به گزارش دنیای اقتصاد، معادله ایران و ایالات متحده به حساس ترین گلوگاه تاریخی خود رسیده است، جایی که تبادل فشرده پیام ها نشان از نزدیک شدن به یک ضرب الاجل نهایی و سرنوشت ساز دارد. درحالی که تهران با دقت در حال بررسی آخرین پیشنهادهای دریافتی و ابعاد فنی و سیاسی آنهاست، بازیگران منطقه ای و جهانی نظیر عربستان، قطر، مصر و چین با تمام توان دیپلماتیک خود وارد میدان شده اند تا از طریق میانجی گری و ارائه راهکارهای میانه، مانع از فروپاشی کامل ساختار مذاکرات شوند. در همین چارچوب، روز گذشته ژنرال عاصم منیر، فرمانده ارتش پاکستان، در سفری رسمی وارد ایران شد و همزمان هیاتی مذاکره کننده از قطر نیز با هماهنگی ایالات متحده و با هدف دستیابی به توافقی برای پایان دادن به جنگ به تهران سفر کرد.

این تکاپوی بین المللی در شرایطی صورت می گیرد که سایه سنگین گزینه های نظامی همچنان روی میز باقی مانده و نوعی توازن دلهره آور میان دیپلماسی و تقابل ایجاد کرده است؛ وضعیتی که نشان می دهد کوچک ترین لغزش در این موازنه می تواند مسیر منطقه را از میز مذاکره به سمت رویارویی مستقیم تغییر دهد. اکنون چشم ها به تصمیم نهایی دو طرف دوخته شده تا مشخص شود آیا ابتکارهای میانجی گرانه می تواند بر بن بست کنونی غلبه کند یا خیر. سفر روز گذشته ژنرال عاصم منیر، فرمانده ارتش پاکستان به تهران بار دیگر سناریوی احتمال دستیابی به توافق را پررنگ تر کرد. عاصم منیر قرار بود روز پنج شنبه به تهران بیاید که این سفر انجام نشد. ظاهرا فرمانده ارتش پاکستان انجام این سفر را منوط به وجود نشانه هایی از پیشرفت در تبادل پیام ها کرده بود. انتشار خبر سفر عاصم منیر به تهران، سایت های شرط بندی همچون پلی مارکت را بیش از 10 درصد به سمت توافق تکان داد.

همچنین روز گذشته درحالی که شبکه اسراییلی کان به نقل از رسانه های عربی نوشت که سفر عاصم منیر به ایران به عنوان قوی ترین مرد پاکستان، باید نشانه ای از پیشرفت در مذاکرات باشد، منبع نزدیک به مذاکرات ایران و آمریکا به العربی الجدید گفت که سفر فرمانده ارتش پاکستان به تهران به این معنا نیست که توافق در دسترس است. در ادامه این مطلب آمده است، گزارش ها درباره وجود پیش نویس احتمالی توافق صحت ندارد و اینها صرفا گمانه زنی های رسانه ای است. به گزارش العربی الجدید، وزیر کشور پاکستان پیام جدیدی از آمریکا به ایران منتقل نکرده است و سفر مقامات پاکستانی به تهران در راستای تقویت میانجی گری اسلام آباد و نقش آن و تمایلش برای جلوگیری از تنش زایی است. همچنین بعد از اعلام این خبر، عصر روز گذشته خبرگزاری رویترز مدعی شد که یک منبع آگاه به این خبرگزاری گفته است که قطر با هماهنگی ایالات متحده، یک تیم مذاکره کننده را به تهران اعزام کرده است تا به تامین توافقی برای پایان دادن به جنگ ایران کمک کند.

