| زمانی که نیروهای آمریکا و اسراییل 9 اسفند (28 فوریه) حملاتی را علیه ایران آغاز کردند، معامله گران در پلتفرم های شرط بندی دیجیتال از قبل احتمال چنین حمله ای را در قیمت ها لحاظ کرده بودند. در هفته های پیش از حمله، قراردادهای موجود در پولی مارکت (یکی از بزرگ ترین بازارهای پیش بینی جهان) احتمال اقدام نظامی آمریکا را به تدریج بالاتر نشان می دادند. طبق گزارش ها بیش از یک میلیارد دلار روی پرسش های مرتبط با ایران در این پلتفرم ها شرط بندی شده است؛ از اینکه جنگ چه مدت طول می کشد گرفته تا اینکه آیا توافق هسته ای ممکن است یا نه. این مساله باعث شده تا سوالاتی در مورد آنکه این شرط بندی ها تا کجا ممکن است مرزها را به سخره بگیرند، پیش بیاید. مشخص نیست که چه تعداد از کاربران این سکوهای اینترنتی با استفاده از اطلاعات محرمانه و پنهانی در شرط بندی ها شرکت می کنند و می توانند با استفاده از اطلاعاتی مانند زمان شروع عملیات نظامی، زمان رسیدن به توافق های سیاسی یا هر چیز دیگر، پول های کلانی به جیب بزنند. در سکوهای اینترنتی که به بازارهای پیش بینی مشهور شده اند، کاربران روی هر چیزی شرط می بندند، از قیمت نفت، تا به کار بردن کلمه ای در سخنرانی یک فرد مشهور؛ از پیش بینی اتفاق عجیب در یک مسابقه بسکتبال تا به توافق رسیدن یا نرسیدن ایران و آمریکا. معامله های مشکوک و تردید در مورد شرط بندی بر اساس اطلاعات محرمانه نیویورک تایمز اخیرا در گزارشی ده ها معامله و کاربر مشکوک در بازارهای مشهور پیش بینی را مورد بررسی قرار داده است و به نتایج باور نکردنی رسیده است. در مورد شرط بندی روی حمله اسراییل به ایران (ژوئن 2025): 13 کاربر در مجموع 140 هزار دلار شرط بستند و پس از وقوع حمله، بیش از 600 هزار دلار سود کسب کردند. (7 مورد از این حساب ها تنها چند روز قبل باز شده بودند). در مورد شرط بندی روی دستگیری رییس جمهور ونزوئلا (ژانویه 2026): در حالی که شانس سقوط مادورو 7٪ بود، یک گروهبان ارتش آمریکا با اطلاعات طبقه بندی شده شرط بندی کرد و بیش از 400.000 دلار سود برد. در مورد شرط بندی روی آتش بس آمریکا و ایران (آوریل 2026): حداقل 7 کاربر ساعاتی پیش از پست ترامپ شرط بستند و در مجموع بیش از 1.4 میلیون دلار برنده شدند (دو نفر از آن ها هر کدام 400.000 دلار سود کردند). در مورد شرط بندی روی عفو برادر جو بایدن (ژانویه 2025): یک کاربر 53 شرط مجزا به ارزش بیش از 20.000 دلار ثبت کرد و 40 دقیقه بعد پس از اعلام عفو، 200.000 دلار به دست آورد. در مورد شرط بندی روی حمله هوایی ترامپ به ایران (فوریه 2026): حداقل 27 حساب کاربری به صورت هم زمان شرط بندی کردند و بیش از 700.000 دلار سود به دست آوردند. افشاگری علیه شرکت کریپتو Axiom (فوریه 2026): یک کاربر تازه وارد 65.000 دلار شرط بست و 411.647 دلار سود کسب کرد. نظامی آمریکایی که به دلیل شرط بندی با استفاده از اطلاعات محرمانه بازداشت شد گانون کن ون دایک 38 ساله، گروهبان ارتش آمریکا به تازگی متهم به کسب 400 هزار دلار سود از طریق شرط بندی بر سر برکناری نیکولاس مادورو (رییس جمهور برکنارشده ونزوئلا) با استفاده از اطلاعات پنهانی شد. او 20 روز پیش در مقابل دادگاه قرار گرفت و ادعای بی گناهی کرد. به گزارش گاردین ون دایک در 23 آوریل بر اساس یک کیفرخواست فدرال بازداشت شد؛ او متهم است که بین 27 دسامبر 2025 تا 2 ژانویه 2026، مبلع 33 هزار دلار در بازار پیش بینی پلی مارکت شرط بندی کرده بود. او بر خلاف پیش بینی ها که احتمال برکناری مادورو را بسیار پایین می دانستنند مبلغ کلانی روی برکناری مادورو و ورود آمریکا به خاک ونزوئلا شرط بسته بود. به گفته دادستان ها، در آن زمان بازارهای پیش بینی احتمال کمی برای وقوع این رویدادها قائل بودند، که همین امر منجر به پرداخت