وزارت کشاورزی آمریکا پیش‌بینی کرده مجموع سطح زیرکشت گندم در این کشور، تحت تاثیر مسدودی آمریکا، به کمترین میزان از سال 1919؛ یعنی 107 سال قبل برسد.

خبرگزاری فارس؛‌ بازار جهانی گندم این روزها یکی از شدیدترین بحران‌های ترکیبی تاریخ خود را تجربه می‌کند. از یک‌سو خشکسالی بی‌سابقه در کشورهای تولیدکننده و از سوی دیگر بسته شدن تنگه هرمز و مختل شدن زنجیره تأمین، امنیت غذایی جهان را به خطر انداخته است.

وزارت کشاورزی آمریکا پیش‌بینی کرده است تولید جهانی گندم در این فصل به 819 میلیون تن برسد که 25 میلیون تن کمتر از فصل قبل است. ضمن اینکه پیش‌بینی کرده، مجموع سطح زیر کشت گندم در این کشور به کمترین میزان از سال 1919؛ یعنی 107 سال قبل برسد. 

گفتنی است، کشورهای حاشیه خلیج‌فارس حدود 30 درصد از صادرات جهانی کودهای شیمیایی (به ویژه اوره و نیتروژن) را تأمین می‌کنند. بسته شدن تنگه هرمز باعث افزایش 80 درصدی قیمت کودهای شیمیایی در جهان شده است.

همچنین جهش بی‌سابقه قیمت نفت و گاز (به دلیل قطع محموله‌های خلیج‌فارس و قطر) هزینه سوخت ماشین‌آلات کشاورزی و حمل غلات را افزایش داده است که نهایتاً قیمت نهایی گندم را برای مصرف‌کننده نهایی بالا خواهد برد.

شورای جهانی غلات پیش‌بینی کرده است تولید جهانی گندم در این فصل دو درصد کاهش یابد. تغییرات شدید آب و هوایی علاوه‌بر استرالیا، مناطق وسیعی از اروپا و آمریکای شمالی را تحت تأثیر قرار داده است.

کاهش صادرات گندم در جهان

استرالیا که سومین صادرکننده بزرگ گندم در جهان است، با کاهش 10 میلیون تنی صادرات رو‌به‌رو خواهد شد. این رقم معادل 5 درصد از کل صادرات سالانه گندم در جهان است.

تحلیلگران کشاورزی به رویترز گفته‌اند سطح زیرکشت گندم در استرالیا بین هفت تا 20 درصد نسبت به سال قبل کاهش خواهد یافت. ضمن اینکه برداشت مورد انتظار ممکن است از 36 میلیون تن در سال قبل به تنها 21 میلیون تن برسد.

استرالیا اولین کشور بزرگ صادرکننده غلات است که پس از آغاز جنگ علیه ایران (که منجر به کاهش شدید صادرات سوخت و کود از کشورهای حاشیه خلیج‌فارس شد) اقدام به کشت گندم می‌کند. رییس اتحادیه ملی کشاورزان استرالیا گفت که این کشور با کمبود 600 هزار تنی اوره (20 درصد کمتر از سال عادی) رو‌به‌رو است.

در آرژانتین، بورس غلات روزاریو اعلام کرد؛ تولید گندم به 20 میلیون و 700 هزار تن می‌رسد که نسبت به 27 میلیون و 800 هزار تن سال قبل کاهش دارد. در کانادا نیز پیش‌بینی می‌شود تولید از 40 میلیون تن به 35 میلیون تن برسد.

پیش‌بینی می‌شود تولید گندم در اروپا 9 میلیون تن کاهش یابد و سطح زیرکشت گندم زمستانه به دلیل افزایش هزینه کودهای نیتروژنی (ناشی از بسته شدن تنگه هرمز) به شدت کاهش پیدا کند.

روسیه که بزرگ‌ترین صادرکننده گندم در جهان است نیز با کاهش چهار میلیون تنی تولید رو‌به‌رو شده است. کشاورزان روسی به سمت کشت دانه‌های روغنی (مانند تخم آفتابگردان) روی آورده‌اند، زیرا در شرایط افزایش هزینه‌های تولید، بازده اقتصادی بهتری دارد.

