ده هفته پس از آغاز جنگ با ایران، راز بزرگ بازار نفت هر روز پیچیده تر می شود. هر روزی که تنگه هرمز بسته می ماند، نزدیک به 14 میلیون بشکه نفت معادل 14درصد از تولید جهانی، از بازار حذف می شود. به گزارش اکونومیست تاخیر در تولید و حمل ونقل به این معناست که حتی اگر تنگه همین امروز باز شود، احتمالا دست کم 2 میلیارد بشکه از مجموع عرضه نفت امسال ناپدید خواهد شد. با این حال، قیمت نفت برنت تنها 109 دلار برای هر بشکه است.

به گزارش دنیای اقتصاد، این رقم بسیار پایین تر از 129 دلاری است که پس از حمله روسیه به اوکراین در سال 2022 ثبت شد، و اصلا نزدیک به محدوده 150 تا 200 دلاری نیست که تحلیلگران در صورت طولانی شدن جنگ ایران پیش بینی کرده بودند.

دو عامل غیرمنتظره در حال محافظت از جهان در برابر فاجعه نفتی هستند. نخستین عامل آمریکا است. صادرات خالص نفت خام و فرآورده های پالایش شده این کشور پس از کسر واردات به 9 میلیون بشکه در روز رسیده است؛ این میزان معادل تقریبا 4 میلیون بشکه در روز بیشتر از مدت مشابه سال گذشته است. همچنین، این وضعیت کارآمدی ذخایر استراتژیک نفت آمریکا را تایید می کند؛ ذخایری که دولت از ماه مارس برداشت از آنها را آغاز کرد.

دومین عامل غیر منتظره حفظ بازار نفت، چین است که اکنون روزانه 4.5 میلیون بشکه نفت خام کمتر از سال گذشته وارد می کند. این موضوع ناشی از کاهش تقاضای مصرف کنندگان برای سوخت گران تر است. همچنین تصمیمات دولت چین در این امر دخیل بوده اند. این کشور در آغاز جنگ، صادرات فرآورده های نفتی توسط پالایشگاه ها را ممنوع و به آنها اجازه داد از ذخایر داخلی استفاده کنند. در نتیجه، نیاز پالایشگاه ها به نفت خارجی کاهش یافت.

جهان در حالی وارد این جنگ شد که ذخایر نفتی در نزدیکی بالاترین سطح 10ساله قرار داشتند. اکنون که کشورهای واردکننده برای جبران کمبود عرضه خلیج فارس از ذخایر خود استفاده می کنند، ممکن است این ذخایر تا ماه ژوئن به کمترین سطح تاریخ برسند. همچنین، ذخایر عظیم نفت شناور در دریا که تا حدی به دلیل افزایش صادرات خلیج فارس پیش از جنگ فراهم شده بود اکنون تا حد زیادی تخلیه شده است.

در نتیجه، به زودی ذخایر خصوصی در کشورهای ثروتمند شروع به تخلیه خواهند کرد. در آن صورت، قیمت ها ممکن است هم به دلیل پایین بودن مطلق سطح ذخایر و هم به خاطر توزیع نامتوازن جغرافیایی آنها، به طرزی انفجاری افزایش یابند. فرآورده های پالایش شده نخستین قربانی خواهند بود.

وال استریت ژورنال نیز در گزارشی اشاره کرد که مازاد گسترده ای از نفت خام که در مخازن ذخیره سازی و کشتی های در گردش بود، از دو ماه و نیم پیش که تنگه هرمز مسدود شد، اقتصاد جهانی را از رشد انفجاری قیمت نفت منع کرده است. این مازاد عرضه اکنون با سرعت بی سابقه ای در حال کاهش است و مدیران و تحلیلگران نفتی پیش بینی می کنند که در صورت باز نشدن تنگه هرمز تا آینده ای نزدیک، آرامش نسبی بازارهای انرژی بر هم زده خواهد شد. اگر چین دوباره شروع به خرید بیشتر نفت خام کند، شوک شدیدتر خواهد شد.