حدود 9 نفر از هر 10 انسان روی زمین راست دست هستند. این عدم تعادل عجیب در فرهنگ ها، قاره ها و خود تاریخ وجود دارد. دانشمندان دهه ها تلاش کرده اند تا آن را از طریق ساختار مغز، ژنتیک، استفاده از ابزار یا حتی فرهنگ توضیح دهند، چرا بیشتر مردم راست دست هستند و این راز سرسختانه پابرجا مانده، با این حال اکنون به نظر می رسد پاسخی برای آن پیدا شده است.

به گزارش ایسنا، یک مطالعه جدید از محققان دانشگاه آکسفورد نشان می دهد که پاسخ ممکن است در دو تغییر تکاملی باشد که گونه ما را بیش از هر گونه دیگری متحول کرده است: راه رفتن روی دو پا و رشد مغز به طور غیرمعمولی بزرگ.

به نقل از آی ای، نویسندگان این مطالعه استدلال می کنند که انسان ها از طریق یک فرآیند تکاملی تدریجی مرتبط با دوپا راه رفتن و گسترش مغز، راست دست شدند و یک تغییر ژنتیکی واحد مسئول آن نبوده است.

توماس ای. پوشل، یکی از نویسندگان این مطالعه و استاد انسان شناسی در دانشگاه آکسفورد، می گوید: این اولین مطالعه ای است که چندین فرضیه اصلی برای راست دستی انسان را در یک چارچوب واحد آزمایش می کند.

گروه تحقیقاتی داده های مربوط به چپ دستی 2025 نفر از 41 گونه میمون و میمون انسان نما را تجزیه و تحلیل کردند. آن ها با استفاده از مدل های تکاملی بیزی، توضیحات اصلی زیادی را برای چپ دست بودن، از جمله رژیم غذایی، استفاده از ابزار، ساختار اجتماعی، زیستگاه، اندازه بدن و اندازه مغز، آزمایش کردند.

این مطالعه، چپ دستی را با استفاده از چیزی به نام شاخص میانگین چپ دستی (MHI) اندازه گیری کرد که در آن اعداد مثبت نشان دهنده تمایل بیشتر به سمت راست دست بودن است. انسان ها 0.76 امتیاز کسب کردند که به طور چشمگیری بالاتر از سایر نخستی سانان است که اکثر آن ها نزدیک به صفر دسته بندی شده بودند، به این معنی که ترجیح ثابت کمی در کل جمعیت نشان می دادند.

نویسندگان مطالعه خاطرنشان می کنند که انسان ها یک سوگیری راست دستی آشکار (MHI = 0.76) نشان می دهند.

انسان ها تنها گونه ای بودند که سوگیری راست دستی قوی و از نظر آماری معتبری داشتند. با این حال، وقتی محققان دو متغیر خاص را به مدل های خود اضافه کردند، تصویر تغییر کرد. این دو متغیر اندازه مغز و شاخص بین غشایی که طول بازو را با طول پا مقایسه می کند، بود. انسان ها در مقایسه با بازوها، پاهای غیرمعمولی و بلندی دارند که از ویژگی های بارز راه رفتن روی دو پا است. وقتی این دو عامل در نظر گرفته شدند، انسان ها دیگر از نظر تکاملی استثنایی به نظر نمی رسیدند.

محققان توضیحی دو مرحله ای برای چپ دستی انسان ارائه می دهند. ابتدا چپ دستی پدیدار شد. همانطور که اجداد اولیه انسان شروع به راه رفتن روی دو پا کردند، دست هایشان از حرکت آزاد شد. این احتمالا فشار تکاملی جدیدی را برای استفاده تخصصی از دست در حین انجام کارهایی مانند حمل اشیاء، دستکاری ابزارها یا ژست گرفتن ایجاد کرد. انسان ها ممکن است این الگو را در جهت متفاوتی اتخاذ کرده باشند. راه رفتن روی دو پا امکان استفاده تخصصی تر از یک دست را نسبت به دست دیگر فراهم می کرد.

مرحله دوم با گسترش مغز آغاز شد. محققان با استفاده از مدل های تکاملی، چپ دستی را در خویشاوندان منقرض شده انسان تخمین زدند. انسان های اولیه احتمالا ترجیحات راست دستی ضعیفی داشته اند.

با این حال، این سوگیری در گونه هایی مانند هومو ارکتوس و نئاندرتال ها قبل از رسیدن به اوج مدرن خود در هومو ساپینس تقویت شد. نویسندگان این مطالعه افزودند: با ظهور جنس هومو و به ویژه با شروع انسفالیزاسیون (ضریب مغزی) قابل توجه، افزایش قابل توجهی در مقادیر شاخص میانگین چپ دستی مشاهده می کنیم.

این مطالعه نشان می دهد که راست دستی انسان ممکن است ریشه عمیقی در همان تغییرات تکاملی داشته باشد که نحوه حرکت و تعامل اجداد ما با جهان را تغییر داده است.

با این حال، برخی از سوالات مهم همچنان بی پاسخ مانده اند. برای مثال، دانشمندان هنوز نمی دانند که چرا چپ دستی در طول تکامل انسان حفظ شده است یا فرهنگ انسانی چقدر به تقویت تسلط راست دست ها در طول زمان کمک کرده است.

نویسندگان این مطالعه خاطرنشان می کنند: انسان ها در نمایش تکامل فرهنگی تجمعی منحصر به فرد هستند که ممکن است عدم تقارن های رفتاری را تقویت یا تثبیت کند.

محققان همچنین می گویند مطالعات آینده می توانند بررسی کنند که آیا چنین ترجیحاتی در حیواناتی مانند طوطی ها یا کانگوروها از طریق فشارهای تکاملی مشابه تکامل یافته است یا خیر، که به طور بالقوه نشان می دهد آیا رفتار شبیه به چپ دستی به طور مستقل در شاخه های مختلف قلمرو حیوانات پدیدار شده است یا خیر.