باید در نظر داشت که سفر منیر در حالی عصر روز جمعه صورت گرفت که سید محسن نقوی وزیر کشور پاکستان از روز چهارشنبه هفته گذشته در تهران به سر می برد. العربیه نوشت که هدف ماموریت فعلی وزیر کشور پاکستان دستیابی به توافق بر سر چارچوب مذاکرات است. آخرین متن پیشنهادی واشنگتن روی میز تهران قرار دارد و برخی گمانه زنی ها حاکی از نزدیک شدن دیدگاه ها در این متن است. هرچند باقی ماندن اختلافات درباره غنی سازی اورانیوم و تنگه هرمز همچنان موانعی جدی بر سر راه مذاکرات هستند. در واقع می توان گفت؛ پیشرفت هایی حاصل شده، اما اختلافات و شکاف های مهمی باقی مانده است. موضوع توافق کامل یا مرحله ای، اورانیوم، مدت زمان تعلیق، زمان بندی رفع تحریم، دامنه کاهش تحریم ها و نحوه مدیریت تنگه همچنان محل اختلاف جدی است.

یک مقام ارشد ایرانی به الجزیره گفت که مذاکره کنندگان بسیار به حصول توافق نزدیک شده اند و در حال حاضر روی پیش نویس متن کار می کنند. همزمان، منبع دیگری به الجزیره گفت که برای قضاوت درباره دستیابی به یک توافق جدی و نهایی، هنوز خیلی زود است. یک منبع ارشد ایرانی نیز روز پنج شنبه به رویترز گفت که شکاف ها کاهش یافته اما هنوز به توافق نرسیده ایم. غنی سازی اورانیوم و تنگه هرمز از جمله نقاط اختلافی درباره توافق هستند. همزمان مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا با اشاره به پیشرفت های حاصل در روند مذاکرات جاری با ایران، تاکید کرد که واشنگتن و جامعه بین المللی عوارض عبور و مرور در تنگه هرمز را برنمی تابند.

برخی منابع عربی مفادی از توافق احتمالی بین ایران و آمریکا را منتشر کرده اند. درحالی که العربیه روز پنج شنبه خبر جزییات ادعایی پیش نویس توافق ایران و آمریکا را تکذیب کرد، روز گذشته بار دیگر آن را منتشر کرد. به گزارش انتخاب ؛ روایت العربیه از جزییات این پیش نویس توافق به شرح زیر است: پیش نویس توافق شامل توقف عملیات نظامی و توقف جنگ رسانه ای، تعهد به عدم هدف قرار دادن زیرساخت های نظامی، غیرنظامی و اقتصادی، احترام به حاکمیت و تمامیت ارضی و عدم دخالت در امور داخلی، ایجاد سازوکار مشترک برای نظارت و حل اختلافات، آغاز مذاکرات درباره مسائل حل نشده ظرف 7 روز و لغو تدریجی تحریم های آمریکا در مقابل تعهد ایران به مفاد توافق است. توافق آمریکا و ایران بلافاصله پس از اعلام رسمی از سوی دو طرف اجرایی می شود. شبکه الحدث عربستان سعودی نیز مدعی شد که پیش نویس توافق احتمالی شامل توقف فوری، جامع و بی قید و شرط درگیری ها در تمامی جبهه ها، پایان دادن به تمامی عملیات های نظامی و متوقف کردن جنگ رسانه ای میان دو کشور و همچنین ایجاد یک سازوکار مشترک برای نظارت بر اجرای توافق و حل وفصل اختلافات احتمالی است.

در این بین وب سایت آکسیوس به نقل از سه منبع مدعی شد، دونالد ترامپ، رییس جمهور آمریکا، و بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر اسراییل، روز سه شنبه در یک تماس تلفنی پرتنش، در مورد تلاش جدیدی برای دستیابی به توافق با ایران گفت وگو کردند. یک منبع گفت که نتانیاهو پس از این تماس بسیار عصبانی بوده است. این منابع گفتند که یک تفاهم نامه صلح اصلاح شده توسط قطر و پاکستان، با مشارکت سایر میانجی گران منطقه ای مانند عربستان سعودی، ترکیه و مصر، در تلاش برای کاهش شکاف های بین ایالات متحده و ایران تهیه شده است. این در حالی است که ترامپ بین صدور دستور حمله گسترده به ایران یا صرفا فشار برای دستیابی به توافق مردد است.

