ستون دود آن روز هم برخاسته از یک حادثه بود، اما در نگاه اول، برای فردی که از پشت بام خانه اش، دور از محل حادثه با آن مواجه شده بود، با آن فردی که از نزدیک شاهد آن بود تفاوت داشت. فردی که آن نزدیکی بود، پاساژ ارغوان را می دید که در آتش می سوخت. آن که از بلندی های غرب تهران به نقطه ای از اندیشه می نگریست، احتمالا احساسش آمیخته با یک پرسش بود: یعنی جنگ آغاز شد؟

به گزارش فرارو، معنای آتشی که از پاساژ ارغوان زبانه می کشید هم برای هر کدام از شاهدان ماجرا تفاوت داشت؛ اگر مالک یکی از واحدها بود، مستاجر بود، همسایه بود یا یک رهگذر. اما تمامی شاهدانِ این حادثه، از دور و نزدیک، یک حس مشترک داشتند؛ دلهره . حالا بیش از یک هفته از آن حادثه گذشته است و باید حرف های کسبه این پاساژ را شنید.

15 اردیبهشت ماه است. ساعت 16 و 27 دقیقه بعد از ظهر. شماری از مردم با مشاهده ستون دود در غرب تهران و نقاطی از استان البرز، در جست وجوی علت واقعه اند. میثم و میلاد، از پشت بام خانه شان به ستون دود نگاه و گمانه زنی های خود از علت آتش سوزی را مطرح می کنند. میلاد می گوید: مذاکرات در حال پیشرفت است، بعید به نظر می رسد خبری از آغاز جنگ باشد. میثم پاسخ می دهد: هیچ چیز بعید نیست.

دقایقی بعد، رسانه ها علت را آتش سوزی گسترده در پاساژ ارغوانِ فاز 4 اندیشه اعلام می کنند.

حال و هوا در اطراف پاساژ ارغوان اما، تفاوت دارد. آتش به شکل موضعی در کنار فروشگاه رفاه شعله ور شده. مغازه های روبه رو، دستپاچه، در حال کمک به کسبه داخل پاساژ هستند. یک میوه فروشی بزرگ، یک مغازه پروتیینی و یک سوپر مارکت که بر خیابان، دقیقا رو به روی پاساژ هستند. ابتدا گمان بر این است که فوراً می توان جلوی زبانه های آتش را گرفت و از پیش روی آن جلوگیری کرد، اما نمای کامپوزیت پاساژ، کار را خراب می کند. مردم دسته دسته از پاساژ خارج می شوند.

حس و حال باشگاه پاساژ ارغوان اما ملتهب تر است. بهار، منشی باشگاه، باشگاهی ها را از سالن خارج می کند. خانم شیری، یکی از پرسنل باشگاه به خبرنگار فرارو می گوید: بهار بچه ها را از باشگاه خارج کرد. تلفن یکی از آن ها داخل بود. اجازه نداد خود او به محل بازگردد. او برگشت. اما زبانه های آتش به قهرمان ما امان نداد.

در کنار بهار، آتش در دقایقی کل ساختمان را فرو می بلعد، 12 نفر را به کام مرگ می کشاند که اکثرا در طبقه 5 و 6 بودند و تعدادی را مصدوم می کند. ساعاتی بعد، از پاساژ پرهیاهوی ارغوان، که شهرتی برای خود نزد اندیشه ای ها رغم زده است، اسکلتی سیاه و خاکستری برجای می ماند.

برخی از کسبه بر لب جویی رو به روی پاساژ نشسته اند، یکی از آن ها خانمی است که با چشم های پر از اشک به آخرین نفس های اجناسی که می سوزند و دودی که از قِبَل آن ها به هوا بلند می شود نگاه می کند؛ او صاحب باشگاه است. خانم شیری می گوید: این تمام زندگیمان است که دود می شود و به هوا می رود. تمام سرمایه مان، آرزوهایمان و علاقه مان.

در این لحظات هنوز زود است برای اینکه متوجه شویم، آیا جنسی در مغازه ها باقی مانده یا تمام سرمایه کسبه در آتش می سوزد. هنوز ته جعبه رویاهای کسبه، ته مانده ای از آرزو باقی مانده. جمگی در انتظار و در فضایی تعلیق گونه هستند.

22 اردیبهشت ماه است. درست یک هفته پس از حادثه آتش سوزی. خیابان توحید شمالی بسته است. جلوی خیابان و اطراف پاساژ، با داربست بسته و با حفاظی آبی رنگ پوشیده شده. باد می وزد و تکه ای پلاستیک از ساختمان پاساژ کنده می شود و در آسمان به پرواز در می آید. انگار اجازه ورود به حریم این داربست وجود ندارد. فضایی میان آن اما، خالی است. فضایی به اندازه رد شدن یک فرد لاغراندام.

هرچند از دور به نظر می رسد هیچ خبری در این فضای محافظت شده نیست، اما زندگی جریان دارد. مغازه های روبه روی پاساژ ارغوان باز هستند. افرادی در عرض خیابان قدم می زنند. پسری با گاری سبزی دسته بندی شده می فروشد؛ میوه فروش حدود 5 نفر پرسنل و حدود 6 نفر مشتری دارد. مغازه پروتیینی یک مشتری و سوپر مارکت با 3 پرسنل خالی از مشتری است.

