حق جذب مبلغی است که بابت جذب و حفظ نیروی کار پرداخت می‌شود. در کارگاه‌های فاقد طرح طبقه بندی مشاغل، نحوه محاسبه مبلغ حق جذب بستگی به توافق کارگر و کارفرما دارد و برای آن مبلغ مشخصی تعیین نشده است، ولی افزایش این مزایا در سال جاری بر اساس افزایش سالانه سایر سطوح مزدی است.

محمدرضا فرزعلیان در گفت‌وگو با ایسنا، درباره حق جذب و نحوه محاسبه آن گفت: در صورتی که در شغلی کمبود نیروی کار وجود داشته باشد و درخواست استخدام این نیروها بیشتر باشد منجر به کمبود نیروی تخصصی در بازار کار می شود. در چنین شرایطی کارفرمایان سعی می‌کنند با پرداخت مبلغی بیشتر نسبت به سایر کارفرمایان این نیروها را جذب و حفظ کنند. به مبلغی که بابت جذب و حفظ نیروی کار پرداخت شود حق جذب یا فوق‌العاده بازار کار گفته می‌شود.

وی ادامه داد: در قانون کار حق جذب به عنوان یکی از مزایای به تبع شغل در نظر گرفته شده است. با توجه به ماده 36 قانون کار منظور از مزایای ثابت پرداختی به تبع شغل مزایایی است که برحسب ماهیت شغل یا محیط کار و برای ترمیم مزد در ساعات عادی کار پرداخت می‌شود.  

این فعال حوزه کار مزایای به تبع شغل را شامل حق سختی کار، حق سرپرستی و فوق العاده شغل ذکر کرد و گفت: مزایای ثابت به تبع شغل، وابسته به شغل هستند و جنبه عمومی ندارند؛ یعنی به همه کارگران و با هر عنوان شغلی پرداخت نمی‌شود. حق جذب نیز به همه تعلق نمی‌گیرد و معمولا به کارگران در شغل‌هایی که نیاز به نیروی ماهر بیشتر است، تعلق می‌گیرد.

وی درباره پرداخت حق جذب در طرح طبقه بندی مشاغل توضیح داد: با توجه به طرح طبقه‌بندی مشاغل، همه عوامل شغلی اعم از تخصص، سختی کار، ریسک، مسئولیت و … دارای امتیاز بوده و در افزایش گروه و مزد مبنای شغل تاثیر گذارند، تنها موردی که در اینجا استثنا شده، فوق‌العاده بازار کار یا حق جذب است و بر اساس آیین‌نامه اجرایی طرح طبقه‌بندی مشاغل، پرداخت دستمزدهای بالاتر از مزد طبقه و پایه استحقاقی با توجه به ضرورت‌های ناشی از بازار کار مجاز دانسته شده که اشاره به همان فوق‌العاده بازار کار یا حق جذب دارد.

فرزعلیان درباره نحوه محاسبه و مبلغ حق جذب در کارگاه های فاقد طرح طبقه‌بندی مشاغل، گفت: نحوه محاسبه مبلغ حق جذب، بستگی به توافق کارفرما و کارگر دارد و برای آن مبلغ مشخصی تعیین نشده است اما باید توجه داشت که افزایش این مزایا در سال جدید بر اساس افزایش سالانه سایر سطوح مزدی است.

وی ادامه داد: در صورتی که کارگاه فاقد طرح طبقه‌بندی مشاغل باشد، حق جذب بخشی از حقوق پایه است که در افزایش حقوق سالانه با مزد روزانه و پایه سنوات تجمیع شده و طبق بخشنامه حقوق و دستمزد 1405 معادل 45 درصد به اضافه رقم ثابت ماهانه یک میلیون و 558 هزار و 647 تومان اعمال می‌شود.

به گفته این فعال کارگری، در کارگاه‌هایی که طرح طبقه‌بندی مشاغل در آنها اجرا می‌شود، چون حق جذب جزو مزد مبنا نیست، مشمول افزایش حقوق سالانه نمی‌شود.

فرزعلیان در پاسخ به اینکه آیا حق جذب مشمول بیمه و مالیات می‌شود یا خیر؟ گفت: حق جذب جزو مزایای به تبع شغل است که به صورت مستمر پرداخت می‌شود و بر اساس قانون بیمه تامین اجتماعی مزایای نقدی مستمر، مشمول کسر حق بیمه هستند. بر اساس قانون مالیات‌های مستقیم نیز حقوق و مزایای به تبع شغل مشمول مالیات است؛ بنابراین حق جذب مشمول بیمه و مالیات می‌شود و کارفرما با درج این مزایا در فیش حقوق کارگران، آنها را در کسورات بیمه و مالیات باید لحاظ کند.