمان ناباروری هزینه بالایی دارد و اگر زوجی از حمایت های بیمه ای یا نهادهای حمایتی برخوردار نباشد، تحمل این هزینه ها برای او دشوار خواهد بود.

وی ادامه داد: البته هزینه درمان ناباروری در ایران نسبت به بسیاری از کشورهای دیگر بسیار پایین تر است. برای مثال، اگر یک زوج در ایران بتواند یک سیکل درمان ناباروری را با حدود 40 تا 50 میلیون تومان انجام دهد، همین خدمات در کشورهای همسایه مانند عراق کمتر از 2500 تا سه هزار دلار هزینه ندارد.

وثوق خاطرنشان کرد: در کشورهایی مانند عراق، جمهوری آذربایجان و برخی دیگر از کشورهای منطقه، هزینه های درمان ناباروری به مراتب بیشتر از ایران است، اما با این حال همین هزینه ها نیز برای بخشی از زوج های ایرانی سنگین محسوب می شود.

وی افزود: تلاش هایی که در سال های اخیر انجام شده، بیشتر در جهت گسترش پوشش بیمه ای بوده است؛ به گونه ای که داروهای درمان ناباروری تحت پوشش بیمه هایی مانند تأمین اجتماعی، بیمه سلامت و نیروهای مسلح قرار گرفته اند و بخشی از هزینه های درمان نیز از طریق بیمه جبران می شود.

معاون درمان و خدمات تخصصی پژوهشگاه رویان تصریح کرد: در برخی بیمه ها مانند بیمه نیروهای مسلح، هزینه های درمان به صورت کامل پوشش داده می شود و همین حمایت ها موجب شده است تعداد زوج هایی که به دلیل مشکلات مالی قادر به ادامه درمان نیستند، محدودتر شود.

وی تأکید کرد: تلاش ما این است که با توسعه حمایت های بیمه ای و مالی، همین تعداد محدود نیز بتوانند بدون نگرانی روند درمان خود را ادامه دهند.

وثوق درباره برخی نگرانی ها و شایعات مطرح شده در فضای مجازی پیرامون عوارض درمان ناباروری گفت: همواره این احتمال مطرح بوده که داروهای تحریک تخمک گذاری ممکن است عوارضی برای زنان ایجاد کنند و مطالعات متعددی نیز در این زمینه انجام شده است.

وی ادامه داد: با این حال، تاکنون هیچ مطالعه علمی نشان نداده است که میزان ابتلا به سرطان، از جمله سرطان سینه، در زنانی که تحت درمان ناباروری قرار گرفته اند نسبت به جمعیت عمومی تفاوت معناداری داشته باشد.

معاون درمان و خدمات تخصصی پژوهشگاه رویان توضیح داد: البته این حساسیت و نگرانی همیشه وجود دارد و متخصصان پیش از آغاز درمان تلاش می کنند بررسی کنند که آیا فرد مستعد بروز عوارض احتمالی هست یا خیر؛ در صورت وجود احتمال خطر، از روش های جایگزین استفاده می شود.

وی با اشاره به حساسیت های درمانی در رویان گفت: در مجموعه رویان همواره تلاش می کنیم سلامت بیمار در اولویت باشد و به همین دلیل گاهی زوجین تصور می کنند روند درمان آن ها طولانی شده است، در حالی که این مسئله به دلیل احتیاط های پزشکی و اطمینان از ایمن بودن درمان انجام می شود.

وثوق افزود: هر زمان احساس کنیم که درمان ممکن است سلامت بیمار را در آینده به خطر بیندازد، قطعاً آن مسیر درمانی را ادامه نمی دهیم؛ زیرا اخلاق پزشکی و موازین شرعی اجازه نمی دهد برای دستیابی به فرزند، سلامت فرد به خطر بیفتد. برخی زوج ها ممکن است به همین دلیل به مراکز دیگری مراجعه کنند که حساسیت کمتری در این زمینه دارند، اما در رویان سلامت بیماران خط قرمز ماست.