بحران عمیق‌تر از نفت

البته بحران‌های ناشی از بسته شدن تنگه هرمز توقف صادرات فرآورده‌های نفتی خاص در این منطقه غیرقابل جایگزین است.

به گزارش خبرگزاری فارس؛‌ در حالی که توانمندی ایران در کنترل تنگه هرمز به عنوان یک واقعیت انکارناپذیر در معادلات انرژی جهان تثبیت شده، پیامدهای ژئوپلیتیکی این موقعیت استراتژیک به تدریج در حال آشکار شدن است. رسانه‌های غربی اکنون هشدار می‌دهند که جهان در آستانه ورود به «دوران کمبود واقعی» کالاهای اساسی قرار دارد.

تحلیل جدید «فایننشال تایمز» که دیروز منتشر شده، ابعاد پنهان بحران انرژی جهانی را فراتر از نوسانات قیمت نفت بررسی کرده و نسبت به کاهش خطرناک ذخایر استراتژیک و کمبود کالاهای حیاتی صنعتی و کشاورزی هشدار می‌دهد.

پایان عصر «جایگزینی ساده»

بر اساس گزارش فایننشال تایمز، «توقف صادرات انواع خاصی از نفت خام و فرآورده‌های تصفیه شده به معنای غیرممکن شدن یافتن جایگزین‌های ساده برای آنهاست.»

این رسانه تأکید کرد که جبران ظرفیت پالایشی از دست رفته در منطقه، فرآیندی بسیار زمان‌بر و هزینه‌بر خواهد بود و بازارهای جهانی با واقعیتی جدید مواجه شده‌اند که در آن دیگر نمی‌توان به سرعت خلأ ایجاد شده توسط کالاهای ایرانی و منطقه‌ای را پر کرد.

محاصره هلیوم و فسفات جهانی

یکی از مهم‌ترین محورهای این گزارش که کمتر به آن پرداخته شده، اشاره به اثرات موجی کنترل ایران بر تنگه هرمز است. فایننشال تایمز تصریح کرده است: «کمبود پیش رو تنها محدود به انرژی نیست، بلکه شامل زنجیره تأمین هلیوم، متانول، فسفات، اوره، آمونیاک و گوگرد نیز می‌شود.»

کارشناسان اقتصادی معتقدند اختلال در صادرات این مواد خام و شیمیایی، به ویژه کودهای شیمیایی، تأثیر مستقیمی بر امنیت غذایی جهانی خواهد داشت. فایننشال تایمز با اشاره به این زنجیره نوشته است: «با کاهش ذخایر، جهان به زودی وارد عصر کمبود واقعی (era of actual scarcity) خواهد شد.».

شوکی که دامنگیر غرب می‌شود

روزنامه فایننشال‌تایمز در ادامه تحلیل خود نسبت به وضعیت ذخایر استراتژیک جهان هشدار داده و نوشته است که اقدامات اضطراری جاری مانند برداشت از مخازن استراتژیک، دیگر پاسخگو نیست. تحلیلگران این رسانه معتقدند؛ افزایش کمبود در محموله‌های حامل کالاهای اساسی، همراه با کاهش ذخایر، جهان را به سمت دوره جدیدی از شوک‌های قیمتی سوق می‌دهد. این در حالی است که قدرت بازدارنده و کنترلی ایران بر تنگه هرمز، معادلات انرژی را به نفع محور مقاومت تغییر داده و غرب را با چالش بی‌سابقه‌ای در تأمین نیازهای پایه‌ای خود مواجه کرده است.

با توجه به تداوم وضعیت موجود و ناتوانی قدرت‌های غربی در گشایش مجدد این آبراه استراتژیک بدون در نظر گرفتن منافع ایران، چشم‌انداز بازارهای جهانی مبهم و قیمت‌ها صعودی پیش‌بینی می‌شود.

کیهان