نتانیاهو به شدت نسبت به مذاکرات تردید دارد و می خواهد جنگ را از سر بگیرد تا قابلیت های نظامی ایران را تضعیف کند. از سوی دیگر، ترامپ همچنان می گوید که معتقد است توافق امکان پذیر است، اما اگر توافقی حاصل نشود، آماده است تا جنگ را از سر بگیرد. او گفت: تنها سوال این است: آیا ما برویم و آن را تمام کنیم، یا آنها سندی را امضا خواهند کرد؟ بیایید ببینیم چه می شود. ترامپ همچنین افزود که نتانیاهو هر کاری که من از او می خواهم در رابطه با ایران انجام خواهد داد.

سه منبع گفتند که پاکستان و قطر، به همراه سایر میانجی گران از جمله عربستان سعودی، ترکیه و مصر، در روزهای اخیر برای اصلاح این پیشنهاد و پر کردن شکاف ها تلاش کرده اند. یک مقام عرب گفت که قطری ها اوایل این هفته هیاتی را به تهران فرستادند تا با ایرانی ها در مورد آخرین پیش نویس مذاکره کنند. وزارت امور خارجه ایران اعلام کرد که مذاکرات بر اساس پیشنهاد 14 ماده ای ایران ادامه دارد و وزیر کشور پاکستان برای کمک به میانجی گری در تهران حضور دارد که دومین سفر او در کمتر از یک هفته است.به گفته یک مقام عرب، هدف از این تلاش ها، کسب تعهدات واضح تر از ایران در مورد گام های مربوط به برنامه هسته ای و جزییات دقیق تر از ایالات متحده در مورد چگونگی آزادسازی تدریجی دارایی های مسدود شده ایران است. به گفته یک منبع آمریکایی آشنا با این تماس تلفنی، ترامپ به نتانیاهو گفته است که میانجی ها در حال کار روی متن توافق هستند که ایالات متحده و ایران رسما برای پایان دادن به جنگ و آغاز یک دوره مذاکره 30 روزه در مورد مسائلی مانند برنامه هسته ای ایران و بازگشایی تنگه هرمز امضا خواهند کرد. دو منبع اسراییلی گفتند که دو کشور در مورد نحوه ادامه اختلاف نظر داشتند.

همزمان طاهر اندرابی، سخنگوی وزارت خارجه پاکستان روز جمعه از طرح ابتکاری پکن و اسلام آباد برای پایان جنگ در منطقه خبر داد. سخنگوی وزارت خارجه پاکستان گفت که چین از تلاش های میانجی گری ما حمایت می کند و به طور مشترک یک ابتکار پنج ماده ای را با ما ارائه داده است. اندرابی تاکید کرد که نخست وزیر پاکستان فردا در سفر خود به چین، ابتکار عمل مشترک برای پایان دادن به جنگ را مورد بحث قرار خواهد داد. او تاکید کرد که صلح بین ایالات متحده و ایران برای پاکستان از اهمیت بالایی برخوردار است.

از سوی دیگر روز گذشته نورالدین الدغیر خبرنگار الجزیره در تهران گفت که خبرها در مورد چارچوب توافق بین تهران و واشنگتن، تا این لحظه صرفا حدس و گمان است. مذاکرات همچنان از طریق میانجی پاکستانی ادامه دارد و مسائل مهمی مانند تنگه هرمز، ذخایر اورانیوم با غنای بالا و تحریم ها باعث اختلاف است. دیانا نروزی خبرنگار پولیتیکو نیز گفت که در مورد مذاکرات ایران، یک مقام ارشد کاخ سفید ادعا کرد که موارد اصلی اختلاف همچنان عبارتند از: 1. نداشتن سلاح هسته ای 2. باز بودن تنگه هرمز.