معاون درمان و خدمات تخصصی پژوهشگاه رویان درباره حمایت های روانشناختی از زوج های نابارور نیز گفت: در مجموعه رویان روانپزشک و تیم مددکاری تخصصی حضور دارند و هر زوجی که احساس شود به حمایت روحی و روانی نیاز دارد، پیش از آغاز درمان مورد ارزیابی و مشاوره قرار می گیرد.

وی ادامه داد: تیم مددکاری و روانپزشکی با زوج ها گفت وگو می کنند و تلاش می شود افراد از نظر روحی و روانی در شرایط مناسبی وارد فرایند درمان شوند.

وثوق تأکید کرد: یکی از سخت گیری های ما این است که اگر روانپزشک مجموعه تشخیص دهد زوج یا یکی از افراد آمادگی روحی لازم برای درمان را ندارد، درمان آغاز نمی شود تا زمانی که شرایط مناسب فراهم شود.

وی افزود: اضطراب و مشکلات روحی و روانی می تواند میزان موفقیت درمان ناباروری را کاهش دهد و به همین دلیل ما سلامت روان زوج ها را بخشی جدی از فرایند درمان می دانیم.

معاون درمان و خدمات تخصصی پژوهشگاه رویان گفت: ممکن است آغاز هر سیکل درمانی برای مراکز درمانی منافع مالی داشته باشد، اما در رویان اولویت اصلی ما سلامت زوج ها و نتیجه مطلوب درمان است، نه مسائل اقتصادی.

معاون درمان و خدمات تخصصی پژوهشگاه رویان با اشاره به برنامه های پایش سلامت کودکان متولدشده از درمان ناباروری گفت: روند پیگیری نتایج درمان در رویان، از نخستین مراحل موفقیت درمان آغاز می شود و تنها به تولد نوزاد ختم نمی شود.

وثوق اظهار کرد: از زمانی که درمان یک زوج موفق می شود، به صورت مستمر وضعیت بارداری آن ها را طی 9 ماه پیگیری می کنیم تا مشخص شود نتیجه نهایی بارداری چگونه خواهد بود.

وی ادامه داد: پس از تولد نوزاد نیز وضعیت سلامت کودک بررسی می شود تا اگر مشکلی وجود داشته باشد، در سریع ترین زمان ممکن شناسایی شود.

وثوق با اشاره به فعالیت کلینیک تخصصی پایش کودکان در پژوهشگاه رویان گفت: ما کلینیک پایش کودکان متولدشده از درمان ناباروری داریم و از خانواده ها دعوت می کنیم فرزندان خود را برای بررسی های دوره ای به این مرکز بیاورند.

وی افزود: برای این کودکان دفترچه سلامت تشکیل می شود و وضعیت ارگان های مختلف بدن آن ها تا سن مدرسه به صورت مستمر ثبت و ارزیابی می شود تا در صورت بروز هرگونه مشکل، امکان تشخیص و مداخله زودهنگام وجود داشته باشد.

معاون درمان و خدمات تخصصی پژوهشگاه رویان خاطرنشان کرد: این پایش ها با کمک تیم های تخصصی انجام می شود و هدف آن اطمینان از سلامت کودکان و ارائه خدمات به موقع در صورت نیاز است.

وثوق درباره راهکارهای مؤثر برای بهبود وضعیت درمان ناباروری و افزایش نرخ فرزندآوری در کشور گفت: اگر یک برنامه ملی و منسجم طراحی شود که از خانه های بهداشت تا مراکز سطح سه درمان ناباروری را به صورت زنجیره ای به هم متصل کند، می توان تشخیص ناباروری را در همان مراجعات اولیه انجام داد و زوج ها را به درستی مدیریت کرد.

وی ادامه داد: در قالب نظام ارجاع و پزشک خانواده می توان زوج های نابارور را شناسایی و در زمان مناسب به مراکز تخصصی هدایت کرد تا در صورت نیاز، مداخلات درمانی مؤثر برای آن ها انجام شود.