به نقل از همشهری آنلاین، پروانه بندپی: نوشابه بین ایرانی ها یکی از نوشیدنی های پرطرفدار است. از نوشیدنی همراه با غذای روزانه گرفته تا مصرف در دورهمی ها و مهمانی ها. اما کمتر کسی در زمان مصرف به این فکر می کند که همین نوشیدنی خوش طعم در بلندمدت چه بلایی می تواند بر سر کلیه ها بیاورد.

پژوهش ها می گویند نوشابه های تیره یا کولاها (اصطلاحا نوشابه سیاه) برای کلیه ها مضرتر از سایر نوشیدنی های گازدار هستند. موضوعی که بیش از یک توصیه تغذیه ای ساده است و خطراتی را روشن می کند که خیلی ها از آن بی خبرند.

متخصصان می گویند نوشابه های تیره یا کولاها مثل کوکا و پپسی حاوی اسید فسفریک هستند؛ ماده ای که هم طعم خاص این نوشیدنی ها را می سازد و هم یکی از نقاط حساس ماجراست. دکتر زهرا حاجیانی، فوق تخصص بیماری های کلیه (نفرولوژیست) در این باره به همشهری آنلاین می گوید: کلیه ها مسئول تنظیم فسفر بدن هستند. وقتی فسفر ورودی به بدن زیاد شود - مخصوصا از نوع افزودنی - فشار روی این سیستم بیشتر می شود. بنابراین هر عاملی که این تعادل را بر هم بزند، می تواند فشار مضاعفی به کلیه ها وارد کند و در بلندمدت به آنها آسیب جدی برساند. به خصوص در افراد مستعد.

پس تفاوت نوشابه های تیره و روشن فقط در رنگ نیست. ماجرا بیشتر به ترکیب برمی گردد. نوشابه های روشن معمولاً اسید فسفریک ندارند، اما این به معنی بی خطر بودنشان نیست. قند بالا، شیرین کننده های مصنوعی و سدیم همچنان در آن ها وجود دارد؛ موادی که مسیر دیگری برای آسیب به کلیه باز می کنند.

حاجیانی در این باره هم می گوید: البته نباید فکر کنیم اگر نوشابه بی رنگ باشد، پس برای کلیه مشکلی ندارد. مصرف زیاد قند و نوشیدنی های شیرین می تواند از طریق دیابت، چاقی و فشار خون درنهایت به بیماری های کلیه ختم شود.

به گفته این فوق تخصص بیماری های کلیه، آسیب کلیه ها معمولا مستقیم و ناگهانی نیست و بیشتر از مسیر بیماری های زمینه ای اتفاق می افتد. یعنی نوشابه ها با مصرف مداوم می توانند خطر چاقی، دیابت نوع 2 و فشار خون بالا را افزایش دهند؛ بیماری هایی که از مهم ترین عوامل نارسایی کلیه هستند. از سوی دیگر، برخی ترکیبات موجود در نوشابه ها ممکن است تعادل مواد معدنی بدن و ترکیب ادرار را هم تغییر دهند و در افراد مستعد، احتمال سنگ کلیه را بالا ببرند. به همین دلیل، نوشابه ها بیشتر از آن که کلیه را مستقیما هدف بگیرند، شرایطی را ایجاد می کنند که درنهایت کلیه درگیر بیماری می شود.

متخصصان همچنین می گویند مصرف زیاد نوشابه های تیره می تواند احتمال تشکیل سنگ کلیه را افزایش دهد. دلیل این موضوع، وجود اسید فسفریک در این نوشابه ها و تأثیر آن بر تغییر تعادل مواد شیمیایی ادرار است؛ تغییری که می تواند شرایط را برای تشکیل کریستال ها و در نهایت سنگ کلیه فراهم تر کند. به همین دلیل متخصصان کلیه معمولا به بیماران خود توصیه می کنند که مصرف این نوشیدنی ها را تا حد امکان کنار بگذارند.

اما سؤال مهم دیگری هم وجود دارد؛ اینکه آیا افراد سالم از مضرات نوشابه های سیاه در امان اند؟ متخصصان می گویند نه کاملا. چون بدن سالم می تواند برای مدتی تعادل را حفظ کند، اما مصرف مداوم و طولانی مدت نوشابه حتی در افراد بدون بیماری درنهایت ریسک دیابت، فشار خون و اضافه وزن را بالا می برد و خود این ها بیماری هایی هستند که مسیر را برای آسیب کلیه هموار می کنند.

از سوی دیگر، نکته ای که کمتر به آن توجه می شود، این است که بیماری های کلیوی معمولاً دیر تشخیص داده می شوند. کلیه ها تا مدت ها بدون علامت جدی کار می کنند و وقتی علائم ظاهر می شود، بخشی از آسیب قبلاً اتفاق افتاده است. همین موضوع باعث می شود پزشکان همیشه بر پیشگیری تاکید بیشتری داشته باشند.

حاجیانی در این باره هم می گوید: هیچ نوشابه گازداری را نمی شود نوشیدنی سالم برای مصرف روزانه دانست. تفاوت ها در نوع و میزان خطر است، نه در بی ضرر بودن. یعنی مسئله فقط این است که کدام زودتر و بیشتر آسیب می زند. مخصوصا درباره بیماری های کلیه که تاکید کردیم که معمولا دیر خود را نشان می دهد.

به گفته متخصصان، مصرف زیاد و طولانی مدت نوشابه می تواند به طور غیرمستقیم، خطر نارسایی کلیه و حتی از کار افتادن کلیه ها و دیالیزی شدن فرد را افزایش دهد. یعنی از طریق افزایش خطر دیابت نوع 2، افزایش فشار خون، چاقی، افزایش بار فسفر در نوشابه های سیاه و احتمال افزایش ریسک سنگ کلیه. درواقع نوشابه عامل مستقیم دیالیز نیست، اما یکی از عوامل سبک زندگی ناسالم است که در کنار سایر ریسک ها می تواند روند رسیدن به نارسایی کلیه را تسریع کند.