دوگانه شروع جنگی دیگر یا مذاکره ای نتیجه بخش، بین ایران و آمریکا همچنان وجود دارد. اما پس از سفر ترامپ به چین و اظهارات اخیر وی در خصوص عدم پذیرش شروط ایران، این دوگانه از دید برخی تحلیلگران بیشتر به سمت جنگ سنگین است تا مذاکره.

به گزارش فرارو، فریدون مجلسی، دیپلمات با سابقه ایرانی و تحلیلگر ارشد سیاست خارجی در گفتگو با فرارو به بررسی این موضوع پرداخته است:

فریدون مجلسی به فرارو گفت: آنچه در 24 ساعت اخیر از مجموعه مواضع واشنگتن، پکن و تهران می توان فهمید این است که بحران ایران و آمریکا وارد مرحله ای شده که بیش از آنکه شبیه آستانه یک جنگ تمام عیار باشد، به یک بازی فرسایشی برای تحمیل اراده سیاسی شباهت دارد؛ بازی ای که در آن دونالد ترامپ می کوشد همزمان سه هدف را پیش ببرد: نمایش قدرت برای مصرف داخلی آمریکا، وادار کردن ایران به پذیرش یک توافق محدود اما تحقیرآمیز، و در عین حال جلوگیری از گسترش جنگی که می تواند اقتصاد جهانی و انتخابات آینده آمریکا را از کنترل خارج کند. اظهارات تازه ترامپ بعد از سفرش به چین، در همین چارچوب معنا پیدا می کند. او در روزهای اخیر بارها گفته صبرش در برابر ایران رو به پایان است و حتی در برخی مواضع، پیشنهاد تازه تهران را غیرقابل قبول توصیف کرده است.

وی در خصوص تناقضات صحبت های ترامپ تاکید کرد: فراموش نکنیم، ترامپ همزمان تأکید کرده که هنوز امکان توافق وجود دارد. این دوگانه گویی تصادفی نیست؛ ترامپ عملاً می خواهد هم تهدید نظامی را زنده نگه دارد و هم مسیر مذاکره را کاملاً نبندد. سفر ترامپ به چین نیز برخلاف تبلیغات اولیه، دستاورد تعیین کننده ای درباره ایران نداشت. در تهران این تصور شکل گرفته بود که شاید پکن حاضر شود برای جلوگیری از تشدید بحران در خلیج فارس، آمریکا را به نرمش وادار کند یا حتی نقش میانجی فعال تری بگیرد. اما پیام هایی که بعد از دیدار ترامپ و شی جین پینگ منتشر شد، نشان داد چین بیش از هر چیز نگران امنیت تجارت جهانی و باز ماندن مسیر انرژی است، نه دفاع استراتژیک از ایران. حتی برخی گزارش ها حاکی است که ترامپ امیدوار بوده چین از نفوذ اقتصادی خود بر تهران برای کشاندن ایران به توافق استفاده کند.

این دیپلمات با سابقه ایرانی در خصوص رویکرد چین در وضعیت موجود گفت: چین در حال بازی بسیار محتاطانه ای است. پکن نه می خواهد سقوط کامل رابطه اش با تهران را ببیند و نه حاضر است برای ایران وارد تقابل پرهزینه با آمریکا شود. چین امروز بزرگ ترین خریدار نفت ایران است و طبیعی است که خواهان ثبات در تنگه هرمز باشد. بنابراین برخلاف برخی تصورات در داخل ایران، پکن قرار نیست در قامت یک متحد امنیتی ظاهر شود. این شاید مهم ترین پیامی بود که از سفر ترامپ به چین مخابره شد

وی در خصوص این موضوع که آیا جنگ جدیدی در راه است گفت: پاسخ کوتاه این است که احتمال درگیری محدود همچنان بالاست، اما احتمال جنگ فراگیر کاهش یافته است. آمریکا بعد از ماه ها تنش و عملیات نظامی، هنوز به هدف سیاسی مشخصی نرسیده است. نه برنامه هسته ای به طور کامل متوقف شده و نه منطقه به حالت پیشین خود برگشته است. حتی رسانه های غربی و تحلیلگران آمریکایی نیز از ابهام در تعریف پیروزی سخن می گویند. ترامپ همچنان از زبان تهدید استفاده می کند، زیرا تصور می کند تنها راه کشاندن تهران به توافق، افزایش فشار روانی و نظامی است. اما مشکل اینجاست که خود واشنگتن نیز می داند جنگ گسترده با ایران، برخلاف حملات محدود یا عملیات هوایی، می تواند تبعاتی غیرقابل پیش بینی داشته باشد.

این تحلیلگر حوزه سیاست خارجی درباره احتمال وقوع مذاکره یا تشدید تنش منتهی به حمله نظامی گفت: مسئله اصلی این نیست که مذاکره انجام می شود یا نه ، بلکه این است که مذاکره بر سر چه چیزی ممکن است. آمریکای ترامپ دیگر به دنبال بازگشت به مدل برجام نیست. آنچه واشنگتن می خواهد، نوعی توافق امنیتی-منطقه ای گسترده تر است که هم برنامه هسته ای ایران را محدود کند، هم درباره موشک ها و نفوذ منطقه ای امتیاز بگیرد و هم امنیت عبور انرژی در خلیج فارس را تضمین کند. در مقابل، ایران به دنبال توافقی است که حداقل بخشی از تحریم ها را بردارد، امکان فروش پایدار نفت را فراهم کند و از تبدیل شدن کشور به صحنه جنگ دائمی جلوگیری نماید. مشکل اینجاست که فاصله دو طرف هنوز بسیار زیاد است. ترامپ به دنبال توافقی نمایشی است؛ توافقی که بتواند آن را به عنوان پیروزی خود عرضه کند.

منبع: فرارو