دنیس راس دستیار سابق اوباما هم گفت که در صورت صحت، توافق پنج ماده ای در حال شکل گیری میان آمریکا و ایران به شدت به نفع ایران است؛ ایران آتش بس در تمام جبهه ها، تعهد به خودداری از حمله به زیرساخت ها و لغو تدریجی تحریم ها را به دست می آورد اما اشاره صریحی به برنامه هسته ای آن در توافق نشده است. آنچه آمریکا به دست می آورد، باز بودن تنگه هرمز با مکانیسم نظارت مشترک است. همچنین علی هاشم، خبرنگار الجزیره در مورد ادعای روز پنج شنبه رویترز درباره ذخایر اورانیوم گزارش داد، یک مقام ارشد ایرانی به من گفته که ادعای صدور دستور جدید که بر اساس آن ذخایر اورانیوم غنی شده باید در داخل ایران باقی بماند حقیقت ندارد و گفت این گزارش ها تبلیغات دشمنان توافق است. این مقام افزود: هیچ فرمان جدیدی صادر نشده و موضع تهران همواره ثابت بوده است. ایران خود مواد را کاهش غنا خواهد داد. این مقام تاکید کرد: این موضوع در مرحله بعدی مذاکرات مطرح خواهد شد.

خبرگزاری رویترز روز جمعه در گزارشی ادعا کرد که آمریکا و ایران روز پنج شنبه بر سر ذخایر اورانیوم تهران و کنترل تنگه هرمز بر سر مواضع متضاد خود پایبند ماندند. ترامپ در کاخ سفید به خبرنگاران گفت: ما آن را به دست خواهیم آورد. ما به آن نیازی نداریم، ما آن را نمی خواهیم. احتمالا پس از اینکه آن را به دست آوریم، آن را نابود خواهیم کرد، اما اجازه نخواهیم داد که آنها این را داشته باشند. سه منبع مطلع دیگر به خبرگزاری رویترز گفتند، درحالی که به نظر می رسد مذاکرات برای پایان دادن به جنگ در 6هفته گذشته و از زمان برقراری آتش بس شکننده بین دو کشور، پیشرفت کمی داشته است، عاصم منیر، فرمانده ارتش پاکستان، احتمالا روز پنج شنبه برای مذاکرات بیشتر به تهران می رود. سید محسن نقوی، وزیر کشور پاکستان، روز چهارشنبه دومین سفر خود به تهران را در این هفته انجام داد و حامل پیامی از سوی واشنگتن بود و با مسعود پزشکیان، رییس جمهور ایران، سید عباس عراقچی، وزیر امور خارجه، و همتای خود گفت وگو کرد.

از دیگر سو اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه که از طرف محمدباقر قالیباف، رییس هیات مذاکره کننده به عنوان سخنگوی این هیات انتخاب شد، شامگاه پنج شنبه 31 اردیبهشت در پاسخ به سوال خبرنگار ایرنا درباره فضاسازی های رسانه ای راجع به مذاکرات خاتمه جنگ تاکید کرد: هیچ یک از گمانه زنی هایی که در روزهای اخیر راجع به ابعاد مختلف مذاکرات مطرح شده قابل تایید نیست. بقایی خاطرنشان کرد: در این مرحله تمرکز مذاکرات بر خاتمه جنگ در همه جبهه ها به شمول لبنان است و ادعاهایی که درباره مباحث هسته ای، از جمله موضوع مواد غنی شده یا بحث غنی سازی، در رسانه ها مطرح شده، صرفا گمانه زنی رسانه ای بوده و فاقد اعتبار است. بقایی تاکید کرد که اطلاع رسانی دقیق راجع به جزییات مذاکرات توسط مقام های رسمی صلاحیت دار و سخنگوی هیات مذاکره کننده صورت می گیرد.