سود کلانی به ون دایک شد. این پرونده، نخستین نمونه از رسیدگی به اتهاماتی را در رابطه با معامله بر اساس اطلاعات نهانی در یک بازار پیش بینی است. کمیسیون معاملات آتی کالای آمریکا (CFTC) نیز شکایت های مدنی علیه ون دایک تنظیم کرده است. دادستان ها اعلام کردند ون دایک که درجه دار نیروهای ویژه ارتش آمریکا است و در پایگاه فورت براگ در کارولینای شمالی مستقر بوده، در برنامه ریزی و اجرای حمله ماه ژانویه که منجر به دستگیری مادورو و همسرش سیلیا فلورس شد، مشارکت داشته است. او با پنج عنوان اتهام کیفری روبرو است: استفاده غیرقانونی از اطلاعات محرمانه دولتی برای منافع شخصی، سرقت اطلاعات غیرعلنی دولتی، کلاهبرداری در معاملات کالا، کلاهبرداری اینترنتی و انجام تراکنش مالی غیرقانونی. پلتفرم پلی مارکت اعلام کرد که فعالیت های معاملاتی ون دایک را به مقامات گزارش داده و در طول فرآیند تحقیقات همکاری کرده است. بازارهای شرط بندی از چه زمانی شکل گرفتند؟ بازار شرط بندی از دهه هشتاد میلادی شکل گرفت. وقتی گروهی از اقتصاددانان برای آزمایش به دانشجویان دانشگاه آیووا اجازه دادند تا در بازار پیشبینی الکترونیک آیووا شرکت کنند. این بازار شرط بندی در خصوص نتایج انتخابات ها و مسائل اقتصادی در دسترس بود. پس از یازده سپتامبر پنتاگون ایده ایجاد یک بازار را مطرح کرد تا کارشناسان بتوانند روی رویدادهای آینده شرط بندی کنند؛ اما وقتی یک عضو کنگره از این ماجرا با خبر شد، پنتاگون پروژه را کنار گذاشت. چند سال بعد با ایجاد دو استارتاپ کلشی و پلی مارکت، اوضاع عوض شد. بحران های اخلاقی بازارهای پیش بینی که توسط شرکت هایی مانند کالشی اداره می شوند، در یک سال گذشته به شدت محبوب شده اند و بیش از 44 میلیارد دلار معامله را میزبانی کرده اند. این بازارها تا سال ها در دست کسانی بودند که به پیشبینی نتایج فوتبال و یا دیگر ورزش ها علاقه داشتند، اما اخیرا سروکله گروهی که به پیشبینی وقایع سیاسی علاقه مندند در چنین سایت هایی پیدا شده است و سمت و سوی تازه ای به آن ها داده است. کاربران کلشی و پلی مارکت تقریبا بر روی هر موضوعی شرط بندی می کنند. از انتخابات محلی گرفته تا جنگ های بزرگ و کوچک و حتی زمان ظهور عیسی مسیح را پیشبینی و مدم در حال امتحان کردن شانس خود هستند. این اپلیکیشن ها در جریان انتخابات ریاست جمهوری آمریکا در سال 2024 به شدت مورد توجه قرار گرفتند؛ زمانی که یک پیروزی حقوقی به آن ها اجازه داد شرط بندی انتخاباتی را بپذیرند و پیش بینی هایشان نشان می داد شانس پیروزی دونالد ترامپ در حال افزایش است. حجم معاملات در بازارهای پیش بینی مشهور آمریکا (کلشی و پلی مارکت) از حدود 2 میلیارد دلار در ماه در سال گذشته به 25 میلیارد دلار در ماه در سال جاری رسیده است. با گذشت از این دوران، کاربران سایت های شرط بندی در مورد پیشبینی ها در خصوص وضعیت ونزوئلا و ایران دست به شرط بندی می زنند. از نظر تئوری، چنین شرط بندی هایی با قوانین مالی آمریکا در تضاد هستند؛ قوانینی که معامله روی قراردادهای مرتبط با جنگ، تروریسم، ترور، قمار یا دیگر فعالیت های غیرقانونی را ممنوع می کند. اما این قوانین مانع از آن نبوده است که استارتاپ های حوزه شرط بندی از پول کلانی که بابت چنین اموری به دست می آورند؛ چشم بپوشند. در حقیقت بحران ایران شکاف های اخلاقی این بازارها را به شکلی آشکار کرد که انتخابات هرگز نکرده بود. پس از وقوع اولین حملات به ایران در روز 28 فوریه کلشی فورا با یک مشکل مواجه شد: قانون فدرال آمریکا شرط بندی روی ترور را ممنوع می کند. این پلتفرم همه پول ها را بازگرداند و به همین قوانین استناد کرد. اما معامله گران همچنان راه هایی برای دور زدن قوانین پیدا کردند. وقتی آمریکا برای نجات یک خلبان ساقط شده عملیات انجام داد، کاربران پولی مارکت شروع کردند به شرط بندی روی اینکه او چه زمانی آزاد خواهد شد. ست مولتون، نماینده کنگره و تفنگدار سابق دریایی، این وضعیت را بازار مرگ دیستوپیایی توصیف کرد و پولی مارکت آن را بست. معاملات مبتنی بر اطلاعات محرمانه حتی نگران کننده تر است. پیش از حملات 28 فوریه، یک شرکت تحلیل رمزارز شش فرد مظنون به استفاده از اطلاعات داخلی را شناسایی کرد که پیش از وقوع حمله، 1.2 میلیون دلار روی حمله آمریکا شرط بسته بودند. مطالعه ای دیگر نشان داد که بین سال های 2024 تا 2026 دست کم 143 میلیون دلار سود در پولی مارکت از طریق استفاده از اطلاعات داخلی به دست آمده است. پژوهشگران بیش از 200 هزار شرط بندی مشکوک را شناسایی کردند. از ژانویه 2026 تاکنون، قانون گذاران بیش از 10 طرح قانونی برای محدود کردن بازارهای پیش بینی ارائه کرده اند؛ برخی از آن ها رییس جمهور، معاون رییس جمهور، قانون گذاران و خانواده هایشان را از معامله در این بازارها منع می کند. معاملات به موقع افراد دارای ارتباطات سیاسی توجه زیادی را جلب کرده است، از جمله پیوستن دونالد ترامپ جونیور به هیئت مشاوران پولی مارکت در اوت 2025. منتقدان چه می گویند؟ منتقدان از این وضعیت برای درخواست برخورد شدیدتر با این اپلیکیشن ها استفاده کرده اند؛ آن ها می گویند این پلتفرم ها در حال تسهیل نوعی سودجویی از جنگ هستند که غیراخلاقی است و هم می تواند خطرات امنیت ملی، معاملات مبتنی بر اطلاعات محرمانه و فساد ایجاد کند. تنها پلتفرم پلی مارکت میزبان شرط بندی هایی بوده که بلومبرگ ارزش آن ها را بیش از 500 میلیون دلار در ارتباط با جنگ ایران برآورد کرده است؛ این پلتفرم حتی در مقطعی امکان شرط بندی روی احتمال وقوع انفجار هسته ای را فراهم کرده بود. آنطور که بی بی سی جهانی نوشته است این شرکت که دفتر مرکزی اش در نیویورک است اما فعالیت محدودی در آمریکا دارد، پس از انتقادها در شبکه های اجتماعی آن بازار را حذف کرد؛ با این حال کاربران هنوز هم می توانستند روی پرسش هایی مثل زمان ورود نیروهای آمریکایی به ایران شرط ببندند. برخی از پژوهشگران معتقدند بازارهای پیش بینی، گاه نسبتا خوب عمل می کنند. مثلا یک مقاله پژوهشی هیئت فدرال رزرو نیز نشان داد که بازارهای کلشی از سال 2022 تاکنون نرخ بهره فدرال را در روز هر نشست بانک مرکزی آمریکا کاملاً درست پیش بینی کرده اند و عملکردی بهتر از نظرسنجی های حرفه ای و بازارهای آتی مالی داشته اند. موانع حقوقی برخلاف شرکت های سنتی شرط بندی که ضرایب را خودشان تعیین می کنند، شرکت های بازار پیش بینی بیشتر شبیه بورس عمل می کنند و به کاربران اجازه می دهند از طریق قراردادهای رویدادی روی نتیجه رویدادهای آینده با یکدیگر شرط ببندند. همین ساختار باعث شده کمیسیون معاملات آتی کالا در آمریکا (CFTC) ادعای نظارت بر آن ها را مطرح کند. اما منتقدان می گویند این شرکت ها در اصل پلتفرم های قمار و شرط بندی ورزشی هستند که تلاش می کنند خود را به عنوان بازار مالی جا بزنند تا از قوانین سخت گیرانه تر و مالیات هایی که شامل شرکت های قمار سنتی می شود، فرار کنند. بی بی سی نوشته است در هفته های اخیر، دموکرات ها طرح قانونی ای ارائه کرده اند که مقام های فدرال را از معامله قراردادهای رویدادی منع می کند. آن ها به مواردی اشاره می کنند مانند زمانی که یک کاربر تازه وارد پولی مارکت درست پیش از اعلام رسمی دستگیری رییس جمهور ونزوئلا، نزدیک به نیم میلیون دلار سود کرد. دولت بایدن موضع سخت گیرانه ای نسبت به این صنعت داشت و پیشنهاد داده بود قراردادهای رویدادی مرتبط با ورزش و سیاست ممنوع شوند، اما این تلاش نظارتی پس از شکست در دادگاه و پیروزی دونالد ترامپ در انتخابات 2024 متوقف شد؛ ترامپی که وعده داده بود مقررات سبک تری اعمال کند. |