یکی از پرسنل میوه فروشی می گوید: همه چیز در کمتر از یک ربع اتفاق افتاد، اما انگار سال ها زحمت دود شد و به هوا رفت. 300 مغازه و 2 ماشین سوختند. یعنی هزاران پرسنل بیکار شدند.

یکی دیگر از آنان می گوید: امروز قرار است دور دیوارها را فنس بکشند. خیابان را بازکنند تا دادستان دستوری بدهد. فعلا کار تعطیل است و کسب و کار ما بر روی هوا. مالک مغازه ها هر روز به دادستانی می روند تا تکلیفشان را معلوم کنند اما یقین دارند چیزی دستشان را نخواهد گرفت. حالا می گویند بالغ بر 5 همت خسارت به مالکان وارد شده.

این مغازه دقیقا روبه روی پاساژ قرار گرفته و ایمنی آن در محلی از تردید است؛ یکی از رهگذران می گوید: هر روز بخشی از دیوارها فرو می ریزد. اما اخطاری به مغازه دارها داده نشده که کاملا کار را تعطیل کنند. این مغازه دارها همه زندگیشان از بین رفته است. همین الان هم در کمتر از یک هفته همه فراموش کردند که چه اتفاقی افتاده است.

احمدی، یکی دیگر از مغازه دارها می گوید: اعضای این ساختمان رفقای چندساله ما هستند. هر روز با آن ها ارتباط داشتیم و هم باشگاهی بودیم. هیچ یک حال خوشی ندارند. مغازه هایشان پر از جنس بوده و الان در این شرایط سختی قرار دارند.

جلالی، از فروشندگان سوپرمارکت، می گوید: همه افسرده هستیم. آن ها زندگیشان را از دست داده اند. مربی باشگاه من دو کافه داشت. الان تنها چیزی که از کافه مانده دو صندلی است. روزانه با حسرت و احتیاط وارد ساختمان می شوند بلکه بتوانند یک تکه از جنس هایشان را سالم پیدا کنند. این اتفاق بر کسب و کار ما هم تاثیر منفی گذاشته. از وقتی این گونی های آبی را نصب کردند، کاسبی ما نصف شده. پشت سر هم چک برگشتی داریم. یک روز کامل هم بسته بودیم و اصلا اجازه نزدیک شدن نداشتیم.

در کنار کیوسک حراست، مدیر اجرایی در کنار چند نفر دیگر ایستاده و مشغول هماهنگ کردن باز کردن داربست هاست. کاشی های زیر پا ترک می خورد و فرو می ریزد. هشدار می دهند که مراقب باشیم. یکی از آن ها به کنایه می گوید: همگی عالی هستیم. الان می آیند می گویند این مغازه برای شما، بروید کاسبی کنید، آیا پولی برای خرید جنس داریم؟ اجناسی که سوخته چکی بودند و همه چک ها در حال برگشت خوردن است.

آقای روح بخش که مسئولیت حل و فصل ماجرا را بر عهده دارد می گوید: قرار است فردا کارشناسان بیمه به محل بیایند. نمی دانیم سازه و سقف سالم هستند یا نه. تیمی از نظام مهندسی برای تست بتن و سازه خواهند آمد. بعد می توانیم تصمیم بگیریم که بکوبیم یا بسازیم. کسبه اینجا از 300 واحد 10 نفر بیمه بوده اند. اگر بیمه داشتند 100 درصد مبلغ را از بیمه دریافت می کردند.

یکی از مالکین که در این پاساژ شرکت داشته می گوید: حین حادثه اینجا نبودم، از رسانه های خبری مطلع شدم چه بر سرمان آمده است. متاسفانه ما بیمه نداشتیم ولی ساختمان بیمه است. حالا کسبه در حال شکایت کردن هستند.

درحالی که انگار خود او نیز از اتفاقاتی که در ادامه خواهد افتاد بی اطلاع است، در پاسخ به سوالی در این خصوص که دقیقا علت آتش سوزی چه بوده می گوید: در انتظار گزارش آتش نشانی هستیم و هنوز به دستمان نرسیده که بدانیم دقیقا علت آتش سوزی چه بوده. نکته این است که ما سیتسم اعلام داشتیم اما سیستم اطفا نه. اگر داشتیم این اتفاق نمی افتاد.

خانم شیری، در مورد خدمات آتش نشانی می گوید: به موقع رسیدند اما آب ماشینشان تمام شد. فکر نمی کردند که آتش این چنین گسترده شود و به تمامی طبقات تسری پیدا کند. یکی از آتش نشان ها وارد آتش شد و لباسش سوخت. اگر یک شیر اینجا بود شاید این اتفاق نمی افتاد.

یکی از مالکان ساختمان در مورد وضعیت کسب و کارش می گوید: در این شرایط که از دی ماه کسب و کارمان خوابیده بود، این هم اتفاق مضاعفی بود که به بارمان اضافه شد.

پرسنل باشگاه که حالا، در نبود بهار، در میان لوازم آتش گرفته باشگاه به دنبال امید می گردند می گویند: افراد زیادی از این باشگاه نان می خوردند. ای کاش به مدیریت کمک کنند و در این وضعیت او را به حال خود رها نکنند. با وجود فلزی بودن دستگاه ها بسیاری از تجهیزات سوخته اند. حالا همگی بیکار و بلاتکلیف مانده ایم.

منبع: فرارو