از کارگاه های سنتی میلان تا آزمایشگاه های پیشرفته مرمت آثار تاریخی، پژوهشگران و هنرمندان همچنان در تلاش اند رازهای کارت های تاروت را کشف کنند؛ کارت هایی که تاریخچه ای پیچیده و تفاسیر بی پایان دارند.

به نقل از اسمیثسونین، رازهای کارت هایی که حدود 500 سال پیش در ایتالیا متولد شدند، هنوز هم به طور کامل گشوده نشده است. اما همین ابهام، پژوهشگران و علاقه مندان را واداشته تا از کارگاه های کوچک میلان تا آزمایشگاه های پیشرفته مرمت آثار هنری، در پی کشف حقیقت برآیند.

در نزدیکی یکی از واپسین دروازه های قرون وسطایی شهر میلان، دری کوچک میان مغازه های خاموش و کرکره های پایین کشیده به چشم می خورد. با عبور از آن، وارد جهانی زرین و سرشار از نمادهای رازآلود می شوید: ستاره ها، اسکلت ها، دلقک ها و پادشاهان. اینجا ایل منگلو است؛ کارگاهی که به عنوان یکی از آخرین پناهگاه های استادان بزرگ تاروت در ایتالیا شناخته می شود.

پشت صندوق فروشگاه، تصویری از اوسوالدو منگاتزی دیده می شود؛ هنرمندی که برای بسیاری، نامش با احیای تاروت های تاریخی گره خورده است. اگرچه برای عده ای تاروت صرفاً یک بازی یا سرگرمی است، برای منگاتزی پیش از هر چیز هنر بود. او که در سال 2021 درگذشت، با بازتولیدهای دستی و رنگ آمیزی شده دقیق از کهن ترین دسته های تاروت جهان، شهرتی جهانی یافت. میز کارش همچنان همان گونه که ترک کرده، پر از قلم مو و رنگ باقی مانده است؛ گویی هنوز لحظه ای دیگر بازخواهد گشت تا جزییات آخرین کارت را کامل کند.

در بهاری بارانی، کریستینا دورسینی، خواهرزاده او و تاریخ دان هنر، مرا در این کارگاه همراهی کرد. پس از درگذشت منگاتزی، او مسئولیت معرفی آثار و هدایت بازدیدکنندگان را بر عهده گرفته است. اطراف مان پر بود از دسته های متنوع: تاروتی با تم گربه ها، تاروتی با نمادهای عبری و حتی تاروت سیگاری ها که در آن شخصیت مرگ با پیپی خمیده به تصویر کشیده شده است. منگاتزی بیش از صد دسته مختلف منتشر کرده بود؛ برخی بازآفرینی تاریخی و برخی ابداع شخصی. دورسینی می گوید: هر دسته تاروت، گنجینه ای از خرد را در خود پنهان دارد.

قدیمی ترین دسته های شناخته شده تاروت به فاصله سال های 1437 تا 1442 بازمی گردد؛ تاریخی که به لطف فناوری های تصویربرداری مدرن با دقتی چشمگیر تعیین شده است. ساختار استاندارد تاروت شامل 78 کارت است: 56 کارت آرکانای کوچک شبیه به ورق های عددی امروزی و 22 کارت آرکانای بزرگ با شخصیت هایی رازآلود. نام هایی چون جهان ، عدالت و اعتدال و چهره هایی چون دلقک ، عاشقان یا راهب گوشه نشین از جمله نمادهای شناخته شده آن هستند.

این کارت ها احتمالاً در قرن پانزدهم به عنوان بازی ای اشرافی در ایتالیا پدید آمدند؛ سرگرمی ظریف و تجملی برای دربارهای ثروتمند. اما در طول پنج قرن گذشته، معنایی کاملاً متفاوت یافته اند.

ابهام در تصاویر تاروت زمینه را برای تفسیرهای بی شمار فراهم کرده است. پیشگویان با کنار هم گذاشتن کارت ها، تلاش می کنند پنجره ای به آینده بگشایند. با این حال، دورسینی همچون عمویش با این کاربرد موافق نیست. تابلویی کنار صندوق فروشگاه نصب شده که تأکید می کند: اینجا فال گرفته نمی شود. او تاروت را پیش از هر چیز میراثی هنری می داند، نه ابزار پیشگویی.

پژوهش های علمی نیز بر پیچیدگی تاریخ تاروت افزوده اند. در تورین، در آزمایشگاه های مرکز حفاظت و مرمت میراث فرهنگی لا وناریا رئاله ، تیمی از دانشمندان با استفاده از فناوری هایی چون طیف سنجی فلورسانس پرتو ایکس، لایه های نامریی کارت های کهن را بررسی کرده اند. همکاری با مؤسساتی چون کتابخانه و موزه مورگان نیویورک، دانشگاه ییل و مؤسسه هنر شیکاگو به تعیین دقیق تاریخ برخی دسته های اولیه انجامیده است.

دسته های ویسکونتی-اسفورتزا که از نخستین نمونه های تاروت به شمار می روند، احتمالاً به عنوان هدیه عروسی برای خاندان های اشرافی میلان سفارش داده شده بودند. بررسی های آزمایشگاهی نشان داده این کارت ها آثار فرسودگی ناشی از استفاده مداوم دارند؛ لبه های ساییده و رنگ دانه های از بین رفته، فرضیه استفاده آن ها به عنوان ابزار بازی را تقویت می کند.

در قرن هجدهم، نویسندگانی چون آنتوان کور دو ژبلن با انتشار نظریه هایی درباره منشأ مصری تاروت، موجی از علاقه به رمز و رازهای باستانی ایجاد کردند. او ادعا کرد تاروت در واقع کتابی پنهان از حکمت مصر باستان است که از آتش سوزی کتابخانه های اسکندریه جان سالم به در برده است. این روایت، هرچند کاملاً گمانه زنی بود، به رواج افسانه هایی درباره ارتباط تاروت با پیشگویان کولی دامن زد؛ ادعایی که پژوهشگران امروزی آن را فاقد شواهد تاریخی می دانند.

ژان-باتیست آلیه، معروف به اتییلا ، در سال 1770 یکی از نخستین راهنماهای پیشگویی با کارت را منتشر کرد و بدین ترتیب، تاروت به تدریج از بازی درباری به ابزاری برای کشف سرنوشت تبدیل شد.

در قرن بیستم، روان شناس سوییسی کارل یونگ قدرت نمادین تاروت را به کهن الگوهای روانی نسبت داد؛ تصاویری چون برج فروریخته یا دلقک سرگردان که می توانند معانی بی شماری بیابند. پس از آن، تاروت در موج معنویت گرایی نیو ایج آمریکا جایگاهی ویژه یافت و بارها بازتفسیر شد.

امروزه دسته هایی چون مادرپیِس با رویکردی فمینیستی یا بلک پاور تاروت با تمرکز بر چهره های شاخص سیاه پوست، نشان می دهند که این کارت ها همچنان در حال بازآفرینی اند. در موزه بین المللی تاروت در نزدیکی بولونیا، صدها نمونه از این بازتفسیرها نگهداری می شود؛ از کتاب های پاپ آپ گرفته تا کارت های خوراکی.

در سال های اخیر، محبوبیت تاروت بار دیگر اوج گرفته است؛ بخشی از این موج به شبکه های اجتماعی مانند تیک تاک بازمی گردد، جایی که کاربران جوان ویدئوهای فال گیری منتشر می کنند. برخی فروشندگان از افزایش دو یا سه برابری فروش در دوره های بحران، از رکود مالی 2008 تا همه گیری کووید-19، خبر داده اند.

با این حال، برخی متخصصان نسبت به استفاده سطحی از تاروت هشدار می دهند. جسیکا لانیادو، ستاره شناس و متخصص تاروت در سان فرانسیسکو، معتقد است نباید کارت ها را ابزاری برای مدیریت ریزبه ریز سرنوشت دانست. به گفته او، برخورد طعنه آمیز یا صرفاً سرگرم کننده با تاروت نیز از ارزش نمادین آن می کاهد.

هلن فارلی، پژوهشگر تاریخ تاروت، این کارت ها را آینه ای از جامعه ای که در آن استفاده می شوند می نامد. اگر امروز در این آینه بنگریم، شاید جهانی فردگرا و تجاری ببینیم که حتی معنویت را نیز به کالا تبدیل می کند. با این حال، تاروت همچنان در حال دگرگونی است؛ هنرمندان و علاقه مندان هر نسل آن را با دغدغه ها و امیدهای زمانه خود بازمی آفرینند.

شاید پاسخ قطعی درباره معنای اولیه تاروت هرگز روشن نشود. اما همین رازآلودگی است که آن را زنده نگه داشته است. از دربارهای رنسانس ایتالیا تا کارگاه های کوچک میلان و صفحات درخشان شبکه های اجتماعی، تاروت نه تنها بخشی از گذشته، بلکه نشانه ای از آینده جمعی ما نیز هست. آینده ای که همچنان در کارت ها ورق می خورد.

منبع